Paragraaf 12.1: Voorkomen is beter dan genezen
Gezondheidsproblemen
Sikkelcelanemie ontstaat door een erfelijke factor: het berust op afwijkende informatie in
een alles berokken bij de vorming van hemoglobine. Het leidt tot misvormde rode
bloedcellen en daardoor tot een slechtere O2-transpoer.
Je huid beschermt
De vetlaag in het onderhuidse bindweefsel vlak onder de lederhuid levert een prima
isolatielaag. De huid biedt ook onder warme omstandigheden goede assistentie om de
lichaamstemperatuur op peil te houden. Zweetklieren, exocriene klieren, geven zweet af
aan het uitwendige milieu. Het verdampen van zweet kost warmte. Het bloed gaat gekoeld
weer naar het binnenste van je lichaam en het gevaar voor oververhitting is afgewend. Ter
bescherming tegen het uv-licht van de zon bezit de huid de mogelijkheid een uv-filter te
maken. Het u-licht stimuleert pigmentvormende cellen in de onderste laag van de
opperhuid, de kiemlaag om pigmentkorrels te maken. Deze pigmentkorrels geven de huid
een bruine kleur. De buitenste laag van de huid, de hoornlaag, gaat vochtverlies tegen en
voorkomt binnendringen van pathogenen zoals sommige bacteriën, schimmels, virussen,
parasieten en gifstoffen. Komt een pathogeen toch een bloedvat binnen is een infectie ofwel
een besmetting een feit.
Planten met stekels
Cactussen zijn woestijnplanten. Hun stekels en doornen vormen een geduchte mechanische
afweer tegen vraat door dieren.
Planten met afweerstoffen
Planten zoals bonenplanten hebben een andere verdediging. Zij maken bijeen aanval van
spintmijten bepaalde geurstoffen. Die geurstoffen lokken roofmijten aan die de spintmijten
opeten. Dergelijke geurstoffen heten signaalstoffen. Afweer door middel van giftige en vies
smakende stoffen is de chemische afweer van een plant.
Celwand
Hoewel de precieze samenstelling per celwand kan verschillen, is de basisopbouw steeds
hetzelfde. Na een celdeling ontstaat tussen de twee nieuwgevormde kernen een
middenlamel van pectine. Pectine is een plakkerige polysacharide, gevormd door het Golgi
systeem, die de aangrenzende cellen aan elkaar plakt. Daarna verdikt de celwand zich
doordat de cellen aan beide zijden cellulosevezels tegen de middenlamel afzetten: de
primaire celwand. Eenmaal uitgegroeid na de celstrekking, verstevigen beide plantencellen
hun celwand. Sommige cellen doen dit door stoffen af te zetten tegen de primaire celwand.
Andere cellen vormen een secundaire celwand met houtstof: een extra laag tussen hun
celmembraan en primaire celwand. Alle stoffen rond het celmembraan van een plantencel
vormen de tussencelstof.
Afweer met bestrijdingsmiddelen
In Uganda zijn veel grote bananenplantages. Een bananenplantage vormt een monocultuur.
in gebieden met een grote biodiversiteit zijn er genoeg natuurlijke vijanden die het ontstaan
, van plagen voorkomen. Om plagen en ziekteverwekkers geen kans te geven, zetten de
boeren vliegtuigen in die bestrijdingsmiddelen verspreiden over de gewassen. Biologische
landbouw betekent het verbouwen van voedselgewassen zonder gebruik te maken van
chemische bestrijdingsmiddelen kunstmest, is duurzamer dan de landbouw met
monoculturen.
Gezondheidsproblemen
Sikkelcelanemie ontstaat door een erfelijke factor: het berust op afwijkende informatie in
een alles berokken bij de vorming van hemoglobine. Het leidt tot misvormde rode
bloedcellen en daardoor tot een slechtere O2-transpoer.
Je huid beschermt
De vetlaag in het onderhuidse bindweefsel vlak onder de lederhuid levert een prima
isolatielaag. De huid biedt ook onder warme omstandigheden goede assistentie om de
lichaamstemperatuur op peil te houden. Zweetklieren, exocriene klieren, geven zweet af
aan het uitwendige milieu. Het verdampen van zweet kost warmte. Het bloed gaat gekoeld
weer naar het binnenste van je lichaam en het gevaar voor oververhitting is afgewend. Ter
bescherming tegen het uv-licht van de zon bezit de huid de mogelijkheid een uv-filter te
maken. Het u-licht stimuleert pigmentvormende cellen in de onderste laag van de
opperhuid, de kiemlaag om pigmentkorrels te maken. Deze pigmentkorrels geven de huid
een bruine kleur. De buitenste laag van de huid, de hoornlaag, gaat vochtverlies tegen en
voorkomt binnendringen van pathogenen zoals sommige bacteriën, schimmels, virussen,
parasieten en gifstoffen. Komt een pathogeen toch een bloedvat binnen is een infectie ofwel
een besmetting een feit.
Planten met stekels
Cactussen zijn woestijnplanten. Hun stekels en doornen vormen een geduchte mechanische
afweer tegen vraat door dieren.
Planten met afweerstoffen
Planten zoals bonenplanten hebben een andere verdediging. Zij maken bijeen aanval van
spintmijten bepaalde geurstoffen. Die geurstoffen lokken roofmijten aan die de spintmijten
opeten. Dergelijke geurstoffen heten signaalstoffen. Afweer door middel van giftige en vies
smakende stoffen is de chemische afweer van een plant.
Celwand
Hoewel de precieze samenstelling per celwand kan verschillen, is de basisopbouw steeds
hetzelfde. Na een celdeling ontstaat tussen de twee nieuwgevormde kernen een
middenlamel van pectine. Pectine is een plakkerige polysacharide, gevormd door het Golgi
systeem, die de aangrenzende cellen aan elkaar plakt. Daarna verdikt de celwand zich
doordat de cellen aan beide zijden cellulosevezels tegen de middenlamel afzetten: de
primaire celwand. Eenmaal uitgegroeid na de celstrekking, verstevigen beide plantencellen
hun celwand. Sommige cellen doen dit door stoffen af te zetten tegen de primaire celwand.
Andere cellen vormen een secundaire celwand met houtstof: een extra laag tussen hun
celmembraan en primaire celwand. Alle stoffen rond het celmembraan van een plantencel
vormen de tussencelstof.
Afweer met bestrijdingsmiddelen
In Uganda zijn veel grote bananenplantages. Een bananenplantage vormt een monocultuur.
in gebieden met een grote biodiversiteit zijn er genoeg natuurlijke vijanden die het ontstaan
, van plagen voorkomen. Om plagen en ziekteverwekkers geen kans te geven, zetten de
boeren vliegtuigen in die bestrijdingsmiddelen verspreiden over de gewassen. Biologische
landbouw betekent het verbouwen van voedselgewassen zonder gebruik te maken van
chemische bestrijdingsmiddelen kunstmest, is duurzamer dan de landbouw met
monoculturen.
