Hoofdstuk 1: Algemene inleiding
1.1 Doel van belastingheffing
De overheid heeft de volgende mogelijkheden om haar uitgaven te dekken:
- Belastingen
- Retributies (kosten voor ID of paspoortaanvraag etc.)
- Sociale premies
- premies volksverzekeringen (AOW)
- premies werknemersverzekeringen (ten laste van werkgever, ZW, WW)
- Overige inkomsten (verkoop gas)
1.2 Plaats van belastingrecht
- Belastingrecht is een onderdeel van publiekrecht (overheid-burger)
- Materieel recht (wijze waarop bepaald wordt hoeveel belasting er wordt geïnd)
- Formeel recht (hoe de belasting moet worden geïnd)
1.3 Soorten belastingen
a. Wetgeving voor centrale overheid en lagere overheden
a.1 IB en OB is voor de overheid, motorrijtuigenbelasting voor de provincie
b. Directe en indirecte belastingen
b.1 Direct is dividendbelasting, de aandeelhouder voelt dit direct in de portemonnee
b.2 Indirect is OB, de OB is doorberekend in de prijs en wordt indirect betaald.
c. Tijdstip- en tijdvakbelastingen
c.1 Tijdvak = IB (heel jaar), Tijdstip = Overdrachtsbelasting
d. Aanslag- en aangiftebelastingen
d.1 Aanslag = IB, VPB. Wordt na de aangifte pas gevorderd.
d.2 Aangifte = LB, OB. Betalen wanneer de aangifte wordt ingedient
e. Subjectieve en objectieve belastingen
e.1 Subjectieve belastingheffing = rekening houden met de verschuldigde (leeftijd, ki.)
e.2 Objectieve belastingheffing = geen rekening gehouden (overdrachtsbelasting)
1.4 Beginselen in het belastingrecht
- Draagkrachtbeginsel
- De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen, progressief tarief
- Profijtbeginsel
- Ook mensen die geen direct profijt hebben, betalen mee (onderwijs)
- Het beginsel van de minste pijn
- Werkgever houdt belasting in, zodat de werknemer het niet echt ziet
- Het beginsel van de bevoorrechte verkrijger
- Extra belasting op financiële meevaller (erfenis, loterij)
1
, 1.5 Vindplaatsen in het belastingrecht (geschreven en ongeschreven bronnen)
- Wetgeving
- Door 1e en 2e kamer
- Uitvoeringsregelingen en -besluiten
- Parallel aan de wet waarop zij betrekking hebben
- Europese richtlijnen
- Burger kan hier een beroep op doen
- Besluiten (resoluties)
- Desnoods mening interpretatie staatssecretaris, oneens = rechter
- Algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB)
- Rechtspraak (jurisprudentie)
- Bij onduidelijkheid kan de rechter de wet op verschillende manier interpreteren:
- Hoe moet de tekst worden gelezen (grammaticale uitleg)
- Wat is er gezegd bij het tot stand komen van de wet (historische uitleg)
- Hoe zit de systematiek van de wet in elkaar (systematische uitleg)
- Wat was de bedoeling vand e wetgever (teleologische uitleg)
- Wat zijn de maatschappelijke ontwikkelingen op dit punt (anticiperende
uitleg)
1.6 Partijen binnen het belastingrecht
- Wetgever
- 1e en 2e kamer, rekening houdend met EU-richtlijnen en omringende landen
- Belastingdienst.
- Voornaamste taak is het uitvoeren van de fiscale regelgeving en het innen van de
belastingen en premies, daarnaast het onderhouden en versterken van de
compliance (belastingplichtige, ongeacht burger of ondernemer, de regelgeving zo
veel mogelijk uit zichzelf nakomt). Een andere belangrijke taak zijn de toeslagen.
- Belastingplichtige
- Rechtspersonen -> VPB, Natuurlijke personen -> IB,
- Rechten en plichten zijn voornamelijk terug te vinden in de AWR en de Awb
- Belastingadviseur
- HUBA = Hulp bij aangifte
- Belastingrechter
- Internationalisatie
2
1.1 Doel van belastingheffing
De overheid heeft de volgende mogelijkheden om haar uitgaven te dekken:
- Belastingen
- Retributies (kosten voor ID of paspoortaanvraag etc.)
- Sociale premies
- premies volksverzekeringen (AOW)
- premies werknemersverzekeringen (ten laste van werkgever, ZW, WW)
- Overige inkomsten (verkoop gas)
1.2 Plaats van belastingrecht
- Belastingrecht is een onderdeel van publiekrecht (overheid-burger)
- Materieel recht (wijze waarop bepaald wordt hoeveel belasting er wordt geïnd)
- Formeel recht (hoe de belasting moet worden geïnd)
1.3 Soorten belastingen
a. Wetgeving voor centrale overheid en lagere overheden
a.1 IB en OB is voor de overheid, motorrijtuigenbelasting voor de provincie
b. Directe en indirecte belastingen
b.1 Direct is dividendbelasting, de aandeelhouder voelt dit direct in de portemonnee
b.2 Indirect is OB, de OB is doorberekend in de prijs en wordt indirect betaald.
c. Tijdstip- en tijdvakbelastingen
c.1 Tijdvak = IB (heel jaar), Tijdstip = Overdrachtsbelasting
d. Aanslag- en aangiftebelastingen
d.1 Aanslag = IB, VPB. Wordt na de aangifte pas gevorderd.
d.2 Aangifte = LB, OB. Betalen wanneer de aangifte wordt ingedient
e. Subjectieve en objectieve belastingen
e.1 Subjectieve belastingheffing = rekening houden met de verschuldigde (leeftijd, ki.)
e.2 Objectieve belastingheffing = geen rekening gehouden (overdrachtsbelasting)
1.4 Beginselen in het belastingrecht
- Draagkrachtbeginsel
- De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen, progressief tarief
- Profijtbeginsel
- Ook mensen die geen direct profijt hebben, betalen mee (onderwijs)
- Het beginsel van de minste pijn
- Werkgever houdt belasting in, zodat de werknemer het niet echt ziet
- Het beginsel van de bevoorrechte verkrijger
- Extra belasting op financiële meevaller (erfenis, loterij)
1
, 1.5 Vindplaatsen in het belastingrecht (geschreven en ongeschreven bronnen)
- Wetgeving
- Door 1e en 2e kamer
- Uitvoeringsregelingen en -besluiten
- Parallel aan de wet waarop zij betrekking hebben
- Europese richtlijnen
- Burger kan hier een beroep op doen
- Besluiten (resoluties)
- Desnoods mening interpretatie staatssecretaris, oneens = rechter
- Algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB)
- Rechtspraak (jurisprudentie)
- Bij onduidelijkheid kan de rechter de wet op verschillende manier interpreteren:
- Hoe moet de tekst worden gelezen (grammaticale uitleg)
- Wat is er gezegd bij het tot stand komen van de wet (historische uitleg)
- Hoe zit de systematiek van de wet in elkaar (systematische uitleg)
- Wat was de bedoeling vand e wetgever (teleologische uitleg)
- Wat zijn de maatschappelijke ontwikkelingen op dit punt (anticiperende
uitleg)
1.6 Partijen binnen het belastingrecht
- Wetgever
- 1e en 2e kamer, rekening houdend met EU-richtlijnen en omringende landen
- Belastingdienst.
- Voornaamste taak is het uitvoeren van de fiscale regelgeving en het innen van de
belastingen en premies, daarnaast het onderhouden en versterken van de
compliance (belastingplichtige, ongeacht burger of ondernemer, de regelgeving zo
veel mogelijk uit zichzelf nakomt). Een andere belangrijke taak zijn de toeslagen.
- Belastingplichtige
- Rechtspersonen -> VPB, Natuurlijke personen -> IB,
- Rechten en plichten zijn voornamelijk terug te vinden in de AWR en de Awb
- Belastingadviseur
- HUBA = Hulp bij aangifte
- Belastingrechter
- Internationalisatie
2
