Leerdoelen – Markt & Overheid
Begrippen
Homogeen product: als het voor de consument niet uitmaakt van welke aanbieder het
product afkomstig is.
Heterogeen product: De producten zijn in de ogen van de consument verschillend.
Volkomen concurrentie, volledige mededinging:
- Een individuele producent heeft weinig macht. De prijs van het product wordt
bepaald door vraag en aanbod.
- Transparante markt.
- Homogeen product.
- Vrije toe- en uittreding.
- Veel aanbieders.
Transparante markt, doorzichtige markt: de vragers en de aanbieders zijn op de hoogte van
de markthoeveelheid. Hierdoor is op een transparante markt maar één prijs mogelijk,
namelijk de laagste.
Prijselasticiteit van de vraag: de mate waarin de vraag naar een product reageert op een
prijsverandering van dat product.
Marktmechanisme, prijsmechanisme: Het vrije spel van vraag een aanbod. Dit mechanisme
werkt in theorie zo dat precies die hoeveelheid wordt geproduceerd en aangeboden die
door de consumenten wordt gevraagd.
Break-evenafzet: de afzet, waarbij er geen winst en geen verlies gemaakt wordt. TW = 0 of
TO = TK.
Constante kosten: veranderen niet bij een verandering van de productieomvang. Ze zijn vast,
zoals huur.
Variabele kosten: de kosten die toenemen als de productie toeneemt, zoals de kosten voor
grondstoffen.
Gemiddelde variabele kosten: de variabele kosten per product. GVK = TVK/q.
Gemiddelde constante kosten: constante kosten per product. GCK = TCK/q.
Totale kosten: TK = TVK + TCK
Gemiddelde totale kosten: GTK = GVK + GCK
Marginale kosten: de extra kosten die een bedrijf maakt als het een product meer maakt.
Marginale opbrengst: de extra opbrengst als er een product meer wordt verkocht.
, Totale winst: (TW) = totale opbrengst (TO) - totale kosten (TK).
Monopolist:
Leerdoelen
Kenmerken van de markt volkomen concurrentie:
- Veel aanbieders
- Homogeen product
- Transparante markt
- Vrije toe- en uittreding.
- Een individuele producent heeft weinig macht. De prijs van het product wordt
bepaald door vraag en aanbod.
Het vrije spel van vraag een aanbod wordt ook wel het marktmechanisme of
prijsmechanisme genoemd. Dit mechanisme werkt in theorie zo dat precies die hoeveelheid
wordt geproduceerd en aangeboden die door de consumenten wordt gevraagd. Als de vraag
naar een product toeneemt, stijgt de prijs en krijgen aanbieders de prikkel om meer te gaan
produceren, zodat in de extra vraag wordt voorzien. Bij een afnemende vraag is juist het
tegenovergestelde aan de gang.
Evenwichtsprijs: Qa = Qv.
Evenwichtshoeveelheid: de evenwichtsprijs invullen in de vraag- of aanbodfunctie.
Omzet: p x q
Marktevenwicht: kruispunt van de vraag- en aanbodlijn.
Als de vraag naar een product stijgt, verschuift de vraaglijn naar rechts -> de evenwichtsprijs
bij de gegeven aanbodlijn zal stijgen. Door een toename van de vraag stijgt dus zowel de
evenwichtsprijs als de evenwichtshoeveelheid. Bij een hogere prijs neemt het aanbod van de
producenten toe. Er vindt een verschuiving plaats langs de aanbodcurve, er komt een nieuw
evenwicht tot stand bij een hogere prijs en een groter aanbod. Hierdoor stijgt de winst van
de producenten en neemt het producentensurplus toe.
Prijselasticiteit van de vraag: procentuele verandering vraag
procentuele verandering aanbod
Voorbeeld van een kostenfunctie en een opbrengstenfunctie:
TO = p x q
TO = 2q
TK = TVK + TCK
TK = 1,5q + 75.000
Een producten maakt winst als TO > TK. Hij krijgt dan meer binnen, dan dat er uitgaat.
Begrippen
Homogeen product: als het voor de consument niet uitmaakt van welke aanbieder het
product afkomstig is.
Heterogeen product: De producten zijn in de ogen van de consument verschillend.
Volkomen concurrentie, volledige mededinging:
- Een individuele producent heeft weinig macht. De prijs van het product wordt
bepaald door vraag en aanbod.
- Transparante markt.
- Homogeen product.
- Vrije toe- en uittreding.
- Veel aanbieders.
Transparante markt, doorzichtige markt: de vragers en de aanbieders zijn op de hoogte van
de markthoeveelheid. Hierdoor is op een transparante markt maar één prijs mogelijk,
namelijk de laagste.
Prijselasticiteit van de vraag: de mate waarin de vraag naar een product reageert op een
prijsverandering van dat product.
Marktmechanisme, prijsmechanisme: Het vrije spel van vraag een aanbod. Dit mechanisme
werkt in theorie zo dat precies die hoeveelheid wordt geproduceerd en aangeboden die
door de consumenten wordt gevraagd.
Break-evenafzet: de afzet, waarbij er geen winst en geen verlies gemaakt wordt. TW = 0 of
TO = TK.
Constante kosten: veranderen niet bij een verandering van de productieomvang. Ze zijn vast,
zoals huur.
Variabele kosten: de kosten die toenemen als de productie toeneemt, zoals de kosten voor
grondstoffen.
Gemiddelde variabele kosten: de variabele kosten per product. GVK = TVK/q.
Gemiddelde constante kosten: constante kosten per product. GCK = TCK/q.
Totale kosten: TK = TVK + TCK
Gemiddelde totale kosten: GTK = GVK + GCK
Marginale kosten: de extra kosten die een bedrijf maakt als het een product meer maakt.
Marginale opbrengst: de extra opbrengst als er een product meer wordt verkocht.
, Totale winst: (TW) = totale opbrengst (TO) - totale kosten (TK).
Monopolist:
Leerdoelen
Kenmerken van de markt volkomen concurrentie:
- Veel aanbieders
- Homogeen product
- Transparante markt
- Vrije toe- en uittreding.
- Een individuele producent heeft weinig macht. De prijs van het product wordt
bepaald door vraag en aanbod.
Het vrije spel van vraag een aanbod wordt ook wel het marktmechanisme of
prijsmechanisme genoemd. Dit mechanisme werkt in theorie zo dat precies die hoeveelheid
wordt geproduceerd en aangeboden die door de consumenten wordt gevraagd. Als de vraag
naar een product toeneemt, stijgt de prijs en krijgen aanbieders de prikkel om meer te gaan
produceren, zodat in de extra vraag wordt voorzien. Bij een afnemende vraag is juist het
tegenovergestelde aan de gang.
Evenwichtsprijs: Qa = Qv.
Evenwichtshoeveelheid: de evenwichtsprijs invullen in de vraag- of aanbodfunctie.
Omzet: p x q
Marktevenwicht: kruispunt van de vraag- en aanbodlijn.
Als de vraag naar een product stijgt, verschuift de vraaglijn naar rechts -> de evenwichtsprijs
bij de gegeven aanbodlijn zal stijgen. Door een toename van de vraag stijgt dus zowel de
evenwichtsprijs als de evenwichtshoeveelheid. Bij een hogere prijs neemt het aanbod van de
producenten toe. Er vindt een verschuiving plaats langs de aanbodcurve, er komt een nieuw
evenwicht tot stand bij een hogere prijs en een groter aanbod. Hierdoor stijgt de winst van
de producenten en neemt het producentensurplus toe.
Prijselasticiteit van de vraag: procentuele verandering vraag
procentuele verandering aanbod
Voorbeeld van een kostenfunctie en een opbrengstenfunctie:
TO = p x q
TO = 2q
TK = TVK + TCK
TK = 1,5q + 75.000
Een producten maakt winst als TO > TK. Hij krijgt dan meer binnen, dan dat er uitgaat.
