Leerpad C: Spiritualiteit
Een multiculturele en pluralistische samenleving
1. Multiculturele en pluralistische samenleving
Multiculturele samenleving:
= een samenleving die bevolkingsgroepen van diverse oorsprong en afstamming met verschillende
cultuurtradities bevat. Het betreft: verschillende waarden, normen, manieren van denken en handelen.
Bv. Nederlandssprekenden, franssprekenden, duitstaligen
=> Punt van verwarring: de multiculturele samenleving ≠ enkel de etnische en culturele minderheden.
Pluralistische samenleving:
= een samenleving waarbij het bestaan van verschillende overtuigingen naast elkaar als uitgangspunt wordt
genomen. Deze verscheidenheid wordt niet alleen herkend, maar ook erkend
In BE zijn er 7 erkende levensbeschouwingen: Anglicaanse, Islamitische, Israelische, Rooms-katholieke,
Orthodoxe, Protestants-evangelische, Vrijzinnige
2. Spiritualiteit en ethiek
De spirituele competenties
-> Spiritualiteit (h)erkennen als voorwaarde om zorgethisch te handelen:
- De eigen spirituele dimensie ontdekken, verkennen en benoemen
- In gesprek erover gaan
- Bronnen opzoeken en benoemen
- De spirituele dimensie in anderen herkennen en waarderen
- Doorverwijzen naar meest geschikte hulpverlener
Van omgekeerde piramide naar de metafoor vd boom
Omgekeerde piramide:
=> Verschillende dimensies beinvloeden
elkaar voortdurend
Bv. Sportblessure: heeft ook impact op
sociale activiteiten, gevoelens en
zinbeleving
=> De spirituele dimensie is de deal-
breaker: als het mis gaat in deze
dimensie zal de zin tot leven
aangetast worden. Het is als het ware een dragende
dimensie
Boom:
De wortels = ons voedsel, onze krachtbronnen (Geloof, familie, vrienden, hobby’s= houvast)
(Mogelijkheid tot het sacrale) (Als geworteld individu kunnen wij een uniek pad bewandelen)
De stam= ons uniek levenspad (fundamentele keuzes/waarden zijn inherent)
, Vruchten/bladeren= successen (innerlijke/uiterlijke), bereikte doelen...
Ontworteld: dan gaat alles veel moeizamer
De drie monotheistische godsdiensten en hun visie op ziekte en gezondheid
DE GROTE VERHALEN
1. Abrahimitische godsdiensten
= jodendom, christendom en de islam
1.1. Het jodendom
Visie op ziekte en gezondheid
o Leven is heilig: alles moet worden gedaan om het te behouden
o Bezoeken is verplicht
o Wanneer iem stervende is, blijft men er bij
o Er mag niets gedaan worden om sterven te bemoeilijken
o Stervende mag niet aangeraakt worden
o Rabbijn wordt gevraagd om mee te ondersteunen
o Stervende geeft zijn ziel aan doodsengel die hem vergezelt naar andere wereld
o Dode lichaam w gereinigd, krijgt wit kleed en sokken, onder hoofd legt men zakje met aarde
uit israel
o Crematie is niet gebruikelijk
1.2. Het christendom
Visie op ziekte en gezondheid
o Heel verschillend, afhankelijk van de groepering
o Ziekenbezoek: religieuze plicht.
o Sacrament der zieken: de zieke kracht geven
o Sacrament aan stervenden: gaat gepaard met biecht, absolutie en zalving
o Christenen geloven in het eeuwig leven bij God na de dood
o Laatste oordeel: God maakt de levensbalans op
1.3. De islam
Ziekte en gezondheid
o Alles komt van Allah: ziekte en genezing, gezondheid en de dood
o De zieken bezoeken is een religieuze plicht
o Familie is heel belangrijk en zal veel op bezoek komen om de zieke te helpen – dit kan soms
voor moeilijkheden zorgen.
o Allah stelt het uur vast van de dood.
o Een stervende wordt niet alleen gelaten.
o Alle mooie dingen uit zijn of haar leven worden opgehaald en verteld
Een multiculturele en pluralistische samenleving
1. Multiculturele en pluralistische samenleving
Multiculturele samenleving:
= een samenleving die bevolkingsgroepen van diverse oorsprong en afstamming met verschillende
cultuurtradities bevat. Het betreft: verschillende waarden, normen, manieren van denken en handelen.
Bv. Nederlandssprekenden, franssprekenden, duitstaligen
=> Punt van verwarring: de multiculturele samenleving ≠ enkel de etnische en culturele minderheden.
Pluralistische samenleving:
= een samenleving waarbij het bestaan van verschillende overtuigingen naast elkaar als uitgangspunt wordt
genomen. Deze verscheidenheid wordt niet alleen herkend, maar ook erkend
In BE zijn er 7 erkende levensbeschouwingen: Anglicaanse, Islamitische, Israelische, Rooms-katholieke,
Orthodoxe, Protestants-evangelische, Vrijzinnige
2. Spiritualiteit en ethiek
De spirituele competenties
-> Spiritualiteit (h)erkennen als voorwaarde om zorgethisch te handelen:
- De eigen spirituele dimensie ontdekken, verkennen en benoemen
- In gesprek erover gaan
- Bronnen opzoeken en benoemen
- De spirituele dimensie in anderen herkennen en waarderen
- Doorverwijzen naar meest geschikte hulpverlener
Van omgekeerde piramide naar de metafoor vd boom
Omgekeerde piramide:
=> Verschillende dimensies beinvloeden
elkaar voortdurend
Bv. Sportblessure: heeft ook impact op
sociale activiteiten, gevoelens en
zinbeleving
=> De spirituele dimensie is de deal-
breaker: als het mis gaat in deze
dimensie zal de zin tot leven
aangetast worden. Het is als het ware een dragende
dimensie
Boom:
De wortels = ons voedsel, onze krachtbronnen (Geloof, familie, vrienden, hobby’s= houvast)
(Mogelijkheid tot het sacrale) (Als geworteld individu kunnen wij een uniek pad bewandelen)
De stam= ons uniek levenspad (fundamentele keuzes/waarden zijn inherent)
, Vruchten/bladeren= successen (innerlijke/uiterlijke), bereikte doelen...
Ontworteld: dan gaat alles veel moeizamer
De drie monotheistische godsdiensten en hun visie op ziekte en gezondheid
DE GROTE VERHALEN
1. Abrahimitische godsdiensten
= jodendom, christendom en de islam
1.1. Het jodendom
Visie op ziekte en gezondheid
o Leven is heilig: alles moet worden gedaan om het te behouden
o Bezoeken is verplicht
o Wanneer iem stervende is, blijft men er bij
o Er mag niets gedaan worden om sterven te bemoeilijken
o Stervende mag niet aangeraakt worden
o Rabbijn wordt gevraagd om mee te ondersteunen
o Stervende geeft zijn ziel aan doodsengel die hem vergezelt naar andere wereld
o Dode lichaam w gereinigd, krijgt wit kleed en sokken, onder hoofd legt men zakje met aarde
uit israel
o Crematie is niet gebruikelijk
1.2. Het christendom
Visie op ziekte en gezondheid
o Heel verschillend, afhankelijk van de groepering
o Ziekenbezoek: religieuze plicht.
o Sacrament der zieken: de zieke kracht geven
o Sacrament aan stervenden: gaat gepaard met biecht, absolutie en zalving
o Christenen geloven in het eeuwig leven bij God na de dood
o Laatste oordeel: God maakt de levensbalans op
1.3. De islam
Ziekte en gezondheid
o Alles komt van Allah: ziekte en genezing, gezondheid en de dood
o De zieken bezoeken is een religieuze plicht
o Familie is heel belangrijk en zal veel op bezoek komen om de zieke te helpen – dit kan soms
voor moeilijkheden zorgen.
o Allah stelt het uur vast van de dood.
o Een stervende wordt niet alleen gelaten.
o Alle mooie dingen uit zijn of haar leven worden opgehaald en verteld
