NK2 theorie
Introduction in the neurological rehabilitation
Neurologische reva is een proces dat personen met een beperking helpt bij het behalen en behouden van optimale
functie en GZD in interactie met de omgeving (WHO). Probleemoplossend en educatief proces gericht op het
verminderen van de beperking die ervaren wordt door iemand (Wade). Combinatie van kennis, vaardigheden,
educatie en advies nodig om P en hun families te ondersteunen.
HS1: Guiding Principles in Neurological Rehabilitation
Behandeling moet wetenschappelijk gebaseerd zijn
maar theoretische uitleg voor onderliggende
interventie kan veranderen als onderzoeken
evolueren.
Het gebruik van een bepaald concept beperkt reva
dus het gebruik van een combi van
wetenschappelijk onderbouwde concepten is beter.
➔ Uitdaging voor kiné om op de hoogte te
blijven met wetenschappelijke onderzoeken
en hun voorkeur aan te passen indien dit
niet de beste optie is.
➔ Het is niet omdat er geen wetenschappelijk
bewijs is dat therapieën niet effectief
kunnen zijn.
Principe 1: ICF
Principe 2: teamwerk
Een dynamisch proces met verschillende specialisten met complementaire achtergrond en vaardigheden die
hetzelfde doel delen en fysieke en mentale inspanningen steken in het plannen en evolueren van P zorg.
➔ Transdisciplinair: grenzen vervagen tussen de disciplines
(multidisciplinair ≠ overleg -> hokjes denken; interdisciplinair onvoldoende overleg)
➔ SMART doelstelling
Principe 3: persoon-gecentreerde zorg
Gulden middenweg zoeken. In theorie moet patiënt dus altijd aanwezig zijn op besprekingen met therapeuten. Dit is
moeilijk haalbaar omdat je soms niet even open kan praten waar de patiënt zelf bij is.
➔ Picker principes: 8 zaken om P te motiveren
1. Snelle toegang tot vertrouwbaar bewijs voor GZD
2. Effectieve behandeling bij vertrouwd personeel
3. Continue verzorging en goede overgangen: van ZH naar reva centrum
4. Betrokkenheid en support omgeving
5. Duidelijk en begrijpbare info en ondersteuning voor zelf verzorging
6. Betrokken en gedeelde beslissing maken respect hebbend voor P’s voorkeur
7. Emotioneel support, empathie en respect
8. Attentie tot fysieke en omgevingsnoden
1
,Principe 4: prognose/ predictie
Subtiele balans tussen realistisch zijn en hoop geven
Voorspelling gebaseerd op wetenschappelijk bewijs
- Statische zitbalans en functioneel herstel
- < 72u na CVA, schouder ABD en vinger extensie voorspeld een goede armfunctie
- Voorzichtig zijn over de voorspelde resultaten (nooit 100% zeker)
70% proportional recovery rule
=66 - Fugl-Meyer Assessment (upper extremity) score x 0.7 + 0.4=
potentiële verbetering
- Fitter (blauwe): P die hun predictie halen (regel volgen)→ juiste
therapie gehad
- Non-fitter (rode): P met hoge verwachting hadden maar deze niet
wordt waargenomen → ≠ ideale therapie
➔ Niet iedereen heeft baat bij dezelfde therapie
➔ Moeilijk om op voorhand te bepalen wie in welke groep zit.
➔ Schijnbaar “slechte” outcome voor bepaalde therapie omdat deze op
bepaalde patiënten weinig effect heeft
Principe 5: neuroplasticiteit
Spontaan herstel herstel door ervaring en leren
Neuroplasticiteit stelt neuronen in staat om zowel anatomisch als functioneel te regenereren en nieuwe synaptische
verbindingen te vormen. Hersenplasticiteit of neuroplasticiteit is het vermogen van de hersenen om zich te
herstellen en herstructureren.
➔ Oefenrevalidatie kan neuroplasticiteit een boost geven → hoe sneller hoe beter
➔ Heel specifiek & tijdsgebonden
➔ Neuroplasticiteit ook beïnvloed door motivatie P, karakteristieken P, medicatie, gegeven modaliteiten &
omgeving (ook leeftijd, geslacht, gen, stress,…)
➔ Niet tevreden zijn met compensaties → zo goed mogelijk herstellen MR nooit 100% herstellen
Principe 6: motorische controle: systemisch model
Posturale controle:
Zorgt ervoor dat het lichaam zich
ongemerkt bij beweging aanpast
zodat de balans gehandhaafd blijft. Is
afhankelijk van taak en omgeving.
Shumway-Cook & Woollacrott
Key points voor therapie: beperking en compensaties verminderen door nadruk te leggen op functionele reva en
terugkeer naar participatie → moeilijker gezegd dan gedaan.
2
,Principe 7: heraanleren van functionele bewegingen
Principe 8: vaardigheden verwerven
3 fases:
1. Vroege cognitieve fase: taak beredeneren
2. Associatieve fase (intermediate associative): trail and error -> leerfase
3. Autonome fase: automatisering van taken maakt tijd/ plaats voor secundaire taken. Bv. wandelen en praten.
Taak specifieke/ taak georiënteerde factoren:
- Betekenisvolle functionele taken!
- Moeilijkheidsgraad van oefening stijgt als het succes van de patiënt stijgt →niveau van oefening net iets
boven dat van P om hem naar hoger niveau te tillen
- Oefening opdelen in kleinere taken
- Veel oefenen
- Feedback!
Principe 9: self management (self efficacy) -> zelf effectiviteit
Training voor mensen met lange termijn condities focust op het helpen om kennis, vaardigheden en vertrouwen op
te bouwen om hun eigen gezondheid te onderhouden.
➔ Patiënt moet eigen “therapeut” zijn en op levensstijl letten ten voordele van revalidatie
➔ Probleemoplossing bij de patiënt: probleem zien, oplossing bedenken, oplossen
➔ Doel bepalen en omzetten naar actie
➔ Gebruik maken van (hulp)middelen: omgeving, zelfhulp groepen,…
➔ Samenwerking met therapeut
3
, Principe 10: GZD promotie
Toegankelijke en betaalbare reva speelt een fundamentele rol bij het waarborgen van een gezond leven en
bevorderen van welzijn voor alle leeftijden.
- Primaire preventie: aandoening voorkomen d.m.v. gezonde levensstijl
- Secundaire preventie: complicaties voorkomen en progressie vertragen of stoppen
- Tertiaire preventie: gevolgen van aandoening proberen beperken
Bounce back fenomeen:
1. Verplaatsing van een setting met weinig hulp (minder intensief) naar een setting met veel hulp (intensieve)
2. Afname in functionaliteit en participatie in de maatschappij
➔ Veel voorkomend
o 20% van de acute CVA-patiënten ervaart minstens 1 bounce-back
o 16% hiervan ervaart meer dan 1 bounce-back binnen de 30 dagen na ontslag uit ziekenhuis
➔ Sterke correlatie tussen het al dan niet doormaken van een bounce-back en mortaliteit
4
Introduction in the neurological rehabilitation
Neurologische reva is een proces dat personen met een beperking helpt bij het behalen en behouden van optimale
functie en GZD in interactie met de omgeving (WHO). Probleemoplossend en educatief proces gericht op het
verminderen van de beperking die ervaren wordt door iemand (Wade). Combinatie van kennis, vaardigheden,
educatie en advies nodig om P en hun families te ondersteunen.
HS1: Guiding Principles in Neurological Rehabilitation
Behandeling moet wetenschappelijk gebaseerd zijn
maar theoretische uitleg voor onderliggende
interventie kan veranderen als onderzoeken
evolueren.
Het gebruik van een bepaald concept beperkt reva
dus het gebruik van een combi van
wetenschappelijk onderbouwde concepten is beter.
➔ Uitdaging voor kiné om op de hoogte te
blijven met wetenschappelijke onderzoeken
en hun voorkeur aan te passen indien dit
niet de beste optie is.
➔ Het is niet omdat er geen wetenschappelijk
bewijs is dat therapieën niet effectief
kunnen zijn.
Principe 1: ICF
Principe 2: teamwerk
Een dynamisch proces met verschillende specialisten met complementaire achtergrond en vaardigheden die
hetzelfde doel delen en fysieke en mentale inspanningen steken in het plannen en evolueren van P zorg.
➔ Transdisciplinair: grenzen vervagen tussen de disciplines
(multidisciplinair ≠ overleg -> hokjes denken; interdisciplinair onvoldoende overleg)
➔ SMART doelstelling
Principe 3: persoon-gecentreerde zorg
Gulden middenweg zoeken. In theorie moet patiënt dus altijd aanwezig zijn op besprekingen met therapeuten. Dit is
moeilijk haalbaar omdat je soms niet even open kan praten waar de patiënt zelf bij is.
➔ Picker principes: 8 zaken om P te motiveren
1. Snelle toegang tot vertrouwbaar bewijs voor GZD
2. Effectieve behandeling bij vertrouwd personeel
3. Continue verzorging en goede overgangen: van ZH naar reva centrum
4. Betrokkenheid en support omgeving
5. Duidelijk en begrijpbare info en ondersteuning voor zelf verzorging
6. Betrokken en gedeelde beslissing maken respect hebbend voor P’s voorkeur
7. Emotioneel support, empathie en respect
8. Attentie tot fysieke en omgevingsnoden
1
,Principe 4: prognose/ predictie
Subtiele balans tussen realistisch zijn en hoop geven
Voorspelling gebaseerd op wetenschappelijk bewijs
- Statische zitbalans en functioneel herstel
- < 72u na CVA, schouder ABD en vinger extensie voorspeld een goede armfunctie
- Voorzichtig zijn over de voorspelde resultaten (nooit 100% zeker)
70% proportional recovery rule
=66 - Fugl-Meyer Assessment (upper extremity) score x 0.7 + 0.4=
potentiële verbetering
- Fitter (blauwe): P die hun predictie halen (regel volgen)→ juiste
therapie gehad
- Non-fitter (rode): P met hoge verwachting hadden maar deze niet
wordt waargenomen → ≠ ideale therapie
➔ Niet iedereen heeft baat bij dezelfde therapie
➔ Moeilijk om op voorhand te bepalen wie in welke groep zit.
➔ Schijnbaar “slechte” outcome voor bepaalde therapie omdat deze op
bepaalde patiënten weinig effect heeft
Principe 5: neuroplasticiteit
Spontaan herstel herstel door ervaring en leren
Neuroplasticiteit stelt neuronen in staat om zowel anatomisch als functioneel te regenereren en nieuwe synaptische
verbindingen te vormen. Hersenplasticiteit of neuroplasticiteit is het vermogen van de hersenen om zich te
herstellen en herstructureren.
➔ Oefenrevalidatie kan neuroplasticiteit een boost geven → hoe sneller hoe beter
➔ Heel specifiek & tijdsgebonden
➔ Neuroplasticiteit ook beïnvloed door motivatie P, karakteristieken P, medicatie, gegeven modaliteiten &
omgeving (ook leeftijd, geslacht, gen, stress,…)
➔ Niet tevreden zijn met compensaties → zo goed mogelijk herstellen MR nooit 100% herstellen
Principe 6: motorische controle: systemisch model
Posturale controle:
Zorgt ervoor dat het lichaam zich
ongemerkt bij beweging aanpast
zodat de balans gehandhaafd blijft. Is
afhankelijk van taak en omgeving.
Shumway-Cook & Woollacrott
Key points voor therapie: beperking en compensaties verminderen door nadruk te leggen op functionele reva en
terugkeer naar participatie → moeilijker gezegd dan gedaan.
2
,Principe 7: heraanleren van functionele bewegingen
Principe 8: vaardigheden verwerven
3 fases:
1. Vroege cognitieve fase: taak beredeneren
2. Associatieve fase (intermediate associative): trail and error -> leerfase
3. Autonome fase: automatisering van taken maakt tijd/ plaats voor secundaire taken. Bv. wandelen en praten.
Taak specifieke/ taak georiënteerde factoren:
- Betekenisvolle functionele taken!
- Moeilijkheidsgraad van oefening stijgt als het succes van de patiënt stijgt →niveau van oefening net iets
boven dat van P om hem naar hoger niveau te tillen
- Oefening opdelen in kleinere taken
- Veel oefenen
- Feedback!
Principe 9: self management (self efficacy) -> zelf effectiviteit
Training voor mensen met lange termijn condities focust op het helpen om kennis, vaardigheden en vertrouwen op
te bouwen om hun eigen gezondheid te onderhouden.
➔ Patiënt moet eigen “therapeut” zijn en op levensstijl letten ten voordele van revalidatie
➔ Probleemoplossing bij de patiënt: probleem zien, oplossing bedenken, oplossen
➔ Doel bepalen en omzetten naar actie
➔ Gebruik maken van (hulp)middelen: omgeving, zelfhulp groepen,…
➔ Samenwerking met therapeut
3
, Principe 10: GZD promotie
Toegankelijke en betaalbare reva speelt een fundamentele rol bij het waarborgen van een gezond leven en
bevorderen van welzijn voor alle leeftijden.
- Primaire preventie: aandoening voorkomen d.m.v. gezonde levensstijl
- Secundaire preventie: complicaties voorkomen en progressie vertragen of stoppen
- Tertiaire preventie: gevolgen van aandoening proberen beperken
Bounce back fenomeen:
1. Verplaatsing van een setting met weinig hulp (minder intensief) naar een setting met veel hulp (intensieve)
2. Afname in functionaliteit en participatie in de maatschappij
➔ Veel voorkomend
o 20% van de acute CVA-patiënten ervaart minstens 1 bounce-back
o 16% hiervan ervaart meer dan 1 bounce-back binnen de 30 dagen na ontslag uit ziekenhuis
➔ Sterke correlatie tussen het al dan niet doormaken van een bounce-back en mortaliteit
4
