Samenvatting MSK 3 onderzoek en klinisch redeneren

Klinisch onderzoek en casuïstiek
1 Inleiding
1.1 Definitie lage rugklachten
= pijn of andere ongewenste sensaties in de lumbosacrale regio, al dan niet met uitstraling in
de glutale regio en/of in 1 of beide benen.


1.2 Classificatie lage rugklachten
Duur van de klachten
 Acuut: < 6 weken
 Subacuut: 7-12 weken
 Chronisch: > 12 weken  grote invloed op het functioneren

Recurrente rugklachten = klachten die terugkomen na een aantal maanden klachtenvrij te
zijn. (Er moet minstens een maand tussen zitten.)

Oorzaak van klachten
 Specifiek  10-20%
= de klachten hebben een duidelijke oorzaak
 Aspecifiek  80-90%
= de klachten hebben geen duidelijke oorzaak

Lumbosacraal radiculair syndroom = is een derde groep, het gaat hier over aandoeningen
van de zenuwen. Het wordt vaak onder specifieke rugklachten gezet.

Pijnmechanismen
 Nociceptieve pijn
 Perifeer neuropatische pijn
 Centrale sensitisatie/neuroplastische/nicoplastische pijn

Uitstralende pijn betekend niet dat het een specifiek probleem is of een lumbosacraal
radiculair syndroom, het kan zich ook voordoen bij aspecifieke klachten.




1

,1.2.1 Specifieke lage rugklachten
= lege rugklachten die veroorzaakt zijn door een specifiek pathologisch mechanisme en/of
stoornis in de anatomische structuur.

De klachten kunnen gelinkt worden aan de aandoening.

Meest voorkomende aandoeningen:
 Spinaal stenose = vernauwing
 Spondylolisthesis = afschuiving van de wervel door een onderbreken in de boog
 Spondylitis ankylopoetica  ziekt van Bechterew = stijfheid van de wervelzuil
Bamboo spine (lig. Longitudinale is verkalkt)
 Osteoporose = verzwakking van de botten
 Trauma of fracturen  de wervels en omliggende structuren zijn geraakt
 Metastasen = tumor
 Discus hernia in een ver stadia




Opmerking: een hernia in een vroeg stadia kan niet voor klachten zorgen omdat niet heel
de discus bezenuwd is.

Opmerking: een hernia op lumbaal niveau kan geen dwarslaesie veroorzaken omdat er op
dit niveau geen ruggenmerg meer aanwezig is.



2

, 1.2.2 Aspecifieke lage rugklachten
 Er is geen medische aandoening gevonden die de klachten kan verklaren.

Ze kunnen wel deels verklaard worden met het biopsychosociaal model.

Symptomen:
 Pijn in de lumbo-sacrale regio
 Eventueel uitstraling in de glutale regio en/of het bovenbeen
 Pijn is continu of intermittent (verschillende periodes met pijn afgewisseld met pijnvrije
periodes)
 Houdingen, bewegingen en/of externe belasting kunnen de klachten verergeren
 Stijfheid in de wervelkolom bij het opstaan
 Geen ziekteverschijnselen

Meestal ontstaan de eerste klachten tussen 20 en 55 jaar.


1.2.3 Onderscheid aspecifieke en specifieke lage rugklachten
We baseren ons vooral op de anamnese en het klinisch onderzoek.
Wanneer we rode vlaggen uit de anamnese herkennen kunnen we eerder denken aan een
specifiek probleem of een lumbosacraal radiculair syndroom.
 In dit geval is er extra beeldvorming nodig.

Opmerking: we proberen zo weinig medische beeldvorming uit te voeren bij patiënten
met aspecifieke lage rugklachten. We voeren dus enkel verder onderzoek uit als er rode
vlaggen aanwezig zijn.

Bij patiënten met aspecifieke klachten kan het voorkomen dat we degeneratie van de
wervelkolom kunnen waarnemen. We kunnen dit niet zien als oorzaak van de klachten
omdat bij asymptomatische patiënten ook degeneratie te vinden is.
 Kans dat we iets vinden op beeldvorming is groot maar het is vaak niet de oorzaak van de
klachten.


1.3 Rode en gele vlaggen
Rode vlaggen = indicator voor lichamelijke afwijkingen.
Gele vlaggen = indicator voor dreigende chroniciteit (patiënten met gele vlaggen hebben
vaker een slechtere prognose)




1.3.1 Rode vlaggen
= alarmsignalen

3