Pensioen colleges
College week 1 (zie slides)
Wat is pensioen?
Een pensioenuitvoeringsbedrijf beheert (pensioenadministratie & vermogensbeheer)
pensioenen voor de pensioenfondsen.
Wat is pensioen? 3 pijlers
Basis: AOW (opbouwen in 50 jaar) gebaseerd op het omslagstelsel.
Werknemerspensioen: bij een werkgever in loondienst werken en pensioen opbouwen, niet
verplicht maar wel gebruikelijk. ZZP’ers vallen hier dus niet onder. Gebaseerd op het
kapitaaldekkingsstelsel.
Individuele aanvulling: geen verplichting, zelf regelen. Bijvoorbeeld: lijfrente, banksparen,
verzekering. ZZP’ers maken hier vaak gebruik van.
Soms wordt van meerdere pijlers gesproken:
Pijler 4: eigen woning, opbouwen van kapitaal.
Pijler 5: arbeid, doorwerken na de pensioenleeftijd.
Pensioen in de pensioenwet
Artikel 1 PW: definities
Ouderdomspensioen: een geldelijke, vastgestelde of variabele uitkering voor de werknemer of
de gewezen werknemer bij wijze van inkomensvoorziening bij ouderdom.
Daarnaast kan een pensioenfonds ook een arbeidsongeschiktheidspensioen of
nabestaandenpensioen aanbieden.
Fiscaal kader pensioenen: 18 LB
Ouderdomspensioen is uitgesteld loon, omkeerregel van toepassing. Pensioenpremie betalen is
onbelast, pensioenuitkering ontvangen is belast.
Financiële positie van het pensioenfonds
Dekkingsgraad: vermogen / verplichtingen
Geeft financiële situatie op een bepaald moment weer.
Vermogen: ontvangen premies die belegd worden
Verplichtingen: uitkeringen die je nu en later moet doen contant gemaakt door de rente.
Momenteel lage rente, waardoor de dekkingsgraden flink dalen, omdat de toekomstige
verplichtingen hoger worden.
Sinds 2015: beleidsdekkingsgraad berekenen over de laatste 12 maanden
,Ontwikkelingen in pensioen
Na de financiële crisis van 2008 is het pensioenstelsel veranderd. Redenen hiervoor zijn: lagere
rendementen, hogere levensverwachting, vergrijzing, lagere rente.
Pensioenleeftijden zijn hoger geworden en pensioenopbouw lager.
Ook is de pensioenrichtleeftijd van de 2e pijler verhoogd van 65 naar 68 jaar vanaf 2018.
In 2015 werd het maximuminkomen waarover pensioen mag worden opgebouwd beperkt tot
100k, in 2021 €112.189
Boven deze grens wel mogelijk om pensioen op te bouwen in de netto pensioenregeling.
In de nettopensioenregeling worden premies belast en uitkeringen in de toekomst onbelast.
Vrijwillige regeling in 41 besluit uitvoering PW.
Pensioenen indexeren: pensioenen laten meestijgen met de inflatie
Het wordt sinds de financiële crisis steeds moeilijker om pensioenen te indexeren, waardoor de
waarde van het pensioen van mensen afneemt.
Nieuw pensioenakkoord
Beoogt wordt een nieuwe wetgeving vanaf 2022.
Pensioenfondsen moeten uiterlijk 1-1-2026 over zijn gegaan naar een nieuw contract.
De periode 2022-2026 wordt gezien als een overbruggingsperiode met aangepaste regels.
De nieuwe pensioenregeling verschaft minder zekerheden en buffers dan de huidige regeling.
Er komen 2 nieuwe contracten waaruit mensen kunnen gaan kiezen. (Slide 33)
Bij de nieuwe contracten zal men invaren = interne collectieve waardeoverdracht met
bijzondere voorwaarden (op basis van twee rekenmethodes voor omzetting aanspraken naar
vermogens). Dit wordt de standaard, tenzij onevenredig ongunstig voor belanghebbenden.
Bij het nieuwe pensioenstelsel kun je ervoor kiezen maximaal 10% van het opgebouwd
ouderdomspensioen ineens te laten uitbetalen.
De resterende uitkering zal evenredig worden bijgesteld.
Probleem: mensen die met pensioen gaan voor AOW-leeftijd betalen een hogere loonheffing.
Oplossing: uitkeren in februari volgend op het jaar van bereiken AOW-leeftijd.
Slides bekijken, veel slides zijn niet besproken.
,College 2
De driehoeksverhouding
Driepartijenverhouding
De rechtsbetrekking tussen:
⁃ De werkgever en werknemer, gebaseerd op de pensioenovereenkomst (7 PW)
⁃ Werkgever en pensioenuitvoerder, gebaseerd op de uitvoeringsovereenkomst (23 en 32
PW)
⁃ Pensioenuitvoerder en deelnemer, beschreven in het pensioenreglement (35 PW)
Pensioenovereenkomst wordt vaak gesloten op basis van de arbeidsovereenkomst.
Aanbod pensioenovereenkomst
Een werkgever moet een aanbod aan een werknemer doen - artikel 7 PW:
De werkgever informeert de werknemer binnen een maand na aanvang van de
werkzaamheden schriftelijk:
⁃ Of hij de werknemer al dan niet een aanbod tot het sluiten van een
pensioenovereenkomst doet, en zo ja,
⁃ Binnen welke termijn het aanbod wordt gedaan en
⁃ Wie de pensioenuitvoerder is
In de praktijk gebeurt dit vaak door het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst.
, Wat gebeurt er als de werkgever de werknemer niet informeert dat hij geen aanbod voor een
pensioenovereenkomst doet?
Groepsvermoeden: als werkgever aan een groep werknemers al een aanbod voor een
pensioenovereenkomst heeft gedaan en de werknemer aan wie de informatie niet is verstrekt
tot die groep behoort.
Verbod discriminatie
Artikel 8 PW
Ingeval een werkgever een aanbod doet tot het sluiten van een pensioenovereenkomst, mag
dit niet achterwege worden gelaten voor:
⁃ Een deeltijdwerker
⁃ Iemand die reeds 21 jaar of ouder is (toetredingsleeftijd)
Maar ook andere wetgeving die discriminatie verbiedt:
⁃ Werknemer met arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
⁃ Leeftijd (in beginsel zelfde opbouwpercentages, maar bij nieuw PW wordt dit anders)
⁃ Mannen en vrouwen (op basis van bv leeftijdsverwachting)
Totstandkoming pensioenovereenkomst
⁃ Vormvrij, kan mondeling
⁃ Verwijzing in (collectieve) arbeidsovereenkomst naar pensioenreglement is mogelijk.
Wel moeten alle elementen die volgens PW in een pensioenovereenkomst moeten staan (10
e.v.) dan wel in het reglement moeten worden opgenomen
Verplichte deelneming in bedrijfstak en beroepspensioenfonds
⁃ Werkgever en werknemer verplicht tot aansluiting
⁃ Pensioenovereenkomst niet nodig (2 lid 2 PW)
⁃ Beroepsgenoten, zoals artsen en apotheker, kunnen onder verplichtstelling van een
beroepspensioenregeling vallen (geen werknemers in de zin van de PW)
Pensioenovereenkomst bij overgang onderneming
Artikel 9 PW:
Overgang onderneming in de zin van artikel 7:662BW:
⁃ Als oude werkgever met zijn werknemers met zijn werknemers geen
pensioenovereenkomst heeft gesloten, maar
⁃ Nieuwe werkgever wel, voor het tijdstip van overgang onderneming, wordt
aangenomen dat de nieuwe werkgever aan de oude werknemers eenzelfde
pensioenovereenkomst heeft aangeboden
Pensioenovereenkomst
College week 1 (zie slides)
Wat is pensioen?
Een pensioenuitvoeringsbedrijf beheert (pensioenadministratie & vermogensbeheer)
pensioenen voor de pensioenfondsen.
Wat is pensioen? 3 pijlers
Basis: AOW (opbouwen in 50 jaar) gebaseerd op het omslagstelsel.
Werknemerspensioen: bij een werkgever in loondienst werken en pensioen opbouwen, niet
verplicht maar wel gebruikelijk. ZZP’ers vallen hier dus niet onder. Gebaseerd op het
kapitaaldekkingsstelsel.
Individuele aanvulling: geen verplichting, zelf regelen. Bijvoorbeeld: lijfrente, banksparen,
verzekering. ZZP’ers maken hier vaak gebruik van.
Soms wordt van meerdere pijlers gesproken:
Pijler 4: eigen woning, opbouwen van kapitaal.
Pijler 5: arbeid, doorwerken na de pensioenleeftijd.
Pensioen in de pensioenwet
Artikel 1 PW: definities
Ouderdomspensioen: een geldelijke, vastgestelde of variabele uitkering voor de werknemer of
de gewezen werknemer bij wijze van inkomensvoorziening bij ouderdom.
Daarnaast kan een pensioenfonds ook een arbeidsongeschiktheidspensioen of
nabestaandenpensioen aanbieden.
Fiscaal kader pensioenen: 18 LB
Ouderdomspensioen is uitgesteld loon, omkeerregel van toepassing. Pensioenpremie betalen is
onbelast, pensioenuitkering ontvangen is belast.
Financiële positie van het pensioenfonds
Dekkingsgraad: vermogen / verplichtingen
Geeft financiële situatie op een bepaald moment weer.
Vermogen: ontvangen premies die belegd worden
Verplichtingen: uitkeringen die je nu en later moet doen contant gemaakt door de rente.
Momenteel lage rente, waardoor de dekkingsgraden flink dalen, omdat de toekomstige
verplichtingen hoger worden.
Sinds 2015: beleidsdekkingsgraad berekenen over de laatste 12 maanden
,Ontwikkelingen in pensioen
Na de financiële crisis van 2008 is het pensioenstelsel veranderd. Redenen hiervoor zijn: lagere
rendementen, hogere levensverwachting, vergrijzing, lagere rente.
Pensioenleeftijden zijn hoger geworden en pensioenopbouw lager.
Ook is de pensioenrichtleeftijd van de 2e pijler verhoogd van 65 naar 68 jaar vanaf 2018.
In 2015 werd het maximuminkomen waarover pensioen mag worden opgebouwd beperkt tot
100k, in 2021 €112.189
Boven deze grens wel mogelijk om pensioen op te bouwen in de netto pensioenregeling.
In de nettopensioenregeling worden premies belast en uitkeringen in de toekomst onbelast.
Vrijwillige regeling in 41 besluit uitvoering PW.
Pensioenen indexeren: pensioenen laten meestijgen met de inflatie
Het wordt sinds de financiële crisis steeds moeilijker om pensioenen te indexeren, waardoor de
waarde van het pensioen van mensen afneemt.
Nieuw pensioenakkoord
Beoogt wordt een nieuwe wetgeving vanaf 2022.
Pensioenfondsen moeten uiterlijk 1-1-2026 over zijn gegaan naar een nieuw contract.
De periode 2022-2026 wordt gezien als een overbruggingsperiode met aangepaste regels.
De nieuwe pensioenregeling verschaft minder zekerheden en buffers dan de huidige regeling.
Er komen 2 nieuwe contracten waaruit mensen kunnen gaan kiezen. (Slide 33)
Bij de nieuwe contracten zal men invaren = interne collectieve waardeoverdracht met
bijzondere voorwaarden (op basis van twee rekenmethodes voor omzetting aanspraken naar
vermogens). Dit wordt de standaard, tenzij onevenredig ongunstig voor belanghebbenden.
Bij het nieuwe pensioenstelsel kun je ervoor kiezen maximaal 10% van het opgebouwd
ouderdomspensioen ineens te laten uitbetalen.
De resterende uitkering zal evenredig worden bijgesteld.
Probleem: mensen die met pensioen gaan voor AOW-leeftijd betalen een hogere loonheffing.
Oplossing: uitkeren in februari volgend op het jaar van bereiken AOW-leeftijd.
Slides bekijken, veel slides zijn niet besproken.
,College 2
De driehoeksverhouding
Driepartijenverhouding
De rechtsbetrekking tussen:
⁃ De werkgever en werknemer, gebaseerd op de pensioenovereenkomst (7 PW)
⁃ Werkgever en pensioenuitvoerder, gebaseerd op de uitvoeringsovereenkomst (23 en 32
PW)
⁃ Pensioenuitvoerder en deelnemer, beschreven in het pensioenreglement (35 PW)
Pensioenovereenkomst wordt vaak gesloten op basis van de arbeidsovereenkomst.
Aanbod pensioenovereenkomst
Een werkgever moet een aanbod aan een werknemer doen - artikel 7 PW:
De werkgever informeert de werknemer binnen een maand na aanvang van de
werkzaamheden schriftelijk:
⁃ Of hij de werknemer al dan niet een aanbod tot het sluiten van een
pensioenovereenkomst doet, en zo ja,
⁃ Binnen welke termijn het aanbod wordt gedaan en
⁃ Wie de pensioenuitvoerder is
In de praktijk gebeurt dit vaak door het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst.
, Wat gebeurt er als de werkgever de werknemer niet informeert dat hij geen aanbod voor een
pensioenovereenkomst doet?
Groepsvermoeden: als werkgever aan een groep werknemers al een aanbod voor een
pensioenovereenkomst heeft gedaan en de werknemer aan wie de informatie niet is verstrekt
tot die groep behoort.
Verbod discriminatie
Artikel 8 PW
Ingeval een werkgever een aanbod doet tot het sluiten van een pensioenovereenkomst, mag
dit niet achterwege worden gelaten voor:
⁃ Een deeltijdwerker
⁃ Iemand die reeds 21 jaar of ouder is (toetredingsleeftijd)
Maar ook andere wetgeving die discriminatie verbiedt:
⁃ Werknemer met arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
⁃ Leeftijd (in beginsel zelfde opbouwpercentages, maar bij nieuw PW wordt dit anders)
⁃ Mannen en vrouwen (op basis van bv leeftijdsverwachting)
Totstandkoming pensioenovereenkomst
⁃ Vormvrij, kan mondeling
⁃ Verwijzing in (collectieve) arbeidsovereenkomst naar pensioenreglement is mogelijk.
Wel moeten alle elementen die volgens PW in een pensioenovereenkomst moeten staan (10
e.v.) dan wel in het reglement moeten worden opgenomen
Verplichte deelneming in bedrijfstak en beroepspensioenfonds
⁃ Werkgever en werknemer verplicht tot aansluiting
⁃ Pensioenovereenkomst niet nodig (2 lid 2 PW)
⁃ Beroepsgenoten, zoals artsen en apotheker, kunnen onder verplichtstelling van een
beroepspensioenregeling vallen (geen werknemers in de zin van de PW)
Pensioenovereenkomst bij overgang onderneming
Artikel 9 PW:
Overgang onderneming in de zin van artikel 7:662BW:
⁃ Als oude werkgever met zijn werknemers met zijn werknemers geen
pensioenovereenkomst heeft gesloten, maar
⁃ Nieuwe werkgever wel, voor het tijdstip van overgang onderneming, wordt
aangenomen dat de nieuwe werkgever aan de oude werknemers eenzelfde
pensioenovereenkomst heeft aangeboden
Pensioenovereenkomst
