Casestudy
De Oncologische cliënt
Minor Oncologie
Naam: Kristy K
Studentnummer: xx
Praktijkplaats: xx
Praktijkbegeleider(s): xx
Examinator: xx
Datum: xx
1
,Inhoud
1. Inleiding........................................................................................................................... 3
1.1 Ziektebeeld................................................................................................................. 3
1.2 Casusbeschrijving......................................................................................................4
1.3 Probleemstelling.........................................................................................................5
1.4 Vraag en doelstelling..................................................................................................5
2. Methode........................................................................................................................... 6
2.1 Zorgvuldigheidsaspecten...........................................................................................6
2.2 Gegevens verzamelen...............................................................................................6
2.3 Gegevens verwerken en beoordelen..........................................................................6
2.4 Gegevens analyseren................................................................................................7
3. Resultaten....................................................................................................................... 8
3.1 Resultaten verpleegprobleem dyspneu......................................................................8
3.1.1 Resultaten zoekstrategie.........................................................................................8
3.1.2 Huidige en gewenste situatie...................................................................................8
3.2 Resultaten verpleegprobleem angst...........................................................................9
3.2.1 Resultaten zoekstrategie.........................................................................................9
3.2.2 Huidige en gewenste situatie.................................................................................10
4. Discussie....................................................................................................................... 11
4.1 Verpleegprobleem dyspneu in de palliatieve fase....................................................11
4.2 Verpleegprobleem angst..........................................................................................11
4.3 Reflectie op de methode..........................................................................................12
5. conclusie en aanbevelingen...........................................................................................12
5.1 Verpleegprobleem Dyspneu.....................................................................................12
5.2 Verpleegprobleem Angst..........................................................................................13
5.3 Aanbevelingen.........................................................................................................13
Bronnen............................................................................................................................. 13
Bijlage 1 Verklaring geheimhouding en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens door
studentonderzoeker........................................................................................................... 16
Bijlage 2 Format voor schriftelijke rapportage van een zoekstrategie................................16
Dyspneu in de palliatieve fase.......................................................................................17
Angst.............................................................................................................................. 18
Bijlage 3 Beoordeling kwaliteit kwalitatief onderzoeksartikel dyspneu...............................20
Bijlage 4 Beoordeling kwaliteit kwantitatief onderzoeksartikel angst..................................22
Bijlage 5 Waarderingsformulier casestudy.........................................................................25
2
, 1. Inleiding
Deze casestudy is gemaakt in opdracht van de minor Oncologie voor de opleiding
verpleegkunde. De casestudy vond plaats in Hospice bij een cliënt met gemetastaseerde
mammacarcinoom. Deze cliënt heeft metastasen naar de longen, pleura, botten en lever. De
cliënt heeft in het verleden een melanoom gehad. Ook heeft ze een man met Alzheimer,
waar ze veel aan denkt en voor wil zorgen. Voor deze casus is gekozen omdat het een
complex ziektebeeld is en er ook nog andere problemen spelen, zoals de zorg voor haar
man.
1.1 Ziektebeeld
De borsten zijn opgebouwd uit melkklieren, bindweefsel en vetweefsel. Het bindweefsel
verbindt de borst met de spieren van de borstkas. Het volume van het vetweefsel bepaalt de
grootte van de borst. Borsten kunnen onderling in grootte en vorm van elkaar verschillen.
De melkklieren bevinden zich naast of net achter de tepel. Gemiddeld zitten er tien tot 25
melkklieren in de borst. Deze trossen van melkklieren worden via een netwerk van
melkkanalen naar de tepel geleid. Om de melkklieren heen ligt vet- en bindweefsel dat de
melkklieren beschermt. Het klierweefsel van de borst neemt in de periode tussen de
eisprong en de menstruatie toe. Tijdens een zwangerschap komt onder invloed van het
hormoon prolactine de melkproductie op gang bij de vrouw (Slingeland Ziekenhuis
Doetinchem, z.d.).
Een mammacarcinoom ontstaat door verandering van het erfelijk materiaal of DNA in de
cellen van een borst. Verandering in het erfelijk materiaal is bijvoorbeeld een DNA-mutatie.
Door een DNA-mutatie beginnen cellen zich ongeremd te vermenigvuldigen en vormen zo
een gezwel dat steeds groter wordt. Het gezwel verdringt het gezonde weefsel er omheen.
Cellen kunnen zich hierdoor na verloop van tijd via de bloed- of vochtbanen in het lichaam
verspreiden. Zo kunnen er op andere plaatsen nieuwe gezwellen vormen, metastasen (“Hoe
ontstaat borstkanker?”, z.d.).
Het mammacarcinoom ontstaat meestal ductaal (in de melkgangen) en minder vaak lobulair
(in de melkklier). Er wordt onderscheidt gemaakt tussen de carcinoma in situ, waarbij de
tumor zich beperkt tot de klierstructuren in de borst, en invasieve carcinomen (doorgroeien in
omliggende weefsels).
Borstkanker is de meest voorkomende kankersoort bij vrouwen in Nederland (26%). Jaarlijks
krijgen ongeveer 15.000 vrouwen de diagnose invasieve borstkanker. Hiernaast krijgen nog
ruim 2.300 vrouwen de diagnose niet-invasieve borstkanker. De mortaliteit is ongeveer 3.000
vrouwen per jaar (Integraal Kankercentrum Nederland, z.d.). Borstkanker komt het meest
voor bij vrouwen in de leeftijd van 60 tot 75 jaar. Ongeveer een kwart van de vrouwen die
borstkanker krijgt is jonger dan 50 jaar.
Een mammacarcinoom wordt meestal ontdekt door bevolkingsonderzoek of door lichamelijk
onderzoek door bijvoorbeeld een huisarts. Mocht er iets afwijkends zijn, dan wordt er een
mammografie en echografie gemaakt. Dit is de eerste stap in de diagnostiek om de afwijking
te karakteriseren. Ook kan er een MRI-scan worden gedaan, dit gebeurd meestal wanneer er
een wens is voor een mammasparende behandeling of bij een lobulair carcinoom. Ter
bevestiging voor de maligniteit, tumor typering en de hormoonstatus wordt er cytologisch en
histologisch onderzoek gedaan. Hierbij wordt er een punctie van cellen of weefsels door de
patholoog onderzocht. Bij verdachte klachten voor metastasen wordt er nog aanvullend
onderzoek gedaan zoals een PET-CT (“Chirurgisch.nl :: Ziektebeelden”, 2020).
De BI-RADS classificatie (Breast Imaging Reporting and Data-system classification) wordt
gebruikt in radiologische verslaglegging en geeft een richting aan het verdere beleid.
Bij BI-RADS 1 zijn er geen afwijkingen zichtbaar. Vanaf BI-RADS 4 zijn er waarschijnlijke
maligne afwijkingen. De BI-RADS classificatie loopt tot en met BI-RADS 6, bewezen
maligniteit.
3
De Oncologische cliënt
Minor Oncologie
Naam: Kristy K
Studentnummer: xx
Praktijkplaats: xx
Praktijkbegeleider(s): xx
Examinator: xx
Datum: xx
1
,Inhoud
1. Inleiding........................................................................................................................... 3
1.1 Ziektebeeld................................................................................................................. 3
1.2 Casusbeschrijving......................................................................................................4
1.3 Probleemstelling.........................................................................................................5
1.4 Vraag en doelstelling..................................................................................................5
2. Methode........................................................................................................................... 6
2.1 Zorgvuldigheidsaspecten...........................................................................................6
2.2 Gegevens verzamelen...............................................................................................6
2.3 Gegevens verwerken en beoordelen..........................................................................6
2.4 Gegevens analyseren................................................................................................7
3. Resultaten....................................................................................................................... 8
3.1 Resultaten verpleegprobleem dyspneu......................................................................8
3.1.1 Resultaten zoekstrategie.........................................................................................8
3.1.2 Huidige en gewenste situatie...................................................................................8
3.2 Resultaten verpleegprobleem angst...........................................................................9
3.2.1 Resultaten zoekstrategie.........................................................................................9
3.2.2 Huidige en gewenste situatie.................................................................................10
4. Discussie....................................................................................................................... 11
4.1 Verpleegprobleem dyspneu in de palliatieve fase....................................................11
4.2 Verpleegprobleem angst..........................................................................................11
4.3 Reflectie op de methode..........................................................................................12
5. conclusie en aanbevelingen...........................................................................................12
5.1 Verpleegprobleem Dyspneu.....................................................................................12
5.2 Verpleegprobleem Angst..........................................................................................13
5.3 Aanbevelingen.........................................................................................................13
Bronnen............................................................................................................................. 13
Bijlage 1 Verklaring geheimhouding en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens door
studentonderzoeker........................................................................................................... 16
Bijlage 2 Format voor schriftelijke rapportage van een zoekstrategie................................16
Dyspneu in de palliatieve fase.......................................................................................17
Angst.............................................................................................................................. 18
Bijlage 3 Beoordeling kwaliteit kwalitatief onderzoeksartikel dyspneu...............................20
Bijlage 4 Beoordeling kwaliteit kwantitatief onderzoeksartikel angst..................................22
Bijlage 5 Waarderingsformulier casestudy.........................................................................25
2
, 1. Inleiding
Deze casestudy is gemaakt in opdracht van de minor Oncologie voor de opleiding
verpleegkunde. De casestudy vond plaats in Hospice bij een cliënt met gemetastaseerde
mammacarcinoom. Deze cliënt heeft metastasen naar de longen, pleura, botten en lever. De
cliënt heeft in het verleden een melanoom gehad. Ook heeft ze een man met Alzheimer,
waar ze veel aan denkt en voor wil zorgen. Voor deze casus is gekozen omdat het een
complex ziektebeeld is en er ook nog andere problemen spelen, zoals de zorg voor haar
man.
1.1 Ziektebeeld
De borsten zijn opgebouwd uit melkklieren, bindweefsel en vetweefsel. Het bindweefsel
verbindt de borst met de spieren van de borstkas. Het volume van het vetweefsel bepaalt de
grootte van de borst. Borsten kunnen onderling in grootte en vorm van elkaar verschillen.
De melkklieren bevinden zich naast of net achter de tepel. Gemiddeld zitten er tien tot 25
melkklieren in de borst. Deze trossen van melkklieren worden via een netwerk van
melkkanalen naar de tepel geleid. Om de melkklieren heen ligt vet- en bindweefsel dat de
melkklieren beschermt. Het klierweefsel van de borst neemt in de periode tussen de
eisprong en de menstruatie toe. Tijdens een zwangerschap komt onder invloed van het
hormoon prolactine de melkproductie op gang bij de vrouw (Slingeland Ziekenhuis
Doetinchem, z.d.).
Een mammacarcinoom ontstaat door verandering van het erfelijk materiaal of DNA in de
cellen van een borst. Verandering in het erfelijk materiaal is bijvoorbeeld een DNA-mutatie.
Door een DNA-mutatie beginnen cellen zich ongeremd te vermenigvuldigen en vormen zo
een gezwel dat steeds groter wordt. Het gezwel verdringt het gezonde weefsel er omheen.
Cellen kunnen zich hierdoor na verloop van tijd via de bloed- of vochtbanen in het lichaam
verspreiden. Zo kunnen er op andere plaatsen nieuwe gezwellen vormen, metastasen (“Hoe
ontstaat borstkanker?”, z.d.).
Het mammacarcinoom ontstaat meestal ductaal (in de melkgangen) en minder vaak lobulair
(in de melkklier). Er wordt onderscheidt gemaakt tussen de carcinoma in situ, waarbij de
tumor zich beperkt tot de klierstructuren in de borst, en invasieve carcinomen (doorgroeien in
omliggende weefsels).
Borstkanker is de meest voorkomende kankersoort bij vrouwen in Nederland (26%). Jaarlijks
krijgen ongeveer 15.000 vrouwen de diagnose invasieve borstkanker. Hiernaast krijgen nog
ruim 2.300 vrouwen de diagnose niet-invasieve borstkanker. De mortaliteit is ongeveer 3.000
vrouwen per jaar (Integraal Kankercentrum Nederland, z.d.). Borstkanker komt het meest
voor bij vrouwen in de leeftijd van 60 tot 75 jaar. Ongeveer een kwart van de vrouwen die
borstkanker krijgt is jonger dan 50 jaar.
Een mammacarcinoom wordt meestal ontdekt door bevolkingsonderzoek of door lichamelijk
onderzoek door bijvoorbeeld een huisarts. Mocht er iets afwijkends zijn, dan wordt er een
mammografie en echografie gemaakt. Dit is de eerste stap in de diagnostiek om de afwijking
te karakteriseren. Ook kan er een MRI-scan worden gedaan, dit gebeurd meestal wanneer er
een wens is voor een mammasparende behandeling of bij een lobulair carcinoom. Ter
bevestiging voor de maligniteit, tumor typering en de hormoonstatus wordt er cytologisch en
histologisch onderzoek gedaan. Hierbij wordt er een punctie van cellen of weefsels door de
patholoog onderzocht. Bij verdachte klachten voor metastasen wordt er nog aanvullend
onderzoek gedaan zoals een PET-CT (“Chirurgisch.nl :: Ziektebeelden”, 2020).
De BI-RADS classificatie (Breast Imaging Reporting and Data-system classification) wordt
gebruikt in radiologische verslaglegging en geeft een richting aan het verdere beleid.
Bij BI-RADS 1 zijn er geen afwijkingen zichtbaar. Vanaf BI-RADS 4 zijn er waarschijnlijke
maligne afwijkingen. De BI-RADS classificatie loopt tot en met BI-RADS 6, bewezen
maligniteit.
3
