Samenvatting Algemene psychologie - pedagogische wetenschappen

Algemene psychologie
Examen: 40MCQ BOEK EN LES

Inhoud
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?...........................................................................................................3
1.1 Een definitie van psychologie.......................................................................................................3
1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben....................................................3
1.3 Het ontstaan van de psychologie..................................................................................................4
1.4 De moderne psychologie: drie invloeden op het gedrag..............................................................6
1.5 Onderzoeksmethode in de psychologie........................................................................................6
1.6 Plaats van psychologie in samenleving.......................................................................................10
Samenvatting....................................................................................................................................11
Hoofdstuk 2: Het zenuwstelsel.............................................................................................................11
2.1 De bouwstenen van het zenuwstelsel........................................................................................11
2.2 overzicht van het zenuwstelsel...................................................................................................12
2.3 De hersenen................................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: waarneming....................................................................................................................14
3.1 Van zintuiglijke gewaarwording naar waarneming.....................................................................14
3.2 Van retina naar hersenen: bottom-up processen.......................................................................16
3.3 De perceptie verbeteren door de informatieopname te sturen: top-down processen..............17
3.4 Waarneming van diepte en beweging........................................................................................18
3.5 Waarnemen en actie..................................................................................................................20
3.6 Perceptuele capaciteiten van pasgeborenen..............................................................................20
Hoofdstuk 4: conditioneren en leren....................................................................................................21
Klassieke conditionering...................................................................................................................22
4.2 Operante conditionering............................................................................................................26
4.3 Observerend leren......................................................................................................................29
Hoofdstuk 5: het geheugen..................................................................................................................30
5.1Bevindingen van Ebbinghaus in 19e eeuw...................................................................................30
5.2 Geheugenmodel van Atkinson en Shiffrin...................................................................................31
5.3 Verdere ontwikkelingen in geheugentheorieën.........................................................................32
5.4 Informatie oproepen uit het LTG................................................................................................33
5.5 Herinnering is reconstructie.......................................................................................................37
5.6 Amnesie en het impliciete geheugen..........................................................................................40
Hoofdstuk 7: intelligentie.....................................................................................................................42

, 7.1 Wat verstaan mensen onder intelligentie?.................................................................................42
7.2 Analytische intelligentie..............................................................................................................42
7.3 Praktische intelligentie...............................................................................................................49
7.4 Sociale en emotionele intelligentie.............................................................................................51
Hoofdstuk 11: Sociale psychologie.......................................................................................................52
11.1 Sociale beïnvloeding.................................................................................................................52
11.2 Aantrekking en hechte relaties.................................................................................................56
11.3 Persoonsperceptie....................................................................................................................57

,Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
1.1 Een definitie van psychologie
Hierbij gaan we gedrag bestuderen om interne processen te begrijpen. Iets bestuderen wat je kan
zien (gedrag) om iets te interpreteren wat je niet kan zien (interne processen).
= niet uitzonderlijk, bv bij Fysica of sterrenkunde

 Hoeveel keer komt een individu in een gevecht terecht?
 Zijn er omstandigheden die dit beïnvloeden/waardoor over mogelijke interne processen die
meespelen?

1.2 Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben
Rede, intuïtie en geloof

Wetenschappelijke studie is pas laat gestart:
Geheugen is een lege lei waar je dingen op kan schrijven PLATO
Geheugen wordt vastgehouden, soms lukt dit goed soms niet SOCRATES

Op grond van intuïties die ze zelf hadden bedacht. Onze menselijke geest is zeer complex, filosofische
reden: mens is uniek

In de middeleeuwen was de kerk zeer centraal, geloofswaarden doorgeven was primair: ziel is
IETS/NIETS aards

De wetenschappelijke revolutie

Wetenschappelijke revolutie, iets op een andere manier bekijken  Belang van systematische
observatie. Niet iedereen gaat iets op dezelfde manier aanpakken DUS meepakken als je
wetenschappelijke uitspraken wilt doen

Copernicus: aarde draait rond de zon en niet omgekeerd
Natuurwetten toepassen op onze geest  Copernicaanse revolutie

De groeiende macht van de wetenschappen en het ontstaan van culturen

Donders: nagaan welke verschillende onderdelen er zijn wanneer mensen observaties doen

PROEF: MENTALE CRONOMETRIE

 pp moest klank nazeggen “kikikiki” (basisconditie A)
 Pp moest klank nazeggen “ki ko ka keku” (B) discrimineren stimulus en kiezen antwoord
 Pp moest klank nazeggen “ki ko ku ka ke” MAAR moest enkel ki nazeggen (C) discrimineren
stimulus maar niet kiezen van antwoord want enkel ki zeggen
 Tijdsverschil tussen de condities (AB en AC)  discrimineren duurt 46ms (B-C) Kiezen duurt
42ms?

De evolutietheorie van Darwin

Darwin: evolutietheorie/The origin op species
Vb.: Vinken op Galapagoseilanden  plots grote droogte  vinken stierven MAAR vooral de kleine
soorten, de grote overleefden  kleine vinken konden grote zaden niet breken en konden dus niet
eten. PLOTS geen droogte maar veel regen  grote planten verwoest door klein onkruid  grote
zaden onbereikbaar  veel kleine vinken ipv grote vinken  kleine vinken konden beter aan de
zaden

, Aanpassing aan de natuur zorgt voor meer succes

 Mens ontstaat uit dieren door aanpassing, de basis is hetzelfde DUS natuurwetten gelden
ook voor de mens en dus ook voor onze geest

1.3 Het ontstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filosofie

Descartes: lichaam een geest zijn gescheiden (Plato en kerk) = dualisme
2 principes:

 Rationalisme
 Nativisme: aangeboren kennis (nature<->nurture)
 Dualistisch interactionisme lichaam en geest contraheren (epifyse) redenering: maar
eentje

Rationalisme <-> Empirisme: conflict nature <-> nurture input is zeer belangrijk voor de vorming van
de geest

Locke: Associationisme

 Hogere orde van kennis
 Associaties leggen  dingen koppelen aan elkaar
 Stereotypes
 Lichaam en geest zijn machines dus we kunnen dit observeren en onderzoeken

Psychologie als nieuwe wetenschap

Wundt

 Europa:
 Amerika: veel onderzoekers getraind

Structuur van het bewustzijn
methode:

 analistysche introspectie
 drie basisvragen
 zie citaat: onderzoek met jezelf, oogt vreemd/saai maar er komen we een aantal vragen
oprijzen: wat voelt de persoon?

Kritiek:

 saai en niet praktisch
 Wie heeft gelijk en wie niet?

Binet: toegepaste psychologie (franse psycholoog) intelegentietests
Doel: zouden sommige kinderen meer onderwijs moeten krijgen dan anderen?
Hij deed schedelafmetingen en deed uitspraken vanuit zijn visie, daarna vergelijken met oordeel van
de leerkracht. Nieuw onderzoek met gedichten instuderen, dit kwam meer overeen met visie leraar.

= toegepast onderzoek <-> fundamenteel onderzoek

Freud: psychoanalyse (persoonlijkheid)