Geschiedenis h3+h4 sv
H1 kenmerkende aspecten
1. de levenswijze vamn jagers-verzamelaars.
2. het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
3. het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
H2 kenmerkende aspecten
4. de ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over
burgerschap en politiek in de griekse stadstaat.
5. de klassieke vormentaal van de grieks-romeinse cultuur.
6. de groei van het romeins imperium waardoor de grieks-romeinse cultuur
zich in europa verspreidde.
7. de confrontatie tussen de grieks-romeinse cultuur en de germaanse cultuur
van noordwest-europa.
8. de ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten.
H3 kenmerkende aspecten
9. de verspreiding van het christendom in geheel europa.
10. het ontstaan en de verspreiding van de islam.
11. de vrijwel volledige vervanging in west-europa van de agrarische-urbane
cultuur door een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via het
hofstelsel en horigheid.
12. het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur
H4 kenmerkende aspecten
13. de opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven
van een agrarusch-urbane samenleving.
14. de opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid
van steden.
15. het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel
de geestelijke macht het primaat behoorde te hebben
16. de expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de
vorm van de kruistochten.
17. het begin van staatsvorming en centralisatie.
, 3.1
Adel en geestelijkheid waren de twee hoogste standen in de middeleeuwse samenleving, op
de landen van deze heren woonde en werkte de boeren, zij vormde de derde stand.
Vrije boeren -> berwerkte hun eigen land ejn hadden beschikking over hun eigen persoon
en goederen maar ze hadden wel militaire plicht.
Halfvrije horigen -> bewerkte eigen grond, maar mochten de landerijen niet houden,
mochten hun heer niet verlaten om ergens anders te gaan wonen, voor trouwen was
toestemming nodig, moesten bepaalde diensten verichten en hadden bescherming van hun
heer.
Lijfeigenen-> zonder bezit die als knechten werkten en volledig in de macht waren van de
heer.
Sociaaleconomische eenheid uit de middeleeuwen-> domein.
Domein is het grondgebied van een heer. Het economische systeem uit de middeleeuwen
wordt het domeinstelsel of hofstelsel genoemd. Het domein is in drie delen verdeeld. Het
vroonhof, die de heer zelf gebruikte. Het tweede gedeelte van de grond was voor de akkers
van de boeren, vrije en horige. De rest van het domein was woeste grond.
In de vroege middeleeuwen woonde vrijwel iedereen op een domein. In de vroege
middeleeuwen ontstond een agrarische samenleving, tijdens het romeinse rijk was er nog
bijna volledig verdwenen, dit betekent dat ze zelf alles moesten maken wat ze nodig haden,
boeren in vroegmiddeleeuwse hofstelsel waren zelfvoorzienend, dit is autarkie. Binnen in
dorpen bestonden nog wel specialisatie. Ook was er enige ruilhandel met gebieden buiten
het dorp.
Doordat lokale edelen in de 3e eeuw oorlogen met elkaar vochten kwam er voor bewoners
veel onveiligheid, er waren namelijk geen romeinse soldaten meer om de grenzen en wegen
te bewaken. Door deze onveiligheid werd reizen lastiger en nam dus de handel af. De steden
werden kleiner of ontvolkt.
Door het ontstaan van een nieuw economisch systeem werd besturen lastiger. Vroege
middeleeuwse koninkrijgen waren in feite een soort privebezit en de inwoners waren
onderdanen die afhankelijk waren van hun koning. De onderdanen waren mannen die hij
kon vertrouwen en ontzag voor hem hadden. Het hele idee dat burgers zelf een staat
bestuurden was weggevallen.
3.2
Aan het einde van de 4e eeuw hadden de romeinen het christendom tot staatsgodsdienst
verheven. Maar dat betekende niet dat iedereen christene was. In de eeuwen daarna
werden steeds meer mensen christenen.
Kerstening-> doelbewuste inspanning van machtige heren en geestelijke om de bevolking
tot het christendom te bekeren.
H1 kenmerkende aspecten
1. de levenswijze vamn jagers-verzamelaars.
2. het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
3. het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
H2 kenmerkende aspecten
4. de ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over
burgerschap en politiek in de griekse stadstaat.
5. de klassieke vormentaal van de grieks-romeinse cultuur.
6. de groei van het romeins imperium waardoor de grieks-romeinse cultuur
zich in europa verspreidde.
7. de confrontatie tussen de grieks-romeinse cultuur en de germaanse cultuur
van noordwest-europa.
8. de ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten.
H3 kenmerkende aspecten
9. de verspreiding van het christendom in geheel europa.
10. het ontstaan en de verspreiding van de islam.
11. de vrijwel volledige vervanging in west-europa van de agrarische-urbane
cultuur door een zelfvoorzienende agrarische cultuur, georganiseerd via het
hofstelsel en horigheid.
12. het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur
H4 kenmerkende aspecten
13. de opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven
van een agrarusch-urbane samenleving.
14. de opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid
van steden.
15. het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel
de geestelijke macht het primaat behoorde te hebben
16. de expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de
vorm van de kruistochten.
17. het begin van staatsvorming en centralisatie.
, 3.1
Adel en geestelijkheid waren de twee hoogste standen in de middeleeuwse samenleving, op
de landen van deze heren woonde en werkte de boeren, zij vormde de derde stand.
Vrije boeren -> berwerkte hun eigen land ejn hadden beschikking over hun eigen persoon
en goederen maar ze hadden wel militaire plicht.
Halfvrije horigen -> bewerkte eigen grond, maar mochten de landerijen niet houden,
mochten hun heer niet verlaten om ergens anders te gaan wonen, voor trouwen was
toestemming nodig, moesten bepaalde diensten verichten en hadden bescherming van hun
heer.
Lijfeigenen-> zonder bezit die als knechten werkten en volledig in de macht waren van de
heer.
Sociaaleconomische eenheid uit de middeleeuwen-> domein.
Domein is het grondgebied van een heer. Het economische systeem uit de middeleeuwen
wordt het domeinstelsel of hofstelsel genoemd. Het domein is in drie delen verdeeld. Het
vroonhof, die de heer zelf gebruikte. Het tweede gedeelte van de grond was voor de akkers
van de boeren, vrije en horige. De rest van het domein was woeste grond.
In de vroege middeleeuwen woonde vrijwel iedereen op een domein. In de vroege
middeleeuwen ontstond een agrarische samenleving, tijdens het romeinse rijk was er nog
bijna volledig verdwenen, dit betekent dat ze zelf alles moesten maken wat ze nodig haden,
boeren in vroegmiddeleeuwse hofstelsel waren zelfvoorzienend, dit is autarkie. Binnen in
dorpen bestonden nog wel specialisatie. Ook was er enige ruilhandel met gebieden buiten
het dorp.
Doordat lokale edelen in de 3e eeuw oorlogen met elkaar vochten kwam er voor bewoners
veel onveiligheid, er waren namelijk geen romeinse soldaten meer om de grenzen en wegen
te bewaken. Door deze onveiligheid werd reizen lastiger en nam dus de handel af. De steden
werden kleiner of ontvolkt.
Door het ontstaan van een nieuw economisch systeem werd besturen lastiger. Vroege
middeleeuwse koninkrijgen waren in feite een soort privebezit en de inwoners waren
onderdanen die afhankelijk waren van hun koning. De onderdanen waren mannen die hij
kon vertrouwen en ontzag voor hem hadden. Het hele idee dat burgers zelf een staat
bestuurden was weggevallen.
3.2
Aan het einde van de 4e eeuw hadden de romeinen het christendom tot staatsgodsdienst
verheven. Maar dat betekende niet dat iedereen christene was. In de eeuwen daarna
werden steeds meer mensen christenen.
Kerstening-> doelbewuste inspanning van machtige heren en geestelijke om de bevolking
tot het christendom te bekeren.
