Ademhalingskinesitherapie
1 Restrictieve stoornissen...............................................................................................................................................5
2 Postoperatieve pulmonale complicaties (PPC).............................................................................................................6
2.1 Hypercapnie..........................................................................................................................................................6
2.2 Peri-operatieve ademhalingskinesitherapie..........................................................................................................7
3 Respiratoire longfunctie...............................................................................................................................................9
3.1 Spirometrie............................................................................................................................................................9
3.1.1 Indicaties........................................................................................................................................................9
3.1.2 Statische longvolumes/-capaciteiten..............................................................................................................9
3.1.3 Dynamische longvolumes...............................................................................................................................9
3.1.4 Interpretatie...................................................................................................................................................9
3.1.5 Eerste lijn......................................................................................................................................................11
3.2 Piekstroommeting...............................................................................................................................................11
3.3 Respiratoire spierkracht......................................................................................................................................12
3.3.1 Ademhalingsspieren.....................................................................................................................................12
3.3.2 Spierzwakte..................................................................................................................................................12
3.3.3 Inspiratoire spierkracht.................................................................................................................................12
3.3.4 Expiratoire spierkracht.................................................................................................................................12
3.3.5 Bemerkingen.................................................................................................................................................12
3.4 Praktijk.................................................................................................................................................................13
3.4.1 Spirometrie...................................................................................................................................................13
3.4.2 Hand held spirometrie pulmonary testing....................................................................................................13
3.4.3 Snelgids MIR Spirolab...................................................................................................................................13
3.4.4 Demonstratie EasyOne Air spirometer.........................................................................................................14
3.4.5 Demonstratie piekstroommeting..................................................................................................................14
4 Aerosoltherapie..........................................................................................................................................................15
4.1 Inhalatietechniek.................................................................................................................................................15
4.2 Fysische eigenschappen......................................................................................................................................16
4.3 Bovenste luchtwegen..........................................................................................................................................16
4.4 Onderste luchtwegen..........................................................................................................................................17
4.5 Hygiëne................................................................................................................................................................19
4.6 Farmacologie.......................................................................................................................................................20
4.7 Praktische tips.....................................................................................................................................................20
5 Autogene drainage.....................................................................................................................................................21
5.1 Assisted Autogenic Drainage (AAD).....................................................................................................................24
5.2 Hulpmiddelen bij bronchiale drainage.................................................................................................................24
5.3 Houdingen tijdens bronchiale drainage...............................................................................................................25
5.4 Extra houdingen tijdens behandeling: thoraxmobilisaties...................................................................................26
,6 Respiratoire kinesitherapie: vanuit competenties tot behandeling............................................................................27
6.1 Respiratiore kinesitherapie..................................................................................................................................27
6.2 Respiratoire patiënt.............................................................................................................................................28
6.3 Pulmonale component........................................................................................................................................28
6.3.1 Bronchiale boom..........................................................................................................................................28
6.3.2 Luchtwegen..................................................................................................................................................29
6.3.3 Behandeling..................................................................................................................................................29
6.3.4 Longen..........................................................................................................................................................29
6.4 Extrapulmonale component................................................................................................................................30
6.5 Conclusie.............................................................................................................................................................30
7 Mucustransportmechanisme......................................................................................................................................31
7.1 Mucociliair transport...........................................................................................................................................31
7.1.1 Onderdelen van de mucuslaag en cellen......................................................................................................31
7.1.2 Cilia...............................................................................................................................................................31
7.1.3 Beïnvloedende factoren...............................................................................................................................31
7.2 Expiratoire luchtstroomsnelheid.........................................................................................................................31
7.3 KO........................................................................................................................................................................ 32
7.3.1 Anamnese.....................................................................................................................................................32
7.3.2 Basisonderzoek.............................................................................................................................................32
7.3.2.1 Observatie.............................................................................................................................................32
7.3.2.2 Inspectie................................................................................................................................................32
7.3.2.3 Palpatie..................................................................................................................................................33
7.3.2.4 Percussie................................................................................................................................................33
7.3.2.5 Auscultatie.............................................................................................................................................34
7.3.3 Toegevoegd onderzoek................................................................................................................................34
7.3.4 Respiratoir bilan............................................................................................................................................34
8 Respiratoire behandelingstechnieken........................................................................................................................35
8.1 Analytische ademhalingsoefeningen = lokaal ademen........................................................................................35
8.2 Vrijmaken BLW....................................................................................................................................................35
8.3 Vrijmaken LLW.....................................................................................................................................................36
8.4 Bronchiale drainagetechnieken...........................................................................................................................36
8.4.1 Spontaan.......................................................................................................................................................36
8.4.1.1 Fysieke activiteit....................................................................................................................................36
8.4.1.2 Hoesten.................................................................................................................................................36
8.4.2 Actief............................................................................................................................................................36
8.4.2.1 FET Forced Expiration Technique...........................................................................................................36
8.4.2.2 ACBT Active Cycle Of Breathing Techniques..........................................................................................37
8.4.2.3 EDIC Exercice à Débit Inspiratoire Contrôlé (en supralatéral)................................................................37
8.4.2.4 ELTGOL Expiration Lente Totale Glotte Ouverte en (infra)Latéral..........................................................37
, 8.4.2.5 AD = Autogene Drainage........................................................................................................................38
8.4.3 Passief...........................................................................................................................................................38
8.4.3.1 Houdingsdrainage..................................................................................................................................38
8.4.3.2 Tapotage en mechanische ventilatie.....................................................................................................38
8.4.4 Hulpmiddelen...............................................................................................................................................39
8.5 Manuele technieken............................................................................................................................................39
8.5.1 Stretching diafragma....................................................................................................................................39
8.5.2 Mobilisaties- manipulaties............................................................................................................................39
8.6 handleiding praktijkles respiratoir bilan..............................................................................................................39
9 Pre- en postoperatieve respiratoire kinesitherapie....................................................................................................41
9.1 Postoperatieve pulmonale complicaties (PPC)....................................................................................................41
9.1.1 Welke PPC’s?................................................................................................................................................41
9.1.1.1 Algemene...............................................................................................................................................41
9.1.1.1.1 Atelectase !!!..................................................................................................................................41
9.1.1.1.2 Pneumonie......................................................................................................................................42
9.1.1.1.3 ARDS...............................................................................................................................................42
9.1.1.2 Meer specifieke.....................................................................................................................................42
9.1.1.2.1 Beschadiging N. Phrenicus..............................................................................................................42
9.1.1.2.2 Wondcomplicaties sternum............................................................................................................42
9.1.1.2.3 Pneumothorax................................................................................................................................42
9.1.1.2.4 Pleurale effusie...............................................................................................................................42
9.1.2 Incidentie, mortaliteit & comorbiditeit.........................................................................................................42
9.1.3 Risico analyse................................................................................................................................................42
9.2 Preoperatieve respiratoire kinesitherapie...........................................................................................................43
9.3 Postoperatieve respiratoire kinesitherapie.........................................................................................................43
9.4 Praktijk postoperatieve complicaties...................................................................................................................44
10 Ademhaling biomechanica.......................................................................................................................................45
10.1 Bewegingsmechanisme thorax..........................................................................................................................45
10.2 Respiratoire spieren..........................................................................................................................................46
10.3 Abdomen...........................................................................................................................................................47
10.4 Invloeden op de ademhalingsbeweging............................................................................................................47
10.5 Compliantie.......................................................................................................................................................47
11 Casus........................................................................................................................................................................ 47
,10% van dit deel:
Een patiëntje van 2,5 jaar komt bij jou in de praktijk. Zij kreeg recent de diagnose van astma bronchiale. Welke
stelling is correct.
We leren haar ouders aan hoe ze thuis samen een autogene drainage kunnen uitvoeren.
We verwachten bij dit meisje een inspiratoire hoogstand in rust.
Haar FEV1 waarde zal lager zijn dan 70% van de voorspelde waarde.
Deze diagnose kan nog niet gesteld worden, aangezien hiervoor een longfunctie-onderzoek noodzakelijk is
en dit nog niet kan uitgevoerd worden bij een kind van deze leeftijd. De diagnose zal dus enkel berusten op
een vermoeden.
Welke stelling over PCD (primaire ciliaire dyskinesie) is niet correct.
PCD is een autosomaal recessieve aandoening.
Kan reeds prenataal worden opgespoord via echo.
In combinatie met situs inversus noemt men dit het syndroom van Kartagener.
Lijdt tot abnormale bewegingen van de trilharen, waardoor het mucociliaire transport wordt verstoord.
Mucoviscidose wordt gediagnosticeerd a.d.h.v.
Prenataal onderzoek
Klinische symptomen in combinatie met echografie.
De hielprik
Een zweettest
, Vissers
1 RESTRICTIEVE STOORNISSEN
Ademhalingssysteem of respiratoir systeem. Is het geheel van longen, ribbenkast en centrale regulatiesystemen (in
verlengde merg van de hersenen dat zorg draagt voor de ademhaling/ respiratie. De ademhaling betreft de
inademing of inhalatie van verse O2 rijke lucht naar longen en afvoer of expiratie van koolzuurrijke lucht uit de
longen.
Obstructief: ingeademde lucht komt er moeilijker uit. Dus moeilijkheden bij uitademhalen. Zichtbaar in cursus door
lagere Tiffeneau index. Bv.
1) Chronische bronchitis (COPD), hierbij is er een chronisch ontstekingsproces op de longen en wordt de mucus
dikker en ophoopt dit leidt tot een vernauwing van de luchtwegen. Wat je vooral ervaart bij de
uitademhaling.
2) Astma, vernauwing van de luchtweg doordat de gladde spieren rond de luchtweg samentrekken dus
insnoering van buitenaf. Dit heeft een mindere in en uitademing tot gevolg.
3) Emfyseem, alveoli worden stijver en wanden tussen alveoli scheuren wat leidt tot grotere niet elastisch
weefsel. Personen kunnen veel inademen maar ademen niet volledig uit en blijven in de inademingstand.
Restrictief longlijden: moeilijkheden bij het inademen. De expansie van de long is belemmerd of de mogelijkheid tot
ontplooien afgenomen. Het is een toestand waarbij alle longvolumes zijn afgenomen bv. kwabresectie. P trachten
hun benodigd AMV te bereiken door sneller te ademen (tachypnoe). Curve verschuift naar rechts. Bij restrictieve
longaandoeningen is de compliantie afgenomen is en m.a.w. de stijfheid toegenomen. Ook post-operatieve pijn kan
een restrictie veroorzaken.
Klinische oorzaken worden onderverdeeld in:
- Intrinsieke bv. interstitiële longfibrose, hartfalen met longoedeem, pneumonie, TBC, …
- Extrinsieke bv. kyphoscaliose, extreem overgewicht (pickwick), zwangerschap, pijn, ruimte innemend
proces in abdomen.
- Neuromusculaire ziekten bv. paralyse van diaframgahelften, spierdystrofie, poliomyelitis, guillain-
barre,..
, Lokalisatie van stoornissen thv adembewegingsapparaat:
- Spieren
- Thorax: ziekte bechterew
- Pleura: pleuritis exsudativa (vochtuitstorting tussen pleurabladen); pneumothorax: vrije lucht
verhindert expansie
- Longen: fibrose (verlies aan elasticiteit), pneumonie, longoedeem
Equal pressure point (EPP): punt waarop druk in luchtweg even groot is dan buiten de luchtweg. Als dit gebeurt dan
klapt de long in. Voorkomen door uit te ademen met lippen op spleetje houden. Ook vermijden door PEP/ PEEP is
een toestel met mondstuk.
2 POSTOPERATIEVE PULMONALE COMPLICATIES (PPC)
Cardiale en hoog-abdominale chirurgische ingrepen gaan gepaard met een hoge incidentie van postoperatieve
pulmonale complicaties (tot 88%) zoals:
- Gebrek aan longinflatie door postoperatieve pijn
- Oppervlakkige ademhaling (zonder zuchten)
- Liggende houding
- Dysfunctie van diafragma
- Gestoord mucociliar transport: ev. door incubatietube
Na chirurgische vervanging vd aortaklep bij ouderen= incidentie 6% pulmonale en 5% voor pleurale complicaties.
Risicofactoren: Leeftijd, COPD &Hartfalen
2.1 HYPERCAPNIE
- Hypercapnie is een complicatie die vaak wordt gezien bij de longziekte COPD, maar ook na fracturen van
de ribben (pijn).
- Als gevolg van het onvermogen om goed uit te ademen blijft er lucht achter in de longen en wordt er dus
minder CO2uitgeademd. Normaal gesproken leidt het stijgen van het CO 2 gehalte in het bloed tot het
versnellen van de ademhaling. Bij COPD'ers gebeurt dit echter niet omdat de hersenen als het ware
'wennen' aan het hoge koolstofdioxide gehalte.
- Het geven van grote hoeveelheden O2 zorgt voor een toename van de hypercapnie, omdat zuurstof de
ademprikkel remt.