Samenvatting Toegepaste chronische pediatrische zorgen (Annemie Somers)

Verlenen van zorg op maat: moeder en kind: pediatrie: toegepaste chronische
pediatrische zorgen (Annemie Somers)
Deel 1: het kind met een psychische/psychiatrische problematiek
Wat is normaal gedrag en wat is afwijkend gedrag?
Gedrag = afwijkend wanneer de normale ontwikkeling op mentaal, emotioneel en sociaal vlak
belemmerd wordt.
DC 0-5 = een classificatiesysteem voor de psychische stoornissen en ontwikkelingsstoornissen in de
babytijd en vroege kindertijd.
DSM-5 = een classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen.

 Hechting
 De eerste 1001 dagen zijn de belangrijkste op vlak van hechting en een gezonde
ontwikkeling van het kind  dit is de periode vanaf conceptie (= zwangerschap) tot
de leeftijd van 2 jaar.
 Noodzakelijke voorwaarden voor een goede hechting:
o Sensitiviteit = de ouder moet gevoelig zijn voor wat het kind nodig heeft
 Het is noodzakelijk dat de door het kind aangegeven signalen door de
anderen worden opgevangen en juist worden vertaald.
o Responsiviteit = de ouder moet een aanbod geven dat passend is bij de vraag
 Responsiviteit heeft betrekking op de reactie van de omgeving
 Deze reactie moet adequaat zijn en sociaal ondersteunend.
o Zelfregulatie en co-regulatie = afstemming
 Kindjes kunnen zichzelf niet reguleren en hebben hier een ouder/opvoeder voor
nodig  spiegelen.
 Voorbeeld: ouders zijn gestresseerd, baby zal ook nerveus worden.
 De kunst van het opvoeden is om écht verbinding te maken met het kind  dit kan
alleen als je ook goed verbonden bent met jezelf:
o Dit lukt niet altijd  geen enkele ouder/opvoeder is perfect
o De opvoeding moet goed genoeg zijn
o Herstel is belangrijk  niet herhaaldelijk lange tijd het kind negeren door bijvoorbeeld op
je smartphone te zitten.
o Bij hechtingsproblematieken gaat het om zeer extreme patronen  je kan niet altijd
sensitief responsief zijn, MAAR het is belangrijk dat er steeds terug hereniging ontstaat tussen
het kind en de ouder.
 De ouder treft GEEN schuld  onvoldoende afstemming of onvoldoende sensitief
en responsief zijn kan meerdere oorzaken hebben:
o Lichamelijke en geestelijke gezondheid van de baby/kind  een kindje met
autisme kan niet goed aanrakingen verdragen en weert daarom het contact met de
ouders af.
o Fysieke toegankelijkheid van de ouder/opvoeder  een baby dat op NICU ligt is
minder toegankelijk voor de ouders omwille van de vele buisjes/slangetjes,…
o Psychische toegankelijkheid van de ouder  bijvoorbeeld moet met een postnatale
depressie.
o Stabiele omgeving  baby’s kunnen zich niet aan veel personen hechten, daarom is
een onthaalmoeder bijvoorbeeld beter dan een crèche.
o Veilige gehechtheid van de ouder zelf  weten zij hoe het voelt om veilig gehecht
te zijn, hebben zij dit ook ervaren in hun kindertijd?

,  Verschillende hechtingsvormen (filmpje)
o Goed gehechte kinderen (50%)
 Zoeken niet spontaan toenadering tot vreemden
 Als de mama terug binnenkomt, is het kind onmiddellijk getroost
o Angstig ambivalent gehechte kinderen (10-20%)
 Continu aantrekken en afstoten
 Het eerste contact is heel charmant en grenzeloos lief
 Vervolgens start het lastige gedrag  grenzen opzoeken
 “hoe ver kan ik gaan dat jij mij graag blijft zien”
 Angst om weer verlaten te worden
o Angstig vermijdend gehechte kinderen (15-20%)
 Stellen weinig probleem gedrag, zijn meestal heel braaf en stil  dit is ook
problematisch.
 Als we angstreacties meten dan tonen hun parameters veel angst  hoge
bloeddruk, snelle pols,…
 Ze zijn eigenlijk doodsbang, maar vertonen geen reactie.
o Gedesorganiseerde gehechte kinderen (10-20%)
 Bij deze kinderen ontbreekt een coherente strategie
 Bevriezen, maken vreemde bewegingen,…
 Verpleegkundige aandachtspunten in het omgaan met de verschillende
hechtingsvormen
o Hechtingsvormen zijn zeer complex
o Neem een rustige en normale orthopedagogische grondhouding aan:
 Niet grenzeloos investeren
 Hoe ga ik om met een normaal ontwikkeld kind?
o Grensoverschrijdend gedrag proberen kaderen  van waar komt dat?
o Rustige en zelfzekere houding aannemen
o Geen wederkerigheid van het kind verwachten
o Hanteer principes van geweldloos verzet-nieuwe autoriteit

 Eetstoornissen
 Indeling eetstoornissen
o ZONDER ABNORMALE COGNITIES
 = eetstoornis waarbij er GEEN overdreven preoccupaties zijn wat betreft
gewicht of lichaamsbeeld.
o MET ABNORMALE COGNITIES
 = eetstoornis waarbij er WEL overdreven preoccupaties zijn wat betreft
gewicht of lichaamsbeeld.
 Anorexia nervosa
 Het beperken van energie-inname
 Gaat gepaard met een te laag gewicht
 Intense vrees om aan te komen/dik te worden
 Persisterend gedrag dat gewichtstoename verhinderd
 Verstoord lichaamsbeeld  oordeel over zichzelf
 Er bestaan 2 soorten anorexia nervosa:

Restrictieve type Purgerende type
 Vasten  Hetgeen wat zo opeten gaan ze
 Overmatige lichaamsbeweging willen compenseren door:
 Braken
 Laxeermiddelen
 Diuretica
 Eetlustremmers

,  Drugs  speed en
amfetamines.

 Boulimia nervosa
 Terugkerende episodes van eetbuien
 Grote hoeveelheden eten in een afgebakende periode  vb. binnen 2 uur
 Er is sprake van controleverlies
 Ongepast compensatiegedrag  bijvoorbeeld braken
 Niet enkel gedurende episodes van anorexia nervosa
 De ernst wordt bepaald door de frequentie van het compensatiegedrag:
 1-3 keer per week  lichte vorm
 Vanaf 14 keer per week  zeer ernstige vorm
 Eetbuistoornis (Binge Eating Disorder)
 Idem aan boulimia nervosa  maar er is GEEN sprake van
compensatiegedrag.
 Grote lijdensdruk
 Personen met een eetbuistoornis eindigen vaak met extreem overgewicht.
 Aantasting van het zelfbeeld  veel schuld en schaamtegevoelens

 Etiologie (oorzaak) eetstoornissen
o Complex samenspel van:
 Predispositie (= aanleg/voorbeschiktheid)
 Erfelijkheid  een broer/zus met anorexia verhoogt de kans
 Persoonlijkheid  bijvoorbeeld heel perfectionistisch
 Welvaart
 Uitlokkende factoren
 Pesterijen
 Emotioneel misbruik
 Onderhoudende factoren
 (sociale) media  FOBLO = “fear of being left out”
 Voorbeeld: speelgoedindustrie (Barbie)  het beeld over schoonheid
wordt van jongs af aan bepaald.
 Prognose
o Gemiddeld duurt een eetstoornis 5 jaar  lang herstel (6 maanden-30 jaar)
o Regelmatige terugval  vanaf ze iets beter zijn, willen ze liefst zo snel mogelijk naar
huis waardoor ze mentaal vaak nog niet in orde zijn en een terugval hebben.
 Startvation experiment
o Onderzoeksvraag  wat is de impact van langdurig vasten?
o Deelnemers  36 gezonde mannen
o Methode:
 3 maanden observatieperiode  eetpatroon, gedrag en persoonlijkheid nagaan
 Na 6 maanden  halvering van de calorie-inname (dieetfase)
 3-9 maanden  refeeding
o Fysieke, psychologische en sociale veranderingen tijdens de dieetfase:
 Obsessie met voeding
 Concentratiestoornissen
 Rituelen ontwikkelen
 Eetbuien
 Depressiever, angstiger en sneller geïrriteerd
 Isolatie en daling van humor
 Afname van seksuele interesse
 Fysieke klachten
o Wat zagen we in de refeeding periode:
 Angst om weer te eten  boulimia
 Het gewicht steeg langzaam weer naar het oorspronkelijke gewicht
o Besluit van het experiment:
 Langdurig vasten heeft verwoestende effecten