Kwalitatieve en Etnografische Methoden van Onderzoek
(SOW-CAOSB2080)
COLLEGE 1
Essentials kwalitatief onderzoek
Edwin de Jong - 4 november
Kwantitatief onderzoek
- Algemene wetmatigheden
- Grootschalig
- Gestandaardiseerde dataverzameling
- Deductief en linear: theoretisch probleem → verificatie of falsificatie
- Vaak theorietoetsend
Kwalitatief onderzoek
- Culturele verschillen
- Kleinschalig
- In-depth dataverzameling
- Interpretatieve en uitgebreide analyse
- Beschrijvend en verklarend
- Ook kwalitatief onderzoek begint vanuit een theorie, maar de sensitizing objects
worden eerst getest in de praktijk voordat het onderzoeksproces verdergaat.
- Grounded theory: loosely structured theorie die in de praktijk wordt getest.
Positivisme versus interpretivisme (Beuving 2015)
,Rol van de onderzoeker
- Kwantitatief: objectieve onderzoeker die op afstand blijft als instrument die de
situatie niet beïnvloedt.
- Kwalitatief: onderzoeker als onderdeel van het proces. Er wordt geprobeerd om de
omgeving niet te beïnvloeden maar wel participeren en proberen onderdeel te
worden van de belevingswereld van de subjecten.
- Gedetailleerde beschrijvingen vanuit betekenisgeving van mensen zelf, niet
alleen wat mensen zeggen maar ook wat mensen doen: bottom-up.
- Geen gestandaardiseerde questionnaires, die passen soms helemaal niet bij
de specifieke culturele context.
Kwalitatief onderzoek
- Qualitative research is a field of inquiry that crosscuts disciplines, fields and subject
matters. A complex interconnected family of terms, concepts, and assumptions
surround the terms ‘qualitative research’ (including, positivism, poststructuralism and
cultural and interpretative studies) (Denzin and Lincoln 2003)
- Situated activity: niet veralgemeniseerbaar naar andere locaties, maar
contextgebonden.
- Interpretive, material practices that make the world visible: door
onderzoeksmethoden en handelingen proberen we te begrijpen hoe de
subjecten de wereld zien → perspectief vertalen naar theorievorming en
rapporteren.
- Series of representations, including fieldnotes, interviews, conversations,
photographs, etc.
- Interpretative, naturalist approach to the world: iets wordt onderzocht in
zijn eigen werkelijkheid, zonder te veel te interveniëren.
- Use and collection of a variety of empirical materials: scala aan methoden
nodig.
Principes van kwalitatief onderzoek
1. Verstehend onderzoek: Mensen laten gedrag zien op basis van interpretaties en
betekenisverlening.
- Mensen die acteren op basis van hun verleden, hun ervaringen en hun
perspectief op de toekomst en tegelijkertijd hun huidige werkelijkheid. Deze
interacties vinden plaats in de context waar ook normen en waarden in zitten.
Mensen geven waarden aan die interacties, dus wij moeten in onderzoek
rekening houden aan hun habitus, hun perspectief: van binnenuit.
Onderzoeker wil de objecten onderzoeken vanuit hun eigen perspectief.
- Wat we zeggen dat we doen en wat we echt doen is niet altijd
hetzelfde
2. ‘Role-taking’ (Mead): de onderzoeker probeert de objecten te bestuderen zoals de
actoren zelf de werkelijkheid zien
3. In methodologische termen: ‘Direct examination of the empirical world’ (Bulmer 1969)
- De functie van concepten; theorieën en concepten worden niet op voorhand
geconstrueerd maar komen voort uit de empirische werkelijkheid
- Dataverzameling: voorkeur voor participerende observatie en case study
onderzoek. ‘First hand involvement with the social world’ (Filstead 1970);
variëteit aan dataverzamelingstechnieken.
, 4. Naast een reconstructie van ‘inner perspective’; betekenisvolle werkelijkheid
geobjectificeerd in concepten:
- Sensitizing concepts (Blumer 1969)
- Theoretical sampling (Glaser 1978): cycly van dataverzameling analyses,
reflectie en toetsen
- Dus niet lineair zoals bij kwantitatief onderzoek, maar we starten met
theorievorming die omgezet worden tot sensitizing concepts die
worden getoetst in de praktijk. Zo komen er nieuwe vragen op die
vervolgens weer geoperationaliseerd en getoetst kunnen worden.
- Triangulatie (Webb 1966; Denzin 1978): verschillende methoden van
dataverzameling en verschillende type respondenten, tijdstippen, etc.
5. Het is inherent ‘multimethod’ in focus (Flick 1998, 229)
- Gebruik van een veelvoud aan methoden, of triangulatie, reflecteert een
poging om een diepgaand begrip van fenomenen in kwestie te kunnen
garanderen.
- We kunnen een ‘ding’ niet begrijpen door alleen naar representaties te kijken.
- Triangulatie is geen instrument of strategie voor validiteit maar een alternatief
voor validiteit (Flick 1998, 230).
- De combinatie van multipele methodologische praktijken, empirische
materialen, perspectieven, en observanten in een enkele studie kan dus het
beste worden begrepen als een strategie die bijdraagt aan de ‘rigoreusheid,
breedte, complexiteit, rijkdom en diepte van ieder onderzoek (Flick 1998,
231).
Kenmerkende aspecten van kwalitatief onderzoek
- Aard van de gegevens: ‘the actor’s point of view’, ‘members knowledge’.
- Relatie tussen gegevens en begrippen: empirische basis van een begrip moet
opnieuw worden vastgesteld; geen gesloten theoretisch systeem, maar het tentatief
inpassen van bevindingen in een theorie.
- Onderzoeksontwerp: onderzoeker moet een uitgebreid contact met de te
onderzoeken werkelijkheid hebben; open waarnemingstechnieken en deelnemen
aan die werkelijkheid;
- Cyclisch of iteratief in plaats van het volgen van een vooraf opgesteld
protocol.
Onderzoeksontwerp
- Onderwerp/probleem: literatuur, common sense
- Foreshadowed problem / sensitizing concept
- Alles wat je zelf hebt bedacht voor jouw theorie hoeft niet daadwerkelijk de
realiteit te zijn in de praktijk, sensitizing concepts moeten dus in de praktijk
getoetst worden voordat er verder gegaan kan worden in het
onderzoeksproces.
- Veldwerk / immersion in everyday life: observatie, interview, visueel, participatie
- Saturatie (empirisch): variëteit/diversiteit, theoretische sampling
- Verzadiging: dezelfde vorm van informatie komt steeds terug, vraag
aanpassen om breder te zoeken maar vervolgens kan de onderzoeksvraag
beantwoord worden.
- Inductieve analyse: open codering, categorieën, constante vergelijking
, - Theoretizering: grounded theory, maken van abstracte categorieën
- Schrijven: narratives, thick description
- Rapporteren: combinatie van analyse en illustraties/ beschrijvingen van
mensen als voorbeeld.
Objectiviteit
Albinksy (1981, 4)
- Objectiverende benadering
- Zorgvuldige definitie van het onderwerp van studie
- Eenduidige begrippen
- Onderzoeksmethoden met een hoog objectiviteitsgehalte (afstand)
- Bijvoorbeeld een enquête.
- Kwantitatieve analyse overheerst
versus
- Interpretatieve benadering
- Mensen maken geen onderdeel uit van een organisme; maar zijn subjecten
met agency en niet uitsluitend als gevolg van externe krachten.
- We worden geacht op een bepaalde manier te handelen, maar als we
dat niet willen doen kunnen we daarvan afwijken.
- Sociale realiteit wordt verschillend ervaren en gevormd en mensen ontlenen
betekenis aan deze ervaren realiteit.
- Objectiviteit: mate van overeenkomst tussen de ontwikkelde theorie en de
interpretatie van de situatie door de onderzochten.
- In beide benaderingen wordt objectiviteit nagestreefd en in beide wordt
geïnterpreteerd.
- Verschil: (Albinsky 1983, 379):
- Objectivistische benadering: duidelijker accent op object-karakter van
onderzochte eenheden.
- Interpretatieve benadering: nadruk op interpretatie van situatie door de
onderzochten, die duidelijker als subjecten worden opgevat.
Samenvattend: wat is kwalitatief onderzoek?
- Kwalitatief onderzoek is een vorm van empirisch onderzoek dat wordt
gekarakteriseerd door de wijze van dataverzameling, de wijze van analyse, het
onderwerp van het onderzoek en de rol van de onderzoeker.
- De verzameling van informatie is flexibel en open: cyclisch karakter, ruimte
aan iteraties.
- Het biedt ruimte aan onverwachte en ongeplande omstandigheden en
gebeurtenissen
- Deze openheid behoeft flexibiliteit van de onderzoeken: ‘bricoleur’
- De onderzoeker dient vaak als onderzoeksinstrument (in tegenstelling tot
gestructureerde enquêtes); hetgeen een ‘reflexive attitude behoeft’
(Swartz-Shea & Yanow 2012)
- Dagboeken, logboeken bijhouden om continu te reflecteren op jouw
rol, positie en gedrag als onderzoeker in een bepaalde
onderzoekssetting en het gebruiken van onderzoeksmethoden.
(SOW-CAOSB2080)
COLLEGE 1
Essentials kwalitatief onderzoek
Edwin de Jong - 4 november
Kwantitatief onderzoek
- Algemene wetmatigheden
- Grootschalig
- Gestandaardiseerde dataverzameling
- Deductief en linear: theoretisch probleem → verificatie of falsificatie
- Vaak theorietoetsend
Kwalitatief onderzoek
- Culturele verschillen
- Kleinschalig
- In-depth dataverzameling
- Interpretatieve en uitgebreide analyse
- Beschrijvend en verklarend
- Ook kwalitatief onderzoek begint vanuit een theorie, maar de sensitizing objects
worden eerst getest in de praktijk voordat het onderzoeksproces verdergaat.
- Grounded theory: loosely structured theorie die in de praktijk wordt getest.
Positivisme versus interpretivisme (Beuving 2015)
,Rol van de onderzoeker
- Kwantitatief: objectieve onderzoeker die op afstand blijft als instrument die de
situatie niet beïnvloedt.
- Kwalitatief: onderzoeker als onderdeel van het proces. Er wordt geprobeerd om de
omgeving niet te beïnvloeden maar wel participeren en proberen onderdeel te
worden van de belevingswereld van de subjecten.
- Gedetailleerde beschrijvingen vanuit betekenisgeving van mensen zelf, niet
alleen wat mensen zeggen maar ook wat mensen doen: bottom-up.
- Geen gestandaardiseerde questionnaires, die passen soms helemaal niet bij
de specifieke culturele context.
Kwalitatief onderzoek
- Qualitative research is a field of inquiry that crosscuts disciplines, fields and subject
matters. A complex interconnected family of terms, concepts, and assumptions
surround the terms ‘qualitative research’ (including, positivism, poststructuralism and
cultural and interpretative studies) (Denzin and Lincoln 2003)
- Situated activity: niet veralgemeniseerbaar naar andere locaties, maar
contextgebonden.
- Interpretive, material practices that make the world visible: door
onderzoeksmethoden en handelingen proberen we te begrijpen hoe de
subjecten de wereld zien → perspectief vertalen naar theorievorming en
rapporteren.
- Series of representations, including fieldnotes, interviews, conversations,
photographs, etc.
- Interpretative, naturalist approach to the world: iets wordt onderzocht in
zijn eigen werkelijkheid, zonder te veel te interveniëren.
- Use and collection of a variety of empirical materials: scala aan methoden
nodig.
Principes van kwalitatief onderzoek
1. Verstehend onderzoek: Mensen laten gedrag zien op basis van interpretaties en
betekenisverlening.
- Mensen die acteren op basis van hun verleden, hun ervaringen en hun
perspectief op de toekomst en tegelijkertijd hun huidige werkelijkheid. Deze
interacties vinden plaats in de context waar ook normen en waarden in zitten.
Mensen geven waarden aan die interacties, dus wij moeten in onderzoek
rekening houden aan hun habitus, hun perspectief: van binnenuit.
Onderzoeker wil de objecten onderzoeken vanuit hun eigen perspectief.
- Wat we zeggen dat we doen en wat we echt doen is niet altijd
hetzelfde
2. ‘Role-taking’ (Mead): de onderzoeker probeert de objecten te bestuderen zoals de
actoren zelf de werkelijkheid zien
3. In methodologische termen: ‘Direct examination of the empirical world’ (Bulmer 1969)
- De functie van concepten; theorieën en concepten worden niet op voorhand
geconstrueerd maar komen voort uit de empirische werkelijkheid
- Dataverzameling: voorkeur voor participerende observatie en case study
onderzoek. ‘First hand involvement with the social world’ (Filstead 1970);
variëteit aan dataverzamelingstechnieken.
, 4. Naast een reconstructie van ‘inner perspective’; betekenisvolle werkelijkheid
geobjectificeerd in concepten:
- Sensitizing concepts (Blumer 1969)
- Theoretical sampling (Glaser 1978): cycly van dataverzameling analyses,
reflectie en toetsen
- Dus niet lineair zoals bij kwantitatief onderzoek, maar we starten met
theorievorming die omgezet worden tot sensitizing concepts die
worden getoetst in de praktijk. Zo komen er nieuwe vragen op die
vervolgens weer geoperationaliseerd en getoetst kunnen worden.
- Triangulatie (Webb 1966; Denzin 1978): verschillende methoden van
dataverzameling en verschillende type respondenten, tijdstippen, etc.
5. Het is inherent ‘multimethod’ in focus (Flick 1998, 229)
- Gebruik van een veelvoud aan methoden, of triangulatie, reflecteert een
poging om een diepgaand begrip van fenomenen in kwestie te kunnen
garanderen.
- We kunnen een ‘ding’ niet begrijpen door alleen naar representaties te kijken.
- Triangulatie is geen instrument of strategie voor validiteit maar een alternatief
voor validiteit (Flick 1998, 230).
- De combinatie van multipele methodologische praktijken, empirische
materialen, perspectieven, en observanten in een enkele studie kan dus het
beste worden begrepen als een strategie die bijdraagt aan de ‘rigoreusheid,
breedte, complexiteit, rijkdom en diepte van ieder onderzoek (Flick 1998,
231).
Kenmerkende aspecten van kwalitatief onderzoek
- Aard van de gegevens: ‘the actor’s point of view’, ‘members knowledge’.
- Relatie tussen gegevens en begrippen: empirische basis van een begrip moet
opnieuw worden vastgesteld; geen gesloten theoretisch systeem, maar het tentatief
inpassen van bevindingen in een theorie.
- Onderzoeksontwerp: onderzoeker moet een uitgebreid contact met de te
onderzoeken werkelijkheid hebben; open waarnemingstechnieken en deelnemen
aan die werkelijkheid;
- Cyclisch of iteratief in plaats van het volgen van een vooraf opgesteld
protocol.
Onderzoeksontwerp
- Onderwerp/probleem: literatuur, common sense
- Foreshadowed problem / sensitizing concept
- Alles wat je zelf hebt bedacht voor jouw theorie hoeft niet daadwerkelijk de
realiteit te zijn in de praktijk, sensitizing concepts moeten dus in de praktijk
getoetst worden voordat er verder gegaan kan worden in het
onderzoeksproces.
- Veldwerk / immersion in everyday life: observatie, interview, visueel, participatie
- Saturatie (empirisch): variëteit/diversiteit, theoretische sampling
- Verzadiging: dezelfde vorm van informatie komt steeds terug, vraag
aanpassen om breder te zoeken maar vervolgens kan de onderzoeksvraag
beantwoord worden.
- Inductieve analyse: open codering, categorieën, constante vergelijking
, - Theoretizering: grounded theory, maken van abstracte categorieën
- Schrijven: narratives, thick description
- Rapporteren: combinatie van analyse en illustraties/ beschrijvingen van
mensen als voorbeeld.
Objectiviteit
Albinksy (1981, 4)
- Objectiverende benadering
- Zorgvuldige definitie van het onderwerp van studie
- Eenduidige begrippen
- Onderzoeksmethoden met een hoog objectiviteitsgehalte (afstand)
- Bijvoorbeeld een enquête.
- Kwantitatieve analyse overheerst
versus
- Interpretatieve benadering
- Mensen maken geen onderdeel uit van een organisme; maar zijn subjecten
met agency en niet uitsluitend als gevolg van externe krachten.
- We worden geacht op een bepaalde manier te handelen, maar als we
dat niet willen doen kunnen we daarvan afwijken.
- Sociale realiteit wordt verschillend ervaren en gevormd en mensen ontlenen
betekenis aan deze ervaren realiteit.
- Objectiviteit: mate van overeenkomst tussen de ontwikkelde theorie en de
interpretatie van de situatie door de onderzochten.
- In beide benaderingen wordt objectiviteit nagestreefd en in beide wordt
geïnterpreteerd.
- Verschil: (Albinsky 1983, 379):
- Objectivistische benadering: duidelijker accent op object-karakter van
onderzochte eenheden.
- Interpretatieve benadering: nadruk op interpretatie van situatie door de
onderzochten, die duidelijker als subjecten worden opgevat.
Samenvattend: wat is kwalitatief onderzoek?
- Kwalitatief onderzoek is een vorm van empirisch onderzoek dat wordt
gekarakteriseerd door de wijze van dataverzameling, de wijze van analyse, het
onderwerp van het onderzoek en de rol van de onderzoeker.
- De verzameling van informatie is flexibel en open: cyclisch karakter, ruimte
aan iteraties.
- Het biedt ruimte aan onverwachte en ongeplande omstandigheden en
gebeurtenissen
- Deze openheid behoeft flexibiliteit van de onderzoeken: ‘bricoleur’
- De onderzoeker dient vaak als onderzoeksinstrument (in tegenstelling tot
gestructureerde enquêtes); hetgeen een ‘reflexive attitude behoeft’
(Swartz-Shea & Yanow 2012)
- Dagboeken, logboeken bijhouden om continu te reflecteren op jouw
rol, positie en gedrag als onderzoeker in een bepaalde
onderzoekssetting en het gebruiken van onderzoeksmethoden.
