Samenvatting Overeenkomstenrecht 2021-2022 OU
De (grond)beginselen van het contractenrecht zijn:
1. Contractsvrijheid
2. Vormvrijheid (consensualisme)
3. Pacta sunt servanda (verbindende kracht v/d overeenkomst)
Wil, verklaring en gerechtvaardigd vertrouwen
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling. Voor rechtshandelingen geldt als
uitgangspunt dat de totstandkoming daarvan moet zijn gewild, wil zij ook daadwerkelijk tot
stand komen.
Een rechtshandeling (overeenkomst) vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich
door een verklaring heeft geopenbaard (3:33 BW). Voor een overeenkomst zijn daarom 2
overeenstemmende (wils)verklaringen nodig.
Wilsverklaring + wilsverklaring = wilsovereenstemming
Een wilsverklaring kan in iedere vorm geschieden. ‘Niets doen’ kan ook als wilsverklaring
worden aangenomen.
Wilsvertrouwensleer men mocht er gerechtvaardigd op vertrouwen dat de verklaring
welgemeend was.
Zijn wil en verklaring van de ene partij uiteengelopen en heeft de andere partij erop
vertrouwd, dan is dat enkele vertrouwen voor bescherming door art. 3:35 onvoldoende. De
wederpartij mag de ander slechts aan de door zijn verklaring opgewekte schijn houden als
zijn vertrouwen gerechtvaardigd was.
Oorzaken afwijking tussen wil en verklaring:
1) Men wilde de verklaring niet;
o Geestelijke stoornis (3:34 BW)
o Verspreking/verschrijving
o Verkeerd overgebrachte verklaring (3:37 lid 4 BW)
2) Men wilde de verklaring, maar niet op de manier zoals de andere partij deze opvatte;
o Misverstand
o Afdwaling
3) Men wilde de uiting en ook hoe de andere partij deze opvatte, maar niet dat er een
rechtsgevolg zou ontstaan;
o Innerlijk voorbehoud
o Niet-kenbare scherts
o Schijnhandeling
De rechtshandeling komt alsnog tot stand indien de wederpartij zich terecht kan beroepen op
het door de verklaring gewekte vertrouwen (3:35 BW). De vereisten hiervoor zijn:
- Er moet sprake zijn van een verklaring/gedraging waaruit het vertrouwen wordt
gewerkt;
- Waarvan deze is opgevat als een tot de wederpartij gerichte verklaring.
- En die in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs zo mochten worden opgevat
De vereisten voor gerechtvaardigd vertrouwen door de wederpartij zijn: te goeder trouw zijn
in de zin van 3:11 BW & er geldt een onderzoeksplicht (omstandigheden waarbij
wilsverklaring nader onderzocht moeten worden).
, Totstandkoming van overeenkomsten
Art. 6:217 BW: ‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding
daarvan’.
Aanbod hiervan is sprake wanneer de verklaring de voornaamste elementen van de
inhoud van de eventueel te sluiten overeenkomst bevat (zodat een eenvoudig ‘’ja’’ van de
wederpartij voldoende is).
Is er sprake van een aanbod, dan kan dit herroepelijk of onherroepelijk zijn. Art. 6:219 lid 1
BW gaat ervan uit dat een aanbod herroepelijk is, tenzij uit het aanbod zijn
onherroepelijkheid volgt.
De aanbieder kan een herroepelijk aanbod zijn werking ontnemen doordat hij er op tijd op
terugkomt. Het aanbod vervalt door de tijdige herroeping ervan.
Uit art. 6:219 lid 2 volgt dat herroeping slechts mogelijk is zolang het aanbod niet is aanvaard
en evenmin een tot aanvaarding strekkende mededeling is verzonden.
Een vrijblijvend aanbod kan na aanvaarding ook worden herroepen.
Bij een onherroepelijk aanbod ontbreekt de mogelijkheid het aanbod rechtsgeldig te kunnen
herroepen. Van onherroepelijkheid is sprake wanneer het een termijn voor de aanvaarding
inhoudt of de onherroepelijkheid ervan op andere wijze uit het aanbod volgt. Een
herroepingsverklaring blijft in dit geval dus zonder gevolg: bij aanvaarding van het aanbod
komt de overeenkomst tot stand (Lindeboom/Amsterdam).
art. 6:219 lid 3 stelt een optiebeding gelijk met een onherroepelijk aanbod.
Een aanbod vervalt door:
- Tijdsverloop
o Een mondeling aanbod vervalt wanneer het niet onmiddellijk wordt aanvaard;
o Een schriftelijk aanbod vervalt wanneer het niet binnen een redelijke termijn is
aanvaard
- Verwerping
o Indien men alsnog wil aanvaarden geldt dit als een nieuw aanbod.
Een aanbod vervalt niet door de dood of het verlies van handelingsbekwaamheid van 1
van de partijen, aldus art. 6:222 BW. Dit betekent dat bij aanvaarding daarvan de
erfgenamen na de dood van de aanbieder of de curator in het geval van
ondercuratelestelling van de aanbieder, het aanbod gestand moeten doen.
Aanvaarding dient in overeenstemming te zijn met de inhoud van het aanbod en dient te
zijn gedaan op een moment dat het aanbod nog van kracht was.
Uit art. 3:37 lid 1 BW volgt dat een verklaring in beginsel in iedere vorm (vormvrij) kan
geschieden. Zij kan ook in 1 of meer gedragingen besloten liggen, bijvoorbeeld het vullen
van een benzinetank bij een benzinestation met het predicaat ‘zelfservice’.
Een verklaring verkrijgt krachtens 3:37 lid 3 BW pas haar werking indien de verklaring de
persoon heeft bereikt tot wie zij is gericht. De overeenkomst komt aldus pas tot stand op het
tijdstip dat de aanvaarding is aangekomen bij de aanbieder.
Stel dat de schriftelijke aanvaarding de aanbieder niet of niet tijdig bereikt. Regel is dan
uiteraard dat geen overeenkomst tot stand komt. De afzender heeft weliswaar verklaard het
aanbod te aanvaarden, maar deze verklaring blijft tegenover zijn wederpartij zonder werking,
of omdat de verklaring niet bij de wederpartij is aangekomen, of omdat dit op een tijdstip
gebeurde waarop het aanbod was vervallen. Er heeft aldus geen rechtsgeldige aanvaarding
van het aanbod plaatsgevonden.
De (grond)beginselen van het contractenrecht zijn:
1. Contractsvrijheid
2. Vormvrijheid (consensualisme)
3. Pacta sunt servanda (verbindende kracht v/d overeenkomst)
Wil, verklaring en gerechtvaardigd vertrouwen
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling. Voor rechtshandelingen geldt als
uitgangspunt dat de totstandkoming daarvan moet zijn gewild, wil zij ook daadwerkelijk tot
stand komen.
Een rechtshandeling (overeenkomst) vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich
door een verklaring heeft geopenbaard (3:33 BW). Voor een overeenkomst zijn daarom 2
overeenstemmende (wils)verklaringen nodig.
Wilsverklaring + wilsverklaring = wilsovereenstemming
Een wilsverklaring kan in iedere vorm geschieden. ‘Niets doen’ kan ook als wilsverklaring
worden aangenomen.
Wilsvertrouwensleer men mocht er gerechtvaardigd op vertrouwen dat de verklaring
welgemeend was.
Zijn wil en verklaring van de ene partij uiteengelopen en heeft de andere partij erop
vertrouwd, dan is dat enkele vertrouwen voor bescherming door art. 3:35 onvoldoende. De
wederpartij mag de ander slechts aan de door zijn verklaring opgewekte schijn houden als
zijn vertrouwen gerechtvaardigd was.
Oorzaken afwijking tussen wil en verklaring:
1) Men wilde de verklaring niet;
o Geestelijke stoornis (3:34 BW)
o Verspreking/verschrijving
o Verkeerd overgebrachte verklaring (3:37 lid 4 BW)
2) Men wilde de verklaring, maar niet op de manier zoals de andere partij deze opvatte;
o Misverstand
o Afdwaling
3) Men wilde de uiting en ook hoe de andere partij deze opvatte, maar niet dat er een
rechtsgevolg zou ontstaan;
o Innerlijk voorbehoud
o Niet-kenbare scherts
o Schijnhandeling
De rechtshandeling komt alsnog tot stand indien de wederpartij zich terecht kan beroepen op
het door de verklaring gewekte vertrouwen (3:35 BW). De vereisten hiervoor zijn:
- Er moet sprake zijn van een verklaring/gedraging waaruit het vertrouwen wordt
gewerkt;
- Waarvan deze is opgevat als een tot de wederpartij gerichte verklaring.
- En die in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs zo mochten worden opgevat
De vereisten voor gerechtvaardigd vertrouwen door de wederpartij zijn: te goeder trouw zijn
in de zin van 3:11 BW & er geldt een onderzoeksplicht (omstandigheden waarbij
wilsverklaring nader onderzocht moeten worden).
, Totstandkoming van overeenkomsten
Art. 6:217 BW: ‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding
daarvan’.
Aanbod hiervan is sprake wanneer de verklaring de voornaamste elementen van de
inhoud van de eventueel te sluiten overeenkomst bevat (zodat een eenvoudig ‘’ja’’ van de
wederpartij voldoende is).
Is er sprake van een aanbod, dan kan dit herroepelijk of onherroepelijk zijn. Art. 6:219 lid 1
BW gaat ervan uit dat een aanbod herroepelijk is, tenzij uit het aanbod zijn
onherroepelijkheid volgt.
De aanbieder kan een herroepelijk aanbod zijn werking ontnemen doordat hij er op tijd op
terugkomt. Het aanbod vervalt door de tijdige herroeping ervan.
Uit art. 6:219 lid 2 volgt dat herroeping slechts mogelijk is zolang het aanbod niet is aanvaard
en evenmin een tot aanvaarding strekkende mededeling is verzonden.
Een vrijblijvend aanbod kan na aanvaarding ook worden herroepen.
Bij een onherroepelijk aanbod ontbreekt de mogelijkheid het aanbod rechtsgeldig te kunnen
herroepen. Van onherroepelijkheid is sprake wanneer het een termijn voor de aanvaarding
inhoudt of de onherroepelijkheid ervan op andere wijze uit het aanbod volgt. Een
herroepingsverklaring blijft in dit geval dus zonder gevolg: bij aanvaarding van het aanbod
komt de overeenkomst tot stand (Lindeboom/Amsterdam).
art. 6:219 lid 3 stelt een optiebeding gelijk met een onherroepelijk aanbod.
Een aanbod vervalt door:
- Tijdsverloop
o Een mondeling aanbod vervalt wanneer het niet onmiddellijk wordt aanvaard;
o Een schriftelijk aanbod vervalt wanneer het niet binnen een redelijke termijn is
aanvaard
- Verwerping
o Indien men alsnog wil aanvaarden geldt dit als een nieuw aanbod.
Een aanbod vervalt niet door de dood of het verlies van handelingsbekwaamheid van 1
van de partijen, aldus art. 6:222 BW. Dit betekent dat bij aanvaarding daarvan de
erfgenamen na de dood van de aanbieder of de curator in het geval van
ondercuratelestelling van de aanbieder, het aanbod gestand moeten doen.
Aanvaarding dient in overeenstemming te zijn met de inhoud van het aanbod en dient te
zijn gedaan op een moment dat het aanbod nog van kracht was.
Uit art. 3:37 lid 1 BW volgt dat een verklaring in beginsel in iedere vorm (vormvrij) kan
geschieden. Zij kan ook in 1 of meer gedragingen besloten liggen, bijvoorbeeld het vullen
van een benzinetank bij een benzinestation met het predicaat ‘zelfservice’.
Een verklaring verkrijgt krachtens 3:37 lid 3 BW pas haar werking indien de verklaring de
persoon heeft bereikt tot wie zij is gericht. De overeenkomst komt aldus pas tot stand op het
tijdstip dat de aanvaarding is aangekomen bij de aanbieder.
Stel dat de schriftelijke aanvaarding de aanbieder niet of niet tijdig bereikt. Regel is dan
uiteraard dat geen overeenkomst tot stand komt. De afzender heeft weliswaar verklaard het
aanbod te aanvaarden, maar deze verklaring blijft tegenover zijn wederpartij zonder werking,
of omdat de verklaring niet bij de wederpartij is aangekomen, of omdat dit op een tijdstip
gebeurde waarop het aanbod was vervallen. Er heeft aldus geen rechtsgeldige aanvaarding
van het aanbod plaatsgevonden.
