Leerkaartjes blok 2
Week 2
Traumasporen Van der Kolk
Hoofdstuk 5: Verbindingen tussen het lichaam en de hersenen
Twee takken van Het sympatische zenuwstelsel: verantwoordelijk voor arousal, versnellen hartslag,
het autonome aanmaken adrenaline en maakt vechten of vluchten zo mogelijk (gaspedaal).
zenuwstelsel Het parasympatische zenuwstelsel: verantwoordelijk voor zelfbehoudsfuncties,
spijsvertering, wondgenezing, afzwakken van arousal en hartslag (rem).
Deze twee takken reguleren samen het energiepijl.
De polyvagaal- Geeft aan dat de lichaamstaal van een ander om ons heen in vloed heeft op hoe we ons
theorie voelen. Naast vechten en vluchten spelen ook sociale relaties een centrale rol in ons begrip
(van Porges) en aanpak van trauma. Spiegelneuronen zorgen ervoor dat we ons aanpassen op wat we
waarnemen.
Ethische kompas We ervaren de sterkste aanleg tot vriendelijkheid, mededogen, samenwerking, liefde en
van de mens zorg- vooral voor mensen die in nood zijn. De mogelijkheid om je veilig te voelen is ongeveer
het belangrijkste aspect van de geestelijke gezondheid. Wederkerigheid (gezien en gehoord
worden) is daarbij belangrijk. Dit alles is nodig om tot rust te komen, te genezen en te
groeien.
Neuroceptie Het vermogen om relatief gevaar en veiligheid te beoordelen in onze omgeving. Mensen
(van Porges) met een gebrekkige neuroceptie worden vaak tegengewerkt door fysiologische
overlevingsmechanismen.
Theorie van Het autonome zenuwstelsel regelt 3 fundamentele fysiologische toestanden waardoor er
Porges 3 verschillende soorten reacties op trauma verklaard kunnen worden,
veiligheidsniveaus Sociale betrokkenheid> as we ons bedreigd voelen doen we beroep op mensen om ons
heen voor hulp, steun en troost.
Vechten of vluchten> wanneer er niemand hulp biedt dan valt men terug in de primitieve
manier van overleven.
Verstijving/ bevriezen> als je niet kan vechten of vluchten beschermt het lichaam zich op
deze manier om zo veel mogelijk energie over te houden.
Proces van Middels de nervus vagus en andere aangrenzende zenuwen kan je de spieren in het gezicht
theorie van besturen. Zo kunnen we met gezichtsuitdrukkingen een signaal om hulp verzenden. Dit is de
porges en de 3 sociale betrokkenheid die je zoekt om te overleven.
fysiologische Wanneer er niet op wordt gereageerd treden de limbische hersenen in werking en neemt
toestanden het sympatisch zenuwstelsel het over om te vechten of vluchten (zoogdierensysteem).
Als je niks kan doen om het gevaar te voorkomen, ontwikkelen we het noodsysteem- het
dorsale vagale complex. Nu wordt het parasympatisch zenuwstelsel in werking gebracht,
zodat je kan bevriezen of verstijven (reptielenhersenen).
Het ventrale Synchroniseert de activiteit van het sympatisch en parasympatisch zenuwstelsel. Dit creëert
vagale complex de basis voor sociaal gedrag. Het onvermogen tot deze synchronisatie zorgt ervoor dat het
dorsale vagale complex het overneemt en je bevriest.
, Hoofdstuk 6: Het verlies van je lichaam, het verlies van jezelf
De Mohawk van Als het brein nergens aan denkt, gaat het op zichzelf concentreren. Het activeert de
het zelfbewustzijn hersengebieden die samen je gevoel van “zelf” creëren.
De cortex Dit is onze innerlijke gps. Het geeft ons een fysiek besef van de plek waar we ons bevinden
cingularis posterior en voegt verschillende zintuigelijke informatie samen. Ook is het sterk verbonden met de
wachttoren (MDFC). De cortex cingualris anterior reguleert de gedachten en emoties en
deze gebieden samen dragen bij aan het bewustzijn.
De mohawk van Bij getraumatiseerde mensen is er veel minder activering te zien in de mediale prefrontale
het zelfbewustzijn cortex, de cortex cingularis posterior en de cortex cingularis anterior. Hierdoor is het lastig
en PTSS je bewust te zijn van interne toestanden en te bepalen wat de persoonlijke relevantie is van
binnenkomende informatie. Deze vermindering van activatie komt waarschijnlijk door een
tragische adaptie: in poging om beangstigende gevoelens te verdringen, verminderen ze
ook hun vermogen om zich levend te voelen. Hiermee verdwijnt gevoel van zelfbewustzijn,
maar ook van doelgerichtheid en zingeving. Soms is het gebrek aan zelfgevoel zelfs zo erg,
dat ze zichzelf niet in de spiegel herkennen.
Zelfbeschikking Het gevoel dat je heer en meester bent over je eigen leven. dat je weet waar je staat, waar
je inspraak hebt, wat er met je gebeurt en dat je invloed hebt om vorm te geven aan
bepaalde omstandigheden.
Interoceptie Zelfbeschikking begint met interoceptie, dit is ons vermogen om subtiele, zintuigelijke,
lichamelijke gevoelens waar te nemen.
3 doelen van - Aan het licht brengen van zintuigelijke informatie die eerst geblokkeerd werd.
therapieën - Helpen met het accepteren van de energieën die vrijkomen door de innerlijke
gefocust op ervaring
zelfbeschikking - Afronden van de zelfbeschermende fysieke handelingen die werden belemmerd
doordat iemand bijvoorbeeld opgesloten zat.
Alexithymie Wanneer je niet kan beschrijven wat je voelt, omdat ze fysieke gewaarwordingen niet
kunnen herkennen en er geen betekenis aan kunnen geven. Er is een neiging om emoties te
registreren als fysieke problemen. Het geen besef hebben van wat er gaande is in je
lichaam, betekent dat je geen besef hebt van je behoefte en dat je daardoor moeite hebt
om voor jezelf te zorgen. Het tekort aan contact met eigen lichaam draagt bij aan het
gebrek aan zelfbeschermingsvermogen en dit maakt de kans om opnieuw slachtoffer te
worden groter.
PTSS en direct Normaal is er activering in de prefrontale cortex wanneer er direct oogcontact plaatsvindt.
contact De prefrontale cortex beoordeeld en schat de persoon in die tegenover je staat. Echter bij
mensen met PTSS is er geen activatie te zien. Dit betekend dat er geen nieuwsgierigheid is
naar de andere persoon, maar ook dat er geen activering plaats vindt in het enige deel dat
betrokken is bij sociale interactie.
Week 2
Traumasporen Van der Kolk
Hoofdstuk 5: Verbindingen tussen het lichaam en de hersenen
Twee takken van Het sympatische zenuwstelsel: verantwoordelijk voor arousal, versnellen hartslag,
het autonome aanmaken adrenaline en maakt vechten of vluchten zo mogelijk (gaspedaal).
zenuwstelsel Het parasympatische zenuwstelsel: verantwoordelijk voor zelfbehoudsfuncties,
spijsvertering, wondgenezing, afzwakken van arousal en hartslag (rem).
Deze twee takken reguleren samen het energiepijl.
De polyvagaal- Geeft aan dat de lichaamstaal van een ander om ons heen in vloed heeft op hoe we ons
theorie voelen. Naast vechten en vluchten spelen ook sociale relaties een centrale rol in ons begrip
(van Porges) en aanpak van trauma. Spiegelneuronen zorgen ervoor dat we ons aanpassen op wat we
waarnemen.
Ethische kompas We ervaren de sterkste aanleg tot vriendelijkheid, mededogen, samenwerking, liefde en
van de mens zorg- vooral voor mensen die in nood zijn. De mogelijkheid om je veilig te voelen is ongeveer
het belangrijkste aspect van de geestelijke gezondheid. Wederkerigheid (gezien en gehoord
worden) is daarbij belangrijk. Dit alles is nodig om tot rust te komen, te genezen en te
groeien.
Neuroceptie Het vermogen om relatief gevaar en veiligheid te beoordelen in onze omgeving. Mensen
(van Porges) met een gebrekkige neuroceptie worden vaak tegengewerkt door fysiologische
overlevingsmechanismen.
Theorie van Het autonome zenuwstelsel regelt 3 fundamentele fysiologische toestanden waardoor er
Porges 3 verschillende soorten reacties op trauma verklaard kunnen worden,
veiligheidsniveaus Sociale betrokkenheid> as we ons bedreigd voelen doen we beroep op mensen om ons
heen voor hulp, steun en troost.
Vechten of vluchten> wanneer er niemand hulp biedt dan valt men terug in de primitieve
manier van overleven.
Verstijving/ bevriezen> als je niet kan vechten of vluchten beschermt het lichaam zich op
deze manier om zo veel mogelijk energie over te houden.
Proces van Middels de nervus vagus en andere aangrenzende zenuwen kan je de spieren in het gezicht
theorie van besturen. Zo kunnen we met gezichtsuitdrukkingen een signaal om hulp verzenden. Dit is de
porges en de 3 sociale betrokkenheid die je zoekt om te overleven.
fysiologische Wanneer er niet op wordt gereageerd treden de limbische hersenen in werking en neemt
toestanden het sympatisch zenuwstelsel het over om te vechten of vluchten (zoogdierensysteem).
Als je niks kan doen om het gevaar te voorkomen, ontwikkelen we het noodsysteem- het
dorsale vagale complex. Nu wordt het parasympatisch zenuwstelsel in werking gebracht,
zodat je kan bevriezen of verstijven (reptielenhersenen).
Het ventrale Synchroniseert de activiteit van het sympatisch en parasympatisch zenuwstelsel. Dit creëert
vagale complex de basis voor sociaal gedrag. Het onvermogen tot deze synchronisatie zorgt ervoor dat het
dorsale vagale complex het overneemt en je bevriest.
, Hoofdstuk 6: Het verlies van je lichaam, het verlies van jezelf
De Mohawk van Als het brein nergens aan denkt, gaat het op zichzelf concentreren. Het activeert de
het zelfbewustzijn hersengebieden die samen je gevoel van “zelf” creëren.
De cortex Dit is onze innerlijke gps. Het geeft ons een fysiek besef van de plek waar we ons bevinden
cingularis posterior en voegt verschillende zintuigelijke informatie samen. Ook is het sterk verbonden met de
wachttoren (MDFC). De cortex cingualris anterior reguleert de gedachten en emoties en
deze gebieden samen dragen bij aan het bewustzijn.
De mohawk van Bij getraumatiseerde mensen is er veel minder activering te zien in de mediale prefrontale
het zelfbewustzijn cortex, de cortex cingularis posterior en de cortex cingularis anterior. Hierdoor is het lastig
en PTSS je bewust te zijn van interne toestanden en te bepalen wat de persoonlijke relevantie is van
binnenkomende informatie. Deze vermindering van activatie komt waarschijnlijk door een
tragische adaptie: in poging om beangstigende gevoelens te verdringen, verminderen ze
ook hun vermogen om zich levend te voelen. Hiermee verdwijnt gevoel van zelfbewustzijn,
maar ook van doelgerichtheid en zingeving. Soms is het gebrek aan zelfgevoel zelfs zo erg,
dat ze zichzelf niet in de spiegel herkennen.
Zelfbeschikking Het gevoel dat je heer en meester bent over je eigen leven. dat je weet waar je staat, waar
je inspraak hebt, wat er met je gebeurt en dat je invloed hebt om vorm te geven aan
bepaalde omstandigheden.
Interoceptie Zelfbeschikking begint met interoceptie, dit is ons vermogen om subtiele, zintuigelijke,
lichamelijke gevoelens waar te nemen.
3 doelen van - Aan het licht brengen van zintuigelijke informatie die eerst geblokkeerd werd.
therapieën - Helpen met het accepteren van de energieën die vrijkomen door de innerlijke
gefocust op ervaring
zelfbeschikking - Afronden van de zelfbeschermende fysieke handelingen die werden belemmerd
doordat iemand bijvoorbeeld opgesloten zat.
Alexithymie Wanneer je niet kan beschrijven wat je voelt, omdat ze fysieke gewaarwordingen niet
kunnen herkennen en er geen betekenis aan kunnen geven. Er is een neiging om emoties te
registreren als fysieke problemen. Het geen besef hebben van wat er gaande is in je
lichaam, betekent dat je geen besef hebt van je behoefte en dat je daardoor moeite hebt
om voor jezelf te zorgen. Het tekort aan contact met eigen lichaam draagt bij aan het
gebrek aan zelfbeschermingsvermogen en dit maakt de kans om opnieuw slachtoffer te
worden groter.
PTSS en direct Normaal is er activering in de prefrontale cortex wanneer er direct oogcontact plaatsvindt.
contact De prefrontale cortex beoordeeld en schat de persoon in die tegenover je staat. Echter bij
mensen met PTSS is er geen activatie te zien. Dit betekend dat er geen nieuwsgierigheid is
naar de andere persoon, maar ook dat er geen activering plaats vindt in het enige deel dat
betrokken is bij sociale interactie.
