Samenvatting Proces en didactiek van rekenen

Proces Rekenen
H1| Getalbegrip en rekenvoorwaarden
Rekenen versus tellen
 (kunnen) rekenen is niet hetzelfde als (kunnen) tellen
 Kunnen tellen is zeer belangrijk ifv kunnen rekeken (bv dyscalculie)
 Rekenen is meer dan tellen
o Bv: je laat een kind 4 blokjes tellen en je leg er 2 bij, dan vraag je aan het kind
hoeveel liggen er nu?
 Tellen is wanneer het kind opnieuw gaat beginnen tellen van 123456
 Kind blijft hier bij vasthangen = telfase
 Een kind kan reeds rekenen en meteen 5,6 zegt of als het kind meteen 6 zegt

Je kunt dus vanaf een bepaald moment beginnen rekenen en dat is wanneer je over getalbegrip
beschikt.

Getalbegrip
= inzicht hebben in de relatie(s) van een bepaald getal ten opzichte van een andere getal of alle
andere getallen,

nog anders gezegd:

= een kind heeft getalbegrip wanneer dat kind op om het even welk moment tijdens het tellen van
losse elementen elk telwoord dat het kind op dat moment zegt kan opvatten als een aanduiding van
hoeveelste getelde element als van tot het dan toe getelde totale elementen

 Vanaf het 3de kleuter, toetsen of het kind al talbegrip heeft
o bv 10 blokken te leggen en het kind laten tellen, bij 5 stop roepen en vragen hoeveel
blokken er al geteld zijn
 Als het kind 5 zegt heeft het kind getalbegrip
 Als het kind opnieuw tot 5 telt, zit het kind in de telfase


1.1 Algemene rekenvoorwaarden
Een goed getalbegrip zal zich ontwikkelen vanuit de ontwikkel rekenvoorwaarden

 Lezen
 Visuele ruimtelijke ontwikkeling (figuurachtergronddischriminatie)
 Visuele ruimtelijke structuratie (cijferen)
 Cognitieve ontwikkeling/intelligentie
 Logisch (taal)denken
 Goede taalontwikkeling
 Lateralisatie (voorkeurhand hebben)
 Werkhouding en taakspanning (concentratie)
 Auditief korttermijn geheugen (werkgeheugen)
o Belangrijk bij het hoofdrekenen
 …


1

, Lezen is makkelijker dan rekenen. Een woord heeft een betekenis en is dus voor te stellen. Bij
rekenen is dat niet.


1.2 Specifieke rekenvoorwaarden
De 5 piagetiaanse rekenvoorwaarden: classificatie en seriatie zijn de belangrijkste, correspondentie,
conservatie en maatbegrip zijn niet meer doorslaggevende.

Classificatie
Definitie
Het kunnen maken van een verzameling volgens 1 of meerdere eigenschappen (bv bestek: mes bij
mes, lepel bij lepel, boerderijdieren)
Kenmerk
 De moeilijkheidsgraad van het classificeren neemt toe naar mate het abstracter wordt (bv bij
kleur classificeren is makkelijker dan bij lengte (lengte is een abstracter iets)
 De moeilijkheidsgraad neemt ook toe wanneer je met meer eigenschappen moet toepassen,
 Alle eigenschappen die niet gelden aan het criterium moet je buiten beschouwing kunnen
houden

Belang


Seriatie
Definitie
Rangschikken volgens een eigenschap waarin soortgelijke dingen verschillen (bv rangschikken van
mensen)
Kenmerken
 (1) bepaalde kenmerken zijn niet geschikt om te serieren (bv kleur),
 (2) kinderen leren door te serieren dat taalbegrippen relatief kunnen zijn (bv 3 stokken van
verschillende lengte, middelste is groot tov de kleinste maar die middelste is klein tov de
grootste)
Belang
De ontwikkeling van de getallenrij

Correspondentie
= het koppelen van een bepaalde eenheid aan een bepaalde eenheid

(bv: 6 appels, 4 peren laten corresponderen → nog 2 appels over dus meer appels)

Kenmerken
 Enkel correspondeerden naar aantal

Belang
 Begrijpen van het =teken
 Helpen bij de getalssplitsing

Conservatie
= geen afstand nemen ogenschijnelijk (on)gelijke hoeveelheden

(bv: experiment met de glazen water, 2 gelijke en 1 naar de smalle gieten)


2