Hoofdstuk 6: Naar een pedagogiek
van het sociaal werk
In dit laatste hoofdstuk gaan we ons opnieuw afvragen wat sociaal werk juist is
en wat haar plaats in de samenleving is. Hierbij moeten we rekening houden met
de kaders die in vorige hoofdstukken besproken zijn (zie hieronder). Welzijn is
niet langer een toestand die we moeten bereiken maar een individueel en
collectief leerproces naar een besef van humaniteit en menselijke waardigheid.
Vanuit deze visie staat sociaal werk voor de uitdaging om een pedagogiek van
het sociaal werk te ontwikkelen.
Walter Lorenz: Nood aan een nieuwe sociale kwestie
‘Tijdens de revoluties in de 19de eeuw was de sociale kwestie een
zoektocht naar principes en methodes om de cohesie en leefbaarheid te
versterken’
‘cultuur en sociale voorzieningen: voornaamste instrumenten integratie’
Dit wordt steeds meer gevoed door Neo-liberalisme, hierdoor ontstaat een
cultus van individualisme waarbij solidariteit niet langer wordt gezien als
een sociale kwestie maar beperkt wordt tot de vraag naar individuele
inspanningen.
Het is nodig om de sociale kwestie opnieuw te stellen op een nieuwe
manier, die rekening houdt met de ogenschijnlijke tegenstelling tussen
individuele vrijheid en gelijkheid
Tekst: Sociale kwestie:
Ontstaat eind 19de begin 20ste eeuw
SW werd ingezet om tegemoet te komen aan sociale problemen van deze
sociale kwestie
Verschillende initiatieven ontstonden (kinderbescherming, jeugdzorg,…)
o Werden gedragen door een “emancipatorisch enthousiasme”
o Mensen wouden een bijdrage leveren aan het realiseren van een
democratische SL en gelijke kansen voor iedere burger.
Door de uitbouw van de VZST verwierf SW een (vanzelfsprekende) positie
in de uitbouw van het sociaal beleid.
Bij de overgang naar de actieve welvaartsstaat werd deze positie niet in
vraag gesteld.
Ook vandaag wordt er een toenemend beroep gedaan op sociaal werkers
voor diverse sociale problemen, ook preventief.
Deze vanzelfsprekendheid van de inzet van SW gaat gepaard met een
toenemende twijfel over de erkenning van de professionaliteit van de
sociaal werker.
, Het sociale in sociaal werk
De professionele identiteit van de SW’er is altijd al een punt van discussie
geweest. Dit komt doordat het SW mee vorm geeft aan de sociaal-politieke
ontwikkelingen waarbinnen men actief is.
Sociaal werk wordt voortdurend vormgegeven en gedefinieerd in de
wisselwerking tussen sociale praktijk, sociaal politieke ontwikkeling en
sociaal beleid. (driehoek)
De Bie: ‘angstige professional’ of ‘sociale professional’ ?
o Angstige professional: modernistische opvatting van SW binnen
postmoderne samenleving
o Onzekerheid angst beroepsgroep
o Het nadeel van onszelf in beroepsgroepen organiseren:
Hebben we het op de juiste manier gedaan?
Je moet het doen zoals iedereen het doet
o Hier was een tegenbeweging door “geneeskunde voor het volk”
Zij zetten zich in voor mensen die het moeilijk hebben
Ze vragen geen individuele erelonen meer maar 1 keer
lidgeld en dan mag men gratis komen.
Artsensyndicaat zag dit als een bedreiging voor andere
dokters en wou dit weg hebben
Geneeskunde voor het volk zegt dat je anders de binding met
het volk verliest, ze willen terug de relevantie van het begrip
dokter in het licht brengen
Verder willen ze ook maatschappelijk oorzaken van ziekten
meer in beeld brengen en op de beleidsagenda plaatsen
Dit hele initiatief startte een sociale strijdt tegen ongelijkheid
en onrechtvaardigheid, ze willen vele dingen veranderen bv
dat de apotheek altijd het goedkoopste medicijn moet geven.
Antwoord op de onzekerheid
o Ligt in het herbenadrukken van de sociale functie van SW
o In plaats van te zoeken naar betere methodieken moet men zich
afvragen wat de sociale rol is van SW, waarom is SW nodig?
o SW moet benadrukken dat het tussenkomt in de sociale sfeer
Centraal = SW komt tussen in de sociale sfeer
o Het sociale in SW verwijst naar het streven de utopie van een
moderne, democratische samenleving te verbinden met de sociale
realiteit, gekenmerkt door sociale ongelijkheid en sociale strijd.
In de Westerse SL wordt deze verbinding gemaakt door het
sociaal contract
Sociaal contract= Solidariteit berust op het vrijwillig
bereiken en aannemen van een consensus (=een
overeenkomst) over de waarden en normen in de SL
Essentieel voor het sociaal contract is een onderscheid
tussen private & publieke sfeer, de private verlangens
moeten afgestemd worden op het algemeen belang en
van het sociaal werk
In dit laatste hoofdstuk gaan we ons opnieuw afvragen wat sociaal werk juist is
en wat haar plaats in de samenleving is. Hierbij moeten we rekening houden met
de kaders die in vorige hoofdstukken besproken zijn (zie hieronder). Welzijn is
niet langer een toestand die we moeten bereiken maar een individueel en
collectief leerproces naar een besef van humaniteit en menselijke waardigheid.
Vanuit deze visie staat sociaal werk voor de uitdaging om een pedagogiek van
het sociaal werk te ontwikkelen.
Walter Lorenz: Nood aan een nieuwe sociale kwestie
‘Tijdens de revoluties in de 19de eeuw was de sociale kwestie een
zoektocht naar principes en methodes om de cohesie en leefbaarheid te
versterken’
‘cultuur en sociale voorzieningen: voornaamste instrumenten integratie’
Dit wordt steeds meer gevoed door Neo-liberalisme, hierdoor ontstaat een
cultus van individualisme waarbij solidariteit niet langer wordt gezien als
een sociale kwestie maar beperkt wordt tot de vraag naar individuele
inspanningen.
Het is nodig om de sociale kwestie opnieuw te stellen op een nieuwe
manier, die rekening houdt met de ogenschijnlijke tegenstelling tussen
individuele vrijheid en gelijkheid
Tekst: Sociale kwestie:
Ontstaat eind 19de begin 20ste eeuw
SW werd ingezet om tegemoet te komen aan sociale problemen van deze
sociale kwestie
Verschillende initiatieven ontstonden (kinderbescherming, jeugdzorg,…)
o Werden gedragen door een “emancipatorisch enthousiasme”
o Mensen wouden een bijdrage leveren aan het realiseren van een
democratische SL en gelijke kansen voor iedere burger.
Door de uitbouw van de VZST verwierf SW een (vanzelfsprekende) positie
in de uitbouw van het sociaal beleid.
Bij de overgang naar de actieve welvaartsstaat werd deze positie niet in
vraag gesteld.
Ook vandaag wordt er een toenemend beroep gedaan op sociaal werkers
voor diverse sociale problemen, ook preventief.
Deze vanzelfsprekendheid van de inzet van SW gaat gepaard met een
toenemende twijfel over de erkenning van de professionaliteit van de
sociaal werker.
, Het sociale in sociaal werk
De professionele identiteit van de SW’er is altijd al een punt van discussie
geweest. Dit komt doordat het SW mee vorm geeft aan de sociaal-politieke
ontwikkelingen waarbinnen men actief is.
Sociaal werk wordt voortdurend vormgegeven en gedefinieerd in de
wisselwerking tussen sociale praktijk, sociaal politieke ontwikkeling en
sociaal beleid. (driehoek)
De Bie: ‘angstige professional’ of ‘sociale professional’ ?
o Angstige professional: modernistische opvatting van SW binnen
postmoderne samenleving
o Onzekerheid angst beroepsgroep
o Het nadeel van onszelf in beroepsgroepen organiseren:
Hebben we het op de juiste manier gedaan?
Je moet het doen zoals iedereen het doet
o Hier was een tegenbeweging door “geneeskunde voor het volk”
Zij zetten zich in voor mensen die het moeilijk hebben
Ze vragen geen individuele erelonen meer maar 1 keer
lidgeld en dan mag men gratis komen.
Artsensyndicaat zag dit als een bedreiging voor andere
dokters en wou dit weg hebben
Geneeskunde voor het volk zegt dat je anders de binding met
het volk verliest, ze willen terug de relevantie van het begrip
dokter in het licht brengen
Verder willen ze ook maatschappelijk oorzaken van ziekten
meer in beeld brengen en op de beleidsagenda plaatsen
Dit hele initiatief startte een sociale strijdt tegen ongelijkheid
en onrechtvaardigheid, ze willen vele dingen veranderen bv
dat de apotheek altijd het goedkoopste medicijn moet geven.
Antwoord op de onzekerheid
o Ligt in het herbenadrukken van de sociale functie van SW
o In plaats van te zoeken naar betere methodieken moet men zich
afvragen wat de sociale rol is van SW, waarom is SW nodig?
o SW moet benadrukken dat het tussenkomt in de sociale sfeer
Centraal = SW komt tussen in de sociale sfeer
o Het sociale in SW verwijst naar het streven de utopie van een
moderne, democratische samenleving te verbinden met de sociale
realiteit, gekenmerkt door sociale ongelijkheid en sociale strijd.
In de Westerse SL wordt deze verbinding gemaakt door het
sociaal contract
Sociaal contract= Solidariteit berust op het vrijwillig
bereiken en aannemen van een consensus (=een
overeenkomst) over de waarden en normen in de SL
Essentieel voor het sociaal contract is een onderscheid
tussen private & publieke sfeer, de private verlangens
moeten afgestemd worden op het algemeen belang en
