Orthopedagogie
1. Definities
1.1 Pedagogiek
• ‘Paidagoogia’
-> Pais of Paidos = Kind
-> Agoo = leiden, vormen of opvoeden
• Normale opvoeding
1.2 Orthopedagogiek
• ‘Ortho’ = recht
• ‘Pedagogiek’ = opvoedkunde
• Opvoeding van een kind in een moeilijk lopende opvoedingssituatie
1.3 Orthoagogiek
• Begeleider/ondersteuner – Volwassene
• Agogiek = ‘Veranderkunde’
• Andere vorm van afhankelijkheid en verantwoordelijkheid
• ‘Alle’ volwassenen
2. PedagogieK
2.1 PedagogieK en pedagogie
• PedagogieK = de wetenschap over opvoeding, verzameling van theorieën
• Pedagogie = de handelingspraktijk van het opvoeden
• Pedagogische theorie = bouwwerk met bouwstenen (begrippen, concepten).
• Welk belang hebben die pedagogische theorieën voor ons als opvoeder?
– Meer kennis krijgen over opvoeden
– Kennis actualiseren en gebruiken
– Opvoedingspraktijk meer kwaliteit geven
– Opvoedingssituaties beschrijven, analyseren en ondersteunen.
, o Opvoeder en pedagoog
• Opvoeder = persoon die aan het opvoeden is
• Pedagoog = persoon die over opvoeden onderwijst, onderzoek doet, schrijft
• (Opvoedeling = kinderen en jongeren die opgevoed worden)
o Opvoedingsdoelen
• Cultuurhistorisch perspectief: altijd een relatie met de cultuur en tijd waarin
opvoeding plaats vindt.
• Verschil in cultuur
• Verschil tussen vroeger en nu
2.3 Opvoedingsdoelen
• Algemene opvoedingsdoelen – concrete opvoedingsdoelen
-> Welke doelen vind jij belangrijk in opvoeding?
-> Formuleer van beide soorten enkele voorbeelden.
-> Opvoedingsdoelen sturen het handelen!
2.4 Opvoedingsstijlen
• Twee dimensies
– Warmte
– Dominantie
• Vier opvoedingsstijlen
, – Autoritair
• Veel regels
• Ouder is de baas en kind moet gehoorzamen
• Zoniet -> straf
• Geen ruimte voor discussie
• Voor- en nadelen
– Toegeeflijk
• Veel aandacht voor wensen en behoeften van het kind
• Kind krijgt bijna altijd zijn zin
• Kind is de baas
• Ouders nemen zichzelf niet serieus
• Voor- en nadelen
– Democratisch
• Ouders stellen regels
• Hebben oog voor de wensen en behoeften van hun kind
• Leiding met liefde
• Houden rekening met de ontwikkeling van hun kind
• Overleggen met hun kind
• Kind wordt gesteund en aangemoedigd
• Voor- en nadelen
– Verwaarlozend
• Weinig regels
• Weinig geborgenheid, steun, veiligheid en betrokkenheid
• Kind wordt aan zijn lot overgelaten
• Voor- en nadelen
2.5 Spelregels en basisprincipes in de opvoeding.
Wat er gezegd/geschreven wordt <-> buikgevoel, intuïtie, ervaring, …
= evenwicht zoeken
3. OrthopedagogieK als wetenschap
3.1 Inleiding
• OrthopedagogieK?
Hulpverlening is gebaseerd op:
• Maatschappelijke context en heersende visies
• Praktijkkennis
• Wetenschappelijke kennis
, Maatschappelijke context en heersende visies
Maatschappelijke visie op mens, ziekte, handicap en armoede doorheen de
geschiedenis beïnvloed door:
• Economische factoren
• Politieke factoren
• Sociale factoren
• Culturele factoren
• Visies leiden tot maatschappelijke grondhoudingen t.o.v. maatschappelijk kwetsbare
mensen
– Waarde van de persoon
– Mogelijkheid iets bij te dragen
• Belangrijke impact op
– Uitbouw voorzieningen
– Al dan niet nieuwe methodes ontwikkelen
– Houding die hulpverleners aannemen
– …
• Hulpverlener wordt erdoor beïnvloed!
-> bewust en onbewust
1. Definities
1.1 Pedagogiek
• ‘Paidagoogia’
-> Pais of Paidos = Kind
-> Agoo = leiden, vormen of opvoeden
• Normale opvoeding
1.2 Orthopedagogiek
• ‘Ortho’ = recht
• ‘Pedagogiek’ = opvoedkunde
• Opvoeding van een kind in een moeilijk lopende opvoedingssituatie
1.3 Orthoagogiek
• Begeleider/ondersteuner – Volwassene
• Agogiek = ‘Veranderkunde’
• Andere vorm van afhankelijkheid en verantwoordelijkheid
• ‘Alle’ volwassenen
2. PedagogieK
2.1 PedagogieK en pedagogie
• PedagogieK = de wetenschap over opvoeding, verzameling van theorieën
• Pedagogie = de handelingspraktijk van het opvoeden
• Pedagogische theorie = bouwwerk met bouwstenen (begrippen, concepten).
• Welk belang hebben die pedagogische theorieën voor ons als opvoeder?
– Meer kennis krijgen over opvoeden
– Kennis actualiseren en gebruiken
– Opvoedingspraktijk meer kwaliteit geven
– Opvoedingssituaties beschrijven, analyseren en ondersteunen.
, o Opvoeder en pedagoog
• Opvoeder = persoon die aan het opvoeden is
• Pedagoog = persoon die over opvoeden onderwijst, onderzoek doet, schrijft
• (Opvoedeling = kinderen en jongeren die opgevoed worden)
o Opvoedingsdoelen
• Cultuurhistorisch perspectief: altijd een relatie met de cultuur en tijd waarin
opvoeding plaats vindt.
• Verschil in cultuur
• Verschil tussen vroeger en nu
2.3 Opvoedingsdoelen
• Algemene opvoedingsdoelen – concrete opvoedingsdoelen
-> Welke doelen vind jij belangrijk in opvoeding?
-> Formuleer van beide soorten enkele voorbeelden.
-> Opvoedingsdoelen sturen het handelen!
2.4 Opvoedingsstijlen
• Twee dimensies
– Warmte
– Dominantie
• Vier opvoedingsstijlen
, – Autoritair
• Veel regels
• Ouder is de baas en kind moet gehoorzamen
• Zoniet -> straf
• Geen ruimte voor discussie
• Voor- en nadelen
– Toegeeflijk
• Veel aandacht voor wensen en behoeften van het kind
• Kind krijgt bijna altijd zijn zin
• Kind is de baas
• Ouders nemen zichzelf niet serieus
• Voor- en nadelen
– Democratisch
• Ouders stellen regels
• Hebben oog voor de wensen en behoeften van hun kind
• Leiding met liefde
• Houden rekening met de ontwikkeling van hun kind
• Overleggen met hun kind
• Kind wordt gesteund en aangemoedigd
• Voor- en nadelen
– Verwaarlozend
• Weinig regels
• Weinig geborgenheid, steun, veiligheid en betrokkenheid
• Kind wordt aan zijn lot overgelaten
• Voor- en nadelen
2.5 Spelregels en basisprincipes in de opvoeding.
Wat er gezegd/geschreven wordt <-> buikgevoel, intuïtie, ervaring, …
= evenwicht zoeken
3. OrthopedagogieK als wetenschap
3.1 Inleiding
• OrthopedagogieK?
Hulpverlening is gebaseerd op:
• Maatschappelijke context en heersende visies
• Praktijkkennis
• Wetenschappelijke kennis
, Maatschappelijke context en heersende visies
Maatschappelijke visie op mens, ziekte, handicap en armoede doorheen de
geschiedenis beïnvloed door:
• Economische factoren
• Politieke factoren
• Sociale factoren
• Culturele factoren
• Visies leiden tot maatschappelijke grondhoudingen t.o.v. maatschappelijk kwetsbare
mensen
– Waarde van de persoon
– Mogelijkheid iets bij te dragen
• Belangrijke impact op
– Uitbouw voorzieningen
– Al dan niet nieuwe methodes ontwikkelen
– Houding die hulpverleners aannemen
– …
• Hulpverlener wordt erdoor beïnvloed!
-> bewust en onbewust
