HC: Preventie en opvolging van vallen en fixatie
Klinisch redeneren mbt oudere personen en de fysieke en mentale conditie
-ZSO 3: Valpreventie bij geriatrische patiënten:
• Praktijkrichtlijn: Valpreventie bij geriatrische patiënten in het ziekenhuis
• Ontwikkeld door multidisciplinair werk-en onderzoeksteam in het Universitair ziekenhuis te
Leuven en uitgebreid naar richtlijnen voor de thuiszorg en het WZC
• VBM (vrijheidsbeperkende maatregelen): e-learning Karel de Grote Hogeschool
-Voorkomen:
• Incidentie:
- Thuis: 30%
- WZC: 50 à 70%
- ZH: 30 à 40 %
• Gevolgen na val:
- Lichamelijk
- Psychisch
- Juridisch
- Financieel
→ 33% van ZH heeft geen valpreventiebeleid
-Definitie/aanpak:
• Definitie valincident= een onverwachte gebeurtenis waarbij de persoon op de grond, vloer
of lager gelegen niveau terecht komt
• Preventie door:
- Multidisciplinair team
- Management
- Directie
- Patiënt en familie
→ Praktijkrichtlijn bestaat uit 4 onderdelen
-Praktijkrichtlijn:
1. CASE FINDING: Identificatie van de risicogroep
• Recente valgeschiedenis: opgenomen voor een val, afgelopen 6 maanden gevallen
of in het ziekenhuis gevallen
• Klinisch oordeel door lid van het multidisciplinair team. Doel= valrisicofactoren
opsporen
• Valincident volledig beschrijven (plaats, activiteit, zelf opgestaan, bewusteloos?)
, 2. MULTIFACTORIËLE EVALUATIE
-Valrisicofactoren:
• Stoornissen in evenwicht en mobiliteit (testen)
▪ Timed up & go test: nodig stoel met armleuning. vraag aan de oudere om de
volgende opdracht op eigen tempo uit te voeren: rechtstaan van stoel, 3 m
afstand wandelen, zich omdraaien, terugwandelen en opnieuw gaan zitten op de
stoel. de oudere draagt zijn/haar normaal schoeisel en mag, indien nodig, een
loophulpmiddel gebruiken; hulp van derden is niet toegestaan. de oudere mag
de test eenmaal op voorhand uitvoeren om ermee vertrouwd te geraken.
startpositie: rug tegen leuning, armen op armleuningen en, indien nodig,
loophulpmiddel in de hand. de tijd wordt opgenomen en het gangpatroon wordt
geëvalueerd. de test is positief: zo de test ≥20 seconden bedraagt. of de patiënt
een afwijkend gangpatroon vertoont: = een ongelijkmatig/onevenwichtig
gangpatroon; slentert, schuifelt of sloft; wijkt van de lijn af; onvaste, wankele
stappen.
▪ Four test balance scale: Aan de hand van de Four Test Balance Scale kan de
spiersterkte van de onderste ledematenvan de patiënt eenvoudig en snel
onderzocht worden. vraag aan de oudere om elk van de 4 posities van de Four Test
Balance Scale gedurende10 seconden aan te nemen; (zie onderstaande figuur).
voor de 4de positie (unipodale stand) mag de oudere kiezen op welk been hij zal staan;
deze test wordt uitgevoerd zonder hulpmiddel of schoeisel. de onderzoeker mag de
oudere helpen om de juiste positie aan te nemen; vervolgens moet de oudere
aangeven wanneer hij klaar is om de test zonder hulp uit te voeren;oefenen is niet
toegelaten; plaats een stoel achter de oudere. de test is positief van zodra men
één van de 4 posities geen 10 seconden kan aannemen, bv. de oudere kan niet in de
gevraagde positie blijven staan, de hulpverlenermoet de oudere vastnemen om een val
te voorkomen of de oudere raakt de muur, tafelof stoel om het evenwicht te
behouden. Het is belangrijk dat de volgorde van de positiesbewaard blijft
Klinisch redeneren mbt oudere personen en de fysieke en mentale conditie
-ZSO 3: Valpreventie bij geriatrische patiënten:
• Praktijkrichtlijn: Valpreventie bij geriatrische patiënten in het ziekenhuis
• Ontwikkeld door multidisciplinair werk-en onderzoeksteam in het Universitair ziekenhuis te
Leuven en uitgebreid naar richtlijnen voor de thuiszorg en het WZC
• VBM (vrijheidsbeperkende maatregelen): e-learning Karel de Grote Hogeschool
-Voorkomen:
• Incidentie:
- Thuis: 30%
- WZC: 50 à 70%
- ZH: 30 à 40 %
• Gevolgen na val:
- Lichamelijk
- Psychisch
- Juridisch
- Financieel
→ 33% van ZH heeft geen valpreventiebeleid
-Definitie/aanpak:
• Definitie valincident= een onverwachte gebeurtenis waarbij de persoon op de grond, vloer
of lager gelegen niveau terecht komt
• Preventie door:
- Multidisciplinair team
- Management
- Directie
- Patiënt en familie
→ Praktijkrichtlijn bestaat uit 4 onderdelen
-Praktijkrichtlijn:
1. CASE FINDING: Identificatie van de risicogroep
• Recente valgeschiedenis: opgenomen voor een val, afgelopen 6 maanden gevallen
of in het ziekenhuis gevallen
• Klinisch oordeel door lid van het multidisciplinair team. Doel= valrisicofactoren
opsporen
• Valincident volledig beschrijven (plaats, activiteit, zelf opgestaan, bewusteloos?)
, 2. MULTIFACTORIËLE EVALUATIE
-Valrisicofactoren:
• Stoornissen in evenwicht en mobiliteit (testen)
▪ Timed up & go test: nodig stoel met armleuning. vraag aan de oudere om de
volgende opdracht op eigen tempo uit te voeren: rechtstaan van stoel, 3 m
afstand wandelen, zich omdraaien, terugwandelen en opnieuw gaan zitten op de
stoel. de oudere draagt zijn/haar normaal schoeisel en mag, indien nodig, een
loophulpmiddel gebruiken; hulp van derden is niet toegestaan. de oudere mag
de test eenmaal op voorhand uitvoeren om ermee vertrouwd te geraken.
startpositie: rug tegen leuning, armen op armleuningen en, indien nodig,
loophulpmiddel in de hand. de tijd wordt opgenomen en het gangpatroon wordt
geëvalueerd. de test is positief: zo de test ≥20 seconden bedraagt. of de patiënt
een afwijkend gangpatroon vertoont: = een ongelijkmatig/onevenwichtig
gangpatroon; slentert, schuifelt of sloft; wijkt van de lijn af; onvaste, wankele
stappen.
▪ Four test balance scale: Aan de hand van de Four Test Balance Scale kan de
spiersterkte van de onderste ledematenvan de patiënt eenvoudig en snel
onderzocht worden. vraag aan de oudere om elk van de 4 posities van de Four Test
Balance Scale gedurende10 seconden aan te nemen; (zie onderstaande figuur).
voor de 4de positie (unipodale stand) mag de oudere kiezen op welk been hij zal staan;
deze test wordt uitgevoerd zonder hulpmiddel of schoeisel. de onderzoeker mag de
oudere helpen om de juiste positie aan te nemen; vervolgens moet de oudere
aangeven wanneer hij klaar is om de test zonder hulp uit te voeren;oefenen is niet
toegelaten; plaats een stoel achter de oudere. de test is positief van zodra men
één van de 4 posities geen 10 seconden kan aannemen, bv. de oudere kan niet in de
gevraagde positie blijven staan, de hulpverlenermoet de oudere vastnemen om een val
te voorkomen of de oudere raakt de muur, tafelof stoel om het evenwicht te
behouden. Het is belangrijk dat de volgorde van de positiesbewaard blijft
