PRAKTIJK OUDEREN
REVAKI 2020-2021
Kaat Francken
Universiteit Antwerpen
, Krachttraining bij ouderen
1 Inleiding
Fysieke zelfstandigheid = spiermassa + spierfunctie
- Spierfunctie = spierkracht + explosiviteit + krachtuithouding + lenigheid + coördinatie
Spieratrofie + spierzwakte = beperkingen mobiliteit en zelfredzaamheid
Piekwaarde spier massa op 18-30 jaar.
Invloed spiermassa:
- Uitvoeren ADL
- Thermoregulatie
- Vochtbalans
- Insuline- en glucoseregulatie
- Productie eiwitten
- Absorptie en metabolisering medicatie
1.1 Maximale kracht
= hoogste kracht die een spier kan ontwikkelen bij een willekeurige contractie.
Beïnvloed door:
- Morfologische factoren
- Neurogene factoren
- Energetische factoren
Krachtverlies door:
- Verouderen CZS
- Trage overdracht tussen neurale prikkel en spier
- Stijging bind-vetweefsel in spier
- Minder elasticiteit en stijgende interne weerstand
- Afname spiermassa
- Minder calcium afgifte in sarcoplasmatisch reticulum
1
, 2 Sarcopenie
Factoren die bijdragen tot sarcopenie:
Type Factor
Gedaald metabolisme Endogeen Minder hormonale stimulatie
Verlies motorneuronen mindere innervatie
spiervezels
Stijging non-contractiel weefsel in spieren
Exogeen Minder fysieke activiteit
Bedrust en immobilisatie
Ondervoeding
Gestegen katabolisme Endogeen Gestegen basaal inflammatoir profiel
Exogeen Stress geïnduceerde inflammatie
Ziekte
Boven de 70 jaar functioneren veel mensen dicht tegen de maximale mogelijkheden.
Rechtkomen uit stoel is als 80% van 1REM.
Sarcopenie + pathologische geïnduceerde spierzwakte functieverlies en morbiditeit.
1 REM functioneren moet vermeden worden!
3 Evaluatie spierkracht
Via:
- Anamnese
- Analytisch
- Functionele testing
- Evaluatie sarcopenie
Wanneer het functieverlies groter is dan het massa verlies moeten we de focus meer leggen
op functionele evaluaties in plaats van structurele evaluaties.
4 Behandeling
4.1 Richtlijnen
Zie samenvatting theorie.
4.2 Motivatoren en barrières
4.2.1 Intrapersoonlijk
Motivator Barrière
- Eigen effectiviteit - Slecht gezondheid
- Maten waarin ze vroeger bewogen - Gebrek tijd
- Gezondheidsvoordeel - Vermoeidheid/gebrek energie
- Psychologische - Gebrek motivatie/interesse
gezondheidsvoordelen - Weinig kennis/vaardigheden
- Zo lang mogelijk onafhankelijk - Angst voor letsels, vallen en pijn
2
REVAKI 2020-2021
Kaat Francken
Universiteit Antwerpen
, Krachttraining bij ouderen
1 Inleiding
Fysieke zelfstandigheid = spiermassa + spierfunctie
- Spierfunctie = spierkracht + explosiviteit + krachtuithouding + lenigheid + coördinatie
Spieratrofie + spierzwakte = beperkingen mobiliteit en zelfredzaamheid
Piekwaarde spier massa op 18-30 jaar.
Invloed spiermassa:
- Uitvoeren ADL
- Thermoregulatie
- Vochtbalans
- Insuline- en glucoseregulatie
- Productie eiwitten
- Absorptie en metabolisering medicatie
1.1 Maximale kracht
= hoogste kracht die een spier kan ontwikkelen bij een willekeurige contractie.
Beïnvloed door:
- Morfologische factoren
- Neurogene factoren
- Energetische factoren
Krachtverlies door:
- Verouderen CZS
- Trage overdracht tussen neurale prikkel en spier
- Stijging bind-vetweefsel in spier
- Minder elasticiteit en stijgende interne weerstand
- Afname spiermassa
- Minder calcium afgifte in sarcoplasmatisch reticulum
1
, 2 Sarcopenie
Factoren die bijdragen tot sarcopenie:
Type Factor
Gedaald metabolisme Endogeen Minder hormonale stimulatie
Verlies motorneuronen mindere innervatie
spiervezels
Stijging non-contractiel weefsel in spieren
Exogeen Minder fysieke activiteit
Bedrust en immobilisatie
Ondervoeding
Gestegen katabolisme Endogeen Gestegen basaal inflammatoir profiel
Exogeen Stress geïnduceerde inflammatie
Ziekte
Boven de 70 jaar functioneren veel mensen dicht tegen de maximale mogelijkheden.
Rechtkomen uit stoel is als 80% van 1REM.
Sarcopenie + pathologische geïnduceerde spierzwakte functieverlies en morbiditeit.
1 REM functioneren moet vermeden worden!
3 Evaluatie spierkracht
Via:
- Anamnese
- Analytisch
- Functionele testing
- Evaluatie sarcopenie
Wanneer het functieverlies groter is dan het massa verlies moeten we de focus meer leggen
op functionele evaluaties in plaats van structurele evaluaties.
4 Behandeling
4.1 Richtlijnen
Zie samenvatting theorie.
4.2 Motivatoren en barrières
4.2.1 Intrapersoonlijk
Motivator Barrière
- Eigen effectiviteit - Slecht gezondheid
- Maten waarin ze vroeger bewogen - Gebrek tijd
- Gezondheidsvoordeel - Vermoeidheid/gebrek energie
- Psychologische - Gebrek motivatie/interesse
gezondheidsvoordelen - Weinig kennis/vaardigheden
- Zo lang mogelijk onafhankelijk - Angst voor letsels, vallen en pijn
2
