Hoofdstuk I Psychodiagnostiek en haar voorwaarden &
methoden
LEERDOELEN
Na het bestuderen moet je:
Kunnen omschrijven wat psychodiagnostiek inhoudt en wat haar doel is;
De verschillende psychometrische en niet-psychometrische methoden kunnen
opsommen en toelichten;
De voorwaarden aan de psychodiagnostische methode van wetenschappelijke
gedragsbeoordeling beschrijven;
Een test en zijn onderdelen kunnen omschrijven, herkennen en onderscheiden van
een gewone reeks vragen.
We moeten opletten voor oordeelsfouten
Menselijk gedrag moet op wetenschappelijke manier onderzocht worden via TESTS.
Psychologische bril -> 3 leerlijnen gebaseerd van BaTP ZIE HFDST 1 OZV
Montuur (1e leerlijn): dragend kader voor de 2 andere leerlijnen + fundament v/h professioneel
handelen
2e leerlijn: focust op onderzoeks-competenties in context van psychodiagnostisch proces en
praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek
3e leerlijn: gebouwd rond psychologische dienstverlening en weerspiegeld het dynamisch model van
counseling dat zowel in preventieve als in curatieve context toegepast kan worden.
,1 Definitie en doel
Mensen verschillen van elkaar in eigenschappen en vaardigheden
Intelligentie is normaal verdeeld. Intelligentiequotiënt (IQ).
50%
16,1% 16,1%
6,7% 6,7%
2,2% 2,2%
Laag
Zeer in het
Extreem laag Gemiddeld Extreem hoog
laag gemiddelde
De psychodiagnostiek probeert net iemands eigenheid te situeren binnen de
interpersoonlijke verscheidenheid.
Doelstelling: diagnose van het gedrag. (vooral wanneer iemand het moeilijk heeft in zijn context)
De psychodiagnostiek zal dus oordelen over de mate waarin bepaalde eigenschappen en
vaardigheden aanwezig zijn (voorhanden zijn).
De psychodiagnostiek stelt een diagnose:
“Dia” = doorheen, uiteen
“Gnosis” = het ‘kennen’
“Psyche” = ‘ziel’ of ‘leven’.
Diagnose = act van het kennen doorheen de uiterlijke verschijningsvormen of kenmerken, van een
meer inwendig verschijnsel; in medische zin de eigenlijk ziekte of kwaal; terwijl psychodiagnostiek of
de diagnose in psychologische zin een aspect/component van de persoonlijkheid inhoudt.
Psychodiagnostiek vertrekt van concrete waarneembare gedragingen (taken, opdrachten,
observatiegegevens) om een uitspraak te doen over kenmerken (eigenschappen,
vaardigheden) van een bepaald persoon.
, Deze beoordeling van eigenschappen en vaardigheden gebeurt na vergelijking (al of niet
statistisch uitgewerkt) met representatieve anderen (als norm).
Methodologische problemen v/d psychodiagnostiek:
- De verantwoorde overgang van concrete gedragingen (die resultante is v. interactie tussen
persoon en situatie) naar persoonskenmerken (constructs) als eigenschappen of
geschiktheden. M.a.w. kunnen we door antwoorden op een test bijvoorbeeld uitspraken
doen over iemands algemene intellectuele vaardigheden?
Assessment = uitspraken doen of beoordelen = gedragsbeoordeling
Psychodiagnostiek:
Wat? Uit formele situaties tot een gedragsbeoordeling komen (Bepaling & doel)
Hoe? A.d.h.v. criteria wetenschappelijke methode (methoden van wetenschappelijke diagnostiek)
gedragsbeoordeling moeten aan een aantal criteria voldoen zie punt 2)
Soorten methoden? Psychometrische en niet psychometrische methoden
Psychometrische methoden? Test en zijn onderdelen
Psychometrie = op wetenschappelijke verantwoorde manier, psychologische eigenschappen meten
methoden
LEERDOELEN
Na het bestuderen moet je:
Kunnen omschrijven wat psychodiagnostiek inhoudt en wat haar doel is;
De verschillende psychometrische en niet-psychometrische methoden kunnen
opsommen en toelichten;
De voorwaarden aan de psychodiagnostische methode van wetenschappelijke
gedragsbeoordeling beschrijven;
Een test en zijn onderdelen kunnen omschrijven, herkennen en onderscheiden van
een gewone reeks vragen.
We moeten opletten voor oordeelsfouten
Menselijk gedrag moet op wetenschappelijke manier onderzocht worden via TESTS.
Psychologische bril -> 3 leerlijnen gebaseerd van BaTP ZIE HFDST 1 OZV
Montuur (1e leerlijn): dragend kader voor de 2 andere leerlijnen + fundament v/h professioneel
handelen
2e leerlijn: focust op onderzoeks-competenties in context van psychodiagnostisch proces en
praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek
3e leerlijn: gebouwd rond psychologische dienstverlening en weerspiegeld het dynamisch model van
counseling dat zowel in preventieve als in curatieve context toegepast kan worden.
,1 Definitie en doel
Mensen verschillen van elkaar in eigenschappen en vaardigheden
Intelligentie is normaal verdeeld. Intelligentiequotiënt (IQ).
50%
16,1% 16,1%
6,7% 6,7%
2,2% 2,2%
Laag
Zeer in het
Extreem laag Gemiddeld Extreem hoog
laag gemiddelde
De psychodiagnostiek probeert net iemands eigenheid te situeren binnen de
interpersoonlijke verscheidenheid.
Doelstelling: diagnose van het gedrag. (vooral wanneer iemand het moeilijk heeft in zijn context)
De psychodiagnostiek zal dus oordelen over de mate waarin bepaalde eigenschappen en
vaardigheden aanwezig zijn (voorhanden zijn).
De psychodiagnostiek stelt een diagnose:
“Dia” = doorheen, uiteen
“Gnosis” = het ‘kennen’
“Psyche” = ‘ziel’ of ‘leven’.
Diagnose = act van het kennen doorheen de uiterlijke verschijningsvormen of kenmerken, van een
meer inwendig verschijnsel; in medische zin de eigenlijk ziekte of kwaal; terwijl psychodiagnostiek of
de diagnose in psychologische zin een aspect/component van de persoonlijkheid inhoudt.
Psychodiagnostiek vertrekt van concrete waarneembare gedragingen (taken, opdrachten,
observatiegegevens) om een uitspraak te doen over kenmerken (eigenschappen,
vaardigheden) van een bepaald persoon.
, Deze beoordeling van eigenschappen en vaardigheden gebeurt na vergelijking (al of niet
statistisch uitgewerkt) met representatieve anderen (als norm).
Methodologische problemen v/d psychodiagnostiek:
- De verantwoorde overgang van concrete gedragingen (die resultante is v. interactie tussen
persoon en situatie) naar persoonskenmerken (constructs) als eigenschappen of
geschiktheden. M.a.w. kunnen we door antwoorden op een test bijvoorbeeld uitspraken
doen over iemands algemene intellectuele vaardigheden?
Assessment = uitspraken doen of beoordelen = gedragsbeoordeling
Psychodiagnostiek:
Wat? Uit formele situaties tot een gedragsbeoordeling komen (Bepaling & doel)
Hoe? A.d.h.v. criteria wetenschappelijke methode (methoden van wetenschappelijke diagnostiek)
gedragsbeoordeling moeten aan een aantal criteria voldoen zie punt 2)
Soorten methoden? Psychometrische en niet psychometrische methoden
Psychometrische methoden? Test en zijn onderdelen
Psychometrie = op wetenschappelijke verantwoorde manier, psychologische eigenschappen meten
