lOMoAR cPSD| 2797890
Ugent
EIGEN SAMENVATTING
METHODOLOGIE
1
, lOMoAR cPSD| 2797890
STRUCTUUR VAK
Maxime
DEEL 1: BASISCONCEPTEN
H1: Waarom sociaal wetenschappelijk onderzoek?
H2: Bouwstenen en soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek?
H3: Epistemologische beginselen
H4: Ethiek in sociaal wetenschappelijk onderzoek
DEEL 2: PLANNING EN VOORBEREIDING
H5: strategie en doelstellingen
H6: Kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen
H7: Selectie van onderzoekseenheiden: steekproeven
DEEL 3: KWANTITATIEVE METHODEN
H8: Experimentele ontwerpen
H9: Surveyonderzoek
H10: niet-reactief onderzoek en secundaire data-analyse
DEEL 4: KWALITATIEVE METHODEN
H11: Veldonderzoek en participerende
observatie
H12: Diepte-interviews & focusgroepen
H13: Historisch vergelijkend onderzoek
2
, lOMoAR cPSD| 2797890
DEEL I: ALGEMEEN: BASISBEGRIPPEN
HOOFDSTUK 1. WAAROM SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK?
Stanislav Andreski (1972 – Social Sciences as Sorcery): sociale wetenschappen zijn als tovenarij, een betekenisloze
publicatiemachine die triviale en weinig vernieuwende inzichten probeert op te smukken door het gebruik van
onbegrijpelijk jargon en het voor velen al even onbegrijpelijke laagje statistiek. Intellectuele eerlijkheid,
maatschappelijke relevantie en de zoektocht naar waarheid is vervangen door het makkelijke succes van snel
snel publiceren over slechts betekenisloze issues of weinig relevante techniciteit door de niets-ontziende
ambitieuze go-getter.
1.1. INLEIDING
Bedoeling:
1. Kennismaken met de fundamenten en basisprocedures van sociaalwetenschappelijk onderzoek.
2. Ons in staat stellen om discussies binnen het sociaalwetenschappelijke veld te volgen en studies te
kunnen evalueren op hun wetenschappelijke merites.
3. Ons het nodige vocabularium (lingua franca) leren kennen om over aspecten van
sociaalwetenschappelijk onderzoek te kunnen praten.
4. Kritische omgang met onderzoeksresultaten stimuleren, alsook aanleren oe je ze kan beoordelen op hun
kwaliteit.
Alomtegenwoordig in het dagelijkse leven: Resultaten van sociaal wetenschappelijk onderzoek vind je
tegenwoordig overal en meestal dan zonder enige deskundige commentaar. Ook zelf gebruiken we principes
en inzichten uit sociaalwetenschappelijk onderzoek, bewust of onbewust. Het beslist mee welke babyvoeding
er het beste is en hoe managers met hun werknemers omgaan.
Methodologie: verwijst naar de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening functioneert, en
houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van methoden en technieken in.
• Hoe je theorieën hanteert, welke redeneringen steekhouden, en hoe wetenschap bedrijven ingebed
is in ruimere filosofische discussies
3
, lOMoAR cPSD| 2797890
1.2 ENKELE VOORBEELDEN
1. Opwarming van de aarde: An inconvenient truth vs The great global warming swindle
Twee tegenstrijdige partijen.
- An inconvenient truth (Al Gore): wakkert de ongerustheid ten gevolgen van de klimaatveranderingen aan.
Toename CO2 zal er voor zorgen dat de gemiddelde temperatuur toeneemt en de zeespiegel zal stijgen.
- The great global warming swindle: er moeten kritische kanttekeningen worden geplaatst bij de rol dat de
mens hier in speelt; rol van de mens is slechts van marginaal belang. Ook zou stijging van de temperatuur
er voor zorgen dat de CO2 toeneemt en niet omgekeerd. Deze visie kan steun vinden bij de industrie en
oliemaatschappijen aangezien de mens een minieme rol speelt.
Beide visies bedienen zich van wetenschappelijk bewijsmateriaal en van gerenommeerde experten inzake
klimaatverandering en toch komen ze tot twee diametraal tegenovergestelde conclusies, die bovendien
verstrekkende politieke gevolgen hebben. Leidt wetenschap dan niet tot ware kennis? Bovendien lijkt de
moderne wetenschapsbeoefening niet alleen bedreven door onpartijdige en rationele dialogen, maar ook door
machtsverhoudingen, maatschappelijke en/of politieke inmenging, ideologische assumpties en agressieve
retoriek.
2. De “War against crime” in New York: werkt het?
In september 1990 beschrijft Time Magazine de stad als een grootstad die aan het verrotten is. New York zou
van de American Dream naar een drugshandel en andere criminalisten zijn gegaan. Rudy Giuliani probeert als
nieuwe burgemeester in 1994 de criminaliteit in te dijken. Hiervoor laat hij zich inspireren door de ‘Broken
Windows Theory’ die in de jaren ’80 ontwikkeld werd door James Wilson en George Kelling. De theorie beweert
dat crimineel handelen een gevolg is van een gebrek aan sociale normen en een gebrek aan controle om aan
die normen te conformeren. De anonimiteit van de grootstad zou de voedingsbodem zijn voor crimineel
gedrag, er is geen sociale controle want er is in sommige buurten geen sociaal weefsel. Ze zeggen dat we dus
moeten beginnen met kleine criminaliteit en onhoffelijkheden in buurten aan te pakken. Zo werd New York
terug omgevormd tot één van de veiligste hoofdsteden ter wereld.
Toename verval buurt Toename bekommernis Verminderde deelname
Toename criminaliteit
Verdere achteruitgang buurt
Potentiële criminelen van
buiten de buurt, nemen de
buurt in 4
Ugent
EIGEN SAMENVATTING
METHODOLOGIE
1
, lOMoAR cPSD| 2797890
STRUCTUUR VAK
Maxime
DEEL 1: BASISCONCEPTEN
H1: Waarom sociaal wetenschappelijk onderzoek?
H2: Bouwstenen en soorten sociaalwetenschappelijk onderzoek?
H3: Epistemologische beginselen
H4: Ethiek in sociaal wetenschappelijk onderzoek
DEEL 2: PLANNING EN VOORBEREIDING
H5: strategie en doelstellingen
H6: Kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen
H7: Selectie van onderzoekseenheiden: steekproeven
DEEL 3: KWANTITATIEVE METHODEN
H8: Experimentele ontwerpen
H9: Surveyonderzoek
H10: niet-reactief onderzoek en secundaire data-analyse
DEEL 4: KWALITATIEVE METHODEN
H11: Veldonderzoek en participerende
observatie
H12: Diepte-interviews & focusgroepen
H13: Historisch vergelijkend onderzoek
2
, lOMoAR cPSD| 2797890
DEEL I: ALGEMEEN: BASISBEGRIPPEN
HOOFDSTUK 1. WAAROM SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK?
Stanislav Andreski (1972 – Social Sciences as Sorcery): sociale wetenschappen zijn als tovenarij, een betekenisloze
publicatiemachine die triviale en weinig vernieuwende inzichten probeert op te smukken door het gebruik van
onbegrijpelijk jargon en het voor velen al even onbegrijpelijke laagje statistiek. Intellectuele eerlijkheid,
maatschappelijke relevantie en de zoektocht naar waarheid is vervangen door het makkelijke succes van snel
snel publiceren over slechts betekenisloze issues of weinig relevante techniciteit door de niets-ontziende
ambitieuze go-getter.
1.1. INLEIDING
Bedoeling:
1. Kennismaken met de fundamenten en basisprocedures van sociaalwetenschappelijk onderzoek.
2. Ons in staat stellen om discussies binnen het sociaalwetenschappelijke veld te volgen en studies te
kunnen evalueren op hun wetenschappelijke merites.
3. Ons het nodige vocabularium (lingua franca) leren kennen om over aspecten van
sociaalwetenschappelijk onderzoek te kunnen praten.
4. Kritische omgang met onderzoeksresultaten stimuleren, alsook aanleren oe je ze kan beoordelen op hun
kwaliteit.
Alomtegenwoordig in het dagelijkse leven: Resultaten van sociaal wetenschappelijk onderzoek vind je
tegenwoordig overal en meestal dan zonder enige deskundige commentaar. Ook zelf gebruiken we principes
en inzichten uit sociaalwetenschappelijk onderzoek, bewust of onbewust. Het beslist mee welke babyvoeding
er het beste is en hoe managers met hun werknemers omgaan.
Methodologie: verwijst naar de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening functioneert, en
houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van methoden en technieken in.
• Hoe je theorieën hanteert, welke redeneringen steekhouden, en hoe wetenschap bedrijven ingebed
is in ruimere filosofische discussies
3
, lOMoAR cPSD| 2797890
1.2 ENKELE VOORBEELDEN
1. Opwarming van de aarde: An inconvenient truth vs The great global warming swindle
Twee tegenstrijdige partijen.
- An inconvenient truth (Al Gore): wakkert de ongerustheid ten gevolgen van de klimaatveranderingen aan.
Toename CO2 zal er voor zorgen dat de gemiddelde temperatuur toeneemt en de zeespiegel zal stijgen.
- The great global warming swindle: er moeten kritische kanttekeningen worden geplaatst bij de rol dat de
mens hier in speelt; rol van de mens is slechts van marginaal belang. Ook zou stijging van de temperatuur
er voor zorgen dat de CO2 toeneemt en niet omgekeerd. Deze visie kan steun vinden bij de industrie en
oliemaatschappijen aangezien de mens een minieme rol speelt.
Beide visies bedienen zich van wetenschappelijk bewijsmateriaal en van gerenommeerde experten inzake
klimaatverandering en toch komen ze tot twee diametraal tegenovergestelde conclusies, die bovendien
verstrekkende politieke gevolgen hebben. Leidt wetenschap dan niet tot ware kennis? Bovendien lijkt de
moderne wetenschapsbeoefening niet alleen bedreven door onpartijdige en rationele dialogen, maar ook door
machtsverhoudingen, maatschappelijke en/of politieke inmenging, ideologische assumpties en agressieve
retoriek.
2. De “War against crime” in New York: werkt het?
In september 1990 beschrijft Time Magazine de stad als een grootstad die aan het verrotten is. New York zou
van de American Dream naar een drugshandel en andere criminalisten zijn gegaan. Rudy Giuliani probeert als
nieuwe burgemeester in 1994 de criminaliteit in te dijken. Hiervoor laat hij zich inspireren door de ‘Broken
Windows Theory’ die in de jaren ’80 ontwikkeld werd door James Wilson en George Kelling. De theorie beweert
dat crimineel handelen een gevolg is van een gebrek aan sociale normen en een gebrek aan controle om aan
die normen te conformeren. De anonimiteit van de grootstad zou de voedingsbodem zijn voor crimineel
gedrag, er is geen sociale controle want er is in sommige buurten geen sociaal weefsel. Ze zeggen dat we dus
moeten beginnen met kleine criminaliteit en onhoffelijkheden in buurten aan te pakken. Zo werd New York
terug omgevormd tot één van de veiligste hoofdsteden ter wereld.
Toename verval buurt Toename bekommernis Verminderde deelname
Toename criminaliteit
Verdere achteruitgang buurt
Potentiële criminelen van
buiten de buurt, nemen de
buurt in 4
