Architectuur geschiedenis tot 1900
Chantal Vlierman (s1161860)
,Inhoudsopgave
Prehistorie ............................................................................................................................................... 3
Oude steentijd: ................................................................................................................................... 3
Midden steentijd: ................................................................................................................................ 3
Nieuwe steentijd: ................................................................................................................................ 3
Bronstijd: ............................................................................................................................................. 4
IJzertijd: ............................................................................................................................................... 5
Midden-Oosten ....................................................................................................................................... 6
Soemerische cultuur: .......................................................................................................................... 6
Assyrië: ................................................................................................................................................ 7
Babylonië: ........................................................................................................................................... 7
Perzië:.................................................................................................................................................. 8
Egyptische bouwkunst............................................................................................................................. 9
De cultuur:........................................................................................................................................... 9
Bouwtechniek en maatsystematiek: ................................................................................................... 9
Piramides, mastaba’s en andere grafcomplexen: ............................................................................. 10
Tempelcomplexen:............................................................................................................................ 11
Griekse bouwkunst ................................................................................................................................ 13
De Minoïsche beschaving: ................................................................................................................ 13
De Myceense beschaving: ................................................................................................................. 14
De Griekse bouwkunst: ..................................................................................................................... 15
Romeinse bouwkunst ............................................................................................................................ 18
Kenmerken van de Romeinse bouwkunst: ....................................................................................... 18
Gebouwtypen:................................................................................................................................... 19
Vroeg christelijke bouwkunst ................................................................................................................ 23
Kenmerken vroegchristelijke bouwkunst: ........................................................................................ 23
Byzantijnse bouwkunst.......................................................................................................................... 25
Belangrijkste monumenten: ............................................................................................................. 25
Islamitische bouwkunst ......................................................................................................................... 27
Moskeeën:......................................................................................................................................... 27
Regionale stijlen: ............................................................................................................................... 28
Romaanse bouwkunst ........................................................................................................................... 30
Karolingische bouwkunst: ................................................................................................................. 30
Romaanse bouwkunst:...................................................................................................................... 31
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 32
,Gotiek .................................................................................................................................................... 34
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 34
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 34
Renaissance ........................................................................................................................................... 37
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 37
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 37
Barok ..................................................................................................................................................... 41
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 41
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 42
Classicisme............................................................................................................................................. 45
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 45
Vragen en antwoorden Kahoot ............................................................................................................. 47
Woordenlijst .......................................................................................................................................... 52
,Prehistorie
Prehistorie tijdlijn:
240.000 v.Chr. 10.000 v.Chr. 7.000 v.Chr. 2.000 v.Chr. 800 v.Chr. 300 v.Chr.
Oude steentijd Midden steentijd Nieuwe steentijd Bronstijd IJzertijd
De prehistorie is de periode in de menselijke geschiedenis voor de geschreven bronnen. De
prehistorie is verdeeld in afzonderlijke periodes. De verdeling bestaat uit de steentijd, bronstijd en
ijzertijd. Waarbij de steentijd weer onder te verdelen is in oude-, midden- en nieuwesteentijd.
Oude steentijd:
De oude steentijd wordt door archeologen ook het Paleothicum genoemd, paleo=oud en
lithos=steen, vandaar oude steentijd.
In deze tijd was de mens een rondtrekkende holbewoner en jager. De mens leert om stenen te
gebruiken als gereedschap. De oudste bekende mensachtige is de Australopithecus anamensis en zij
leefden ongeveer 4 miljoen jaar geleden. Tegenwoordig zijn er ongeveer 6 dergelijke aapmensen
bekend. De wezens liepen rechtop, maar hadden een herseninhoud die te vergelijken is met de
mensapen.
Vanaf het moment dat de herseninhoud begint toe te nemen, spreekt men van homo. Deze toename
van herseninhoud lijkt zo’n 2 miljoen jaar geleden te zijn begonnen.
De homo habilis (de handige mens) wordt als eerst echte mens beschouwt. Ze werden de handige
mens genoemd, omdat ze bij primitieve stenen werktuigen gevonden zijn.
De huidige mens wordt de homo sapiens genoemd en verscheen voor de eerste keer zo’n 125
duizend jaar geleden. Sapiens betekent ‘wijze’ of ‘verstandige’, oftewel homo sapiens= de
wijze/verstandige mens.
Midden steentijd:
De midden steentijd wordt door archeologen ook het mesolithicum genoemd, meso=midden en
lithos=steen, dus midden steentijd.
De middensteentijd begint 10.000 v.Chr. In deze tijd wordt de mens geavanceerder en leren ze de
landbouw kennen. Verder gebeurd er in deze tijd niet zo veel.
Nieuwe steentijd:
De nieuwe steentijd wordt door archeologen ook wel neolithicum genoemd, neo=nieuw en
lithos=steen, vandaar nieuwe steentijd.
Tussen 7.000 v.Chr. en 2.000 v.Chr. gebeurd er veel en daarom wordt deze tijd ook wel de
neolithische revolutie genoemd. In deze periode ontstaan de eerste vaste nederzettingen, met
veeteelt en akkerbouw. Ook ontwikkeld de mens het eerste ‘schrift’ en de eerste vormen van
publieke administratie.
De vaste nederzetting dateert uit 7.000 v.Chr. in Mesopotamië. In onze streek ontstond de eerste
nederzetting in 4.000 v.Chr.
In 3.500 v.Chr. kwam de handel opgang. Hierdoor zijn vele gebruiksvoorwerpen en wapens
(geslepen, gepolijst en versierd) gevonden.
, Een hunebed is een megalithische (mega=groot en lithos=steen) steenkamer bestaande uit staande
draagstenen, overdekt door dekstenen en zand. De meeste hunebedden zijn in Drenthe te vinden en
dateren tussen 2.500 – 1.700 v.Chr.
Volgens archeologisch onderzoek werden hunebedden gebruikt als grafkamer. De doden werden
vergezeld met grafgiften bestaande uit vele soorten aardewerken. In Nederland zijn de hunebedden
van oost naar west gesitueerd. Dit heeft mogelijk te maken met de opkomstpunten van de maan.
Bronstijd:
De bronstijd dateert uit 2.000 – 800 v.Chr. Het wordt de bronstijd genoemd door de vele
gereedschappen, wapens en sieraden gemaakt van brons die gevonden zijn.
Een variant op de hunebedden zijn dolmen, die veel in het westen van Frankrijk zijn aangetroffen.
Het grootste verschil met hunebedden is dat de grote zwerfkeien zijn bewerkt tot platte ‘platen’. Net
als een hunebed werd een dolmen bedekt met aarde en gebruikt als grafheuvel. Ook hier is het
vermoeden dat de dolmen een rol speelde bij godsdienstuitoefening.
Verder kom je ook veel menhirs tegen uit de bronstijd. Menhirs zijn recht opstaande bewerkte
steenplaten, ook wel megalieten genoemd, daterend uit 2.500 – 2.000 v.Chr. Ze staan soms in grote
velden bij elkaar en werden voor godsdienstuitoefening gebruikt. Het woord Menhir is afkomstig uit
het Brentons men→maen=steen en hir=hoog oftewel hoge steen.
Een andere bekende godsdienstig bouwwerk is het Cromlech. Het Cromlech, bestaande uit een kring
van megalieten, van Stonehenge is vrijwel zeker een tempel geweest die een rol speelde bij de
zonne- en maancultus.
Chantal Vlierman (s1161860)
,Inhoudsopgave
Prehistorie ............................................................................................................................................... 3
Oude steentijd: ................................................................................................................................... 3
Midden steentijd: ................................................................................................................................ 3
Nieuwe steentijd: ................................................................................................................................ 3
Bronstijd: ............................................................................................................................................. 4
IJzertijd: ............................................................................................................................................... 5
Midden-Oosten ....................................................................................................................................... 6
Soemerische cultuur: .......................................................................................................................... 6
Assyrië: ................................................................................................................................................ 7
Babylonië: ........................................................................................................................................... 7
Perzië:.................................................................................................................................................. 8
Egyptische bouwkunst............................................................................................................................. 9
De cultuur:........................................................................................................................................... 9
Bouwtechniek en maatsystematiek: ................................................................................................... 9
Piramides, mastaba’s en andere grafcomplexen: ............................................................................. 10
Tempelcomplexen:............................................................................................................................ 11
Griekse bouwkunst ................................................................................................................................ 13
De Minoïsche beschaving: ................................................................................................................ 13
De Myceense beschaving: ................................................................................................................. 14
De Griekse bouwkunst: ..................................................................................................................... 15
Romeinse bouwkunst ............................................................................................................................ 18
Kenmerken van de Romeinse bouwkunst: ....................................................................................... 18
Gebouwtypen:................................................................................................................................... 19
Vroeg christelijke bouwkunst ................................................................................................................ 23
Kenmerken vroegchristelijke bouwkunst: ........................................................................................ 23
Byzantijnse bouwkunst.......................................................................................................................... 25
Belangrijkste monumenten: ............................................................................................................. 25
Islamitische bouwkunst ......................................................................................................................... 27
Moskeeën:......................................................................................................................................... 27
Regionale stijlen: ............................................................................................................................... 28
Romaanse bouwkunst ........................................................................................................................... 30
Karolingische bouwkunst: ................................................................................................................. 30
Romaanse bouwkunst:...................................................................................................................... 31
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 32
,Gotiek .................................................................................................................................................... 34
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 34
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 34
Renaissance ........................................................................................................................................... 37
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 37
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 37
Barok ..................................................................................................................................................... 41
Kenmerken: ....................................................................................................................................... 41
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 42
Classicisme............................................................................................................................................. 45
De ontwikkeling: ............................................................................................................................... 45
Vragen en antwoorden Kahoot ............................................................................................................. 47
Woordenlijst .......................................................................................................................................... 52
,Prehistorie
Prehistorie tijdlijn:
240.000 v.Chr. 10.000 v.Chr. 7.000 v.Chr. 2.000 v.Chr. 800 v.Chr. 300 v.Chr.
Oude steentijd Midden steentijd Nieuwe steentijd Bronstijd IJzertijd
De prehistorie is de periode in de menselijke geschiedenis voor de geschreven bronnen. De
prehistorie is verdeeld in afzonderlijke periodes. De verdeling bestaat uit de steentijd, bronstijd en
ijzertijd. Waarbij de steentijd weer onder te verdelen is in oude-, midden- en nieuwesteentijd.
Oude steentijd:
De oude steentijd wordt door archeologen ook het Paleothicum genoemd, paleo=oud en
lithos=steen, vandaar oude steentijd.
In deze tijd was de mens een rondtrekkende holbewoner en jager. De mens leert om stenen te
gebruiken als gereedschap. De oudste bekende mensachtige is de Australopithecus anamensis en zij
leefden ongeveer 4 miljoen jaar geleden. Tegenwoordig zijn er ongeveer 6 dergelijke aapmensen
bekend. De wezens liepen rechtop, maar hadden een herseninhoud die te vergelijken is met de
mensapen.
Vanaf het moment dat de herseninhoud begint toe te nemen, spreekt men van homo. Deze toename
van herseninhoud lijkt zo’n 2 miljoen jaar geleden te zijn begonnen.
De homo habilis (de handige mens) wordt als eerst echte mens beschouwt. Ze werden de handige
mens genoemd, omdat ze bij primitieve stenen werktuigen gevonden zijn.
De huidige mens wordt de homo sapiens genoemd en verscheen voor de eerste keer zo’n 125
duizend jaar geleden. Sapiens betekent ‘wijze’ of ‘verstandige’, oftewel homo sapiens= de
wijze/verstandige mens.
Midden steentijd:
De midden steentijd wordt door archeologen ook het mesolithicum genoemd, meso=midden en
lithos=steen, dus midden steentijd.
De middensteentijd begint 10.000 v.Chr. In deze tijd wordt de mens geavanceerder en leren ze de
landbouw kennen. Verder gebeurd er in deze tijd niet zo veel.
Nieuwe steentijd:
De nieuwe steentijd wordt door archeologen ook wel neolithicum genoemd, neo=nieuw en
lithos=steen, vandaar nieuwe steentijd.
Tussen 7.000 v.Chr. en 2.000 v.Chr. gebeurd er veel en daarom wordt deze tijd ook wel de
neolithische revolutie genoemd. In deze periode ontstaan de eerste vaste nederzettingen, met
veeteelt en akkerbouw. Ook ontwikkeld de mens het eerste ‘schrift’ en de eerste vormen van
publieke administratie.
De vaste nederzetting dateert uit 7.000 v.Chr. in Mesopotamië. In onze streek ontstond de eerste
nederzetting in 4.000 v.Chr.
In 3.500 v.Chr. kwam de handel opgang. Hierdoor zijn vele gebruiksvoorwerpen en wapens
(geslepen, gepolijst en versierd) gevonden.
, Een hunebed is een megalithische (mega=groot en lithos=steen) steenkamer bestaande uit staande
draagstenen, overdekt door dekstenen en zand. De meeste hunebedden zijn in Drenthe te vinden en
dateren tussen 2.500 – 1.700 v.Chr.
Volgens archeologisch onderzoek werden hunebedden gebruikt als grafkamer. De doden werden
vergezeld met grafgiften bestaande uit vele soorten aardewerken. In Nederland zijn de hunebedden
van oost naar west gesitueerd. Dit heeft mogelijk te maken met de opkomstpunten van de maan.
Bronstijd:
De bronstijd dateert uit 2.000 – 800 v.Chr. Het wordt de bronstijd genoemd door de vele
gereedschappen, wapens en sieraden gemaakt van brons die gevonden zijn.
Een variant op de hunebedden zijn dolmen, die veel in het westen van Frankrijk zijn aangetroffen.
Het grootste verschil met hunebedden is dat de grote zwerfkeien zijn bewerkt tot platte ‘platen’. Net
als een hunebed werd een dolmen bedekt met aarde en gebruikt als grafheuvel. Ook hier is het
vermoeden dat de dolmen een rol speelde bij godsdienstuitoefening.
Verder kom je ook veel menhirs tegen uit de bronstijd. Menhirs zijn recht opstaande bewerkte
steenplaten, ook wel megalieten genoemd, daterend uit 2.500 – 2.000 v.Chr. Ze staan soms in grote
velden bij elkaar en werden voor godsdienstuitoefening gebruikt. Het woord Menhir is afkomstig uit
het Brentons men→maen=steen en hir=hoog oftewel hoge steen.
Een andere bekende godsdienstig bouwwerk is het Cromlech. Het Cromlech, bestaande uit een kring
van megalieten, van Stonehenge is vrijwel zeker een tempel geweest die een rol speelde bij de
zonne- en maancultus.
