Samenvatting Dierethiek les 2

Professor de Ruyver
16-11-2021
Academiejaar 2020-2021



Dierethiek les 2
Critical thinking:
 Redeneervaardigheden

Decision making:
 Een stappenplan als methode voor moreel beraad

Ethische vragen kunnen op 2 manieren
beantwoord worden:
 Via een theorie of denksysteem
o Handelingen als goed of slecht zien
 Vragen stellen, discussiëren en nadenken
o Handelingen als goed of slecht beoordelen

Ontstaan van de ethiek:
 Socrates
o 469 – 399 voor Christus
o Grondlegger van de ethiek in onze Westerse filosofie
 Deugdenethiek  oudste vorm van de ethiek
 Aristotelisme  het goede leven leiden door goede gewoontes
(geurden) te ontwikkelen
 Persoonlijk ontwikkeling is de basis van het goede leven
o De intellectuele deugd ontwikkelt zich door onderwijs en
ervaring
o Morele goedheid daarentegen is het resultaat van gewoonte
o Intellectuele ontwikkeling moet richting geven aan morele
deugd

Ethiek als wetenschap:
 Ethiek als ‘wetenschap’ wordt als volgt ingedeeld
o Descriptieve ethiek
 Beschrijving van morele opvatting die in een bepaalde
groep of samenleving bestaan
o Meta-ethiek
 Reflectie over de oorsprong, betekenis en aard van
ethische concepten
o Algemeen theoretische normatieve ethiek
 Toepassing van normatief-ethische theorieën en
principes in de praktijk
o Casuïstiek
 Reflectie over casussen, vertrekt van concrete morele
vraagstukken in een specifieke context




Theoretische normatieve ethiek:

, Professor de Ruyver
16-11-2021
Academiejaar 2020-2021

 Gevolgenethiek/ consequentialisme
o Gevolgen zijn de basis voor de handelingskeuze
 Beginselethiek/ deontologie
o De normen en beginselen zijn onvoorwaardelijk en categorisch
imperatief
o Ze laten zien wat alle rationele wezens zouden moeten doen,
onafhankelijk van hun wensen en verlangens
 Sociaal contract ethiek
o Vertrekt van de stelling dat mensen interdependent zijn in een
georganiseerde samenleving en via een contract, rechten en
plichten van individu en staat

Toegepaste ethiek:
 Meest recente vorm van ethiek ontstaan in de jaren 1960-1970
 Door ‘vooruitgang’ in de geneeskunde, grote technologische
ontwikkelingen en secularisatie ontstaat de vraag naar toegepaste
ethiek

Ethische argumentatie: redeneervaardigheden
 Argumenteren is een essentiële vaardigheid
 Discussie over feitelijke beweringen
o Niet over subjectieve gevoelens of waardeoordelen
 Gebruik van logische misvattingen of drogredeneringen om een
argumentatie te kunnen opbouwen die tot het gewenste besluit
leidt.
 Inductie en deductie

Rationaliseren (psychologie):
 Een psychisch afweermechanisme waarbij iemand probeert zijn
handelingen te rechtvaardigen door verstandelijk en bewust te
redeneren
 Leidt tot veelal drogredeneringen of logische denkfouten

Deductie:
 Van het algemene naar bijzondere  toepassing van een algemene
regel op een specifieke situatie
o Alle mensen zijn sterfelijk
o Socrates is een mens
o Socrates is sterfelijk

Inductie:
 Generalisatie van een aantal specifieke waarnemingen tot een
algemene regel
o Socrates is een sterfelijke man
o Plato is een sterfelijke man
o Aristoteles is een sterfelijke man
o Galenus is een sterfelijke man
o Alle mannen zijn sterfelijk