Inleiding staatsrecht: College 1
4 stappenplan:
- het vaststellen van de feiten en het formuleren van de rechtsvraag.
- het zoeken naar een algemene oplossing.
- het toepassen van de algemene oplossing op de casus.
- het formuleren van een conclusie / beantwoorden van de rechtsvraag
Wat is een staat?
- een grondgebied
- een bevolking / gemeenschap
- er is sprake van uitoefening van macht of gezag
- erkenning door andere staten
Wat is staatsrecht?
- al het geldende (positieve) recht
- inzake de inrichting: overheidsorganisatie en machtsuitvoering
Waar vind je het staatsrecht?
- EU-recht
- verdragen
- Statuut der Koninkrijk der Nederlanden
- Grondwet
- Organieke regelingen
- jurisprudentie
- ongeschreven recht
Koninkrijk der Nederlanden:
- landen onderdeel van het Koninkrijk.
- 4 landen: Nederland, Aruba, Curaçao, Sint Maarten
- Bes- eilanden (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)
Consequenties:
- zelfstandige staat art. 41 Statuut
-- eigen wetgever
-- rechterlijke macht
-- eigen landsbestuur
- het statuur voor het Koninkrijk der Nederlanden
-- hierin zijn afspraken en samenwerking vastgelegd.
- kiesrecht Tweede Kamer en Europese Unie
-- BES-eilanden hebben kiesrecht; Aruba, Curaçao en Sint Maarten niet.
Gedecentraliseerde eenheidsstaat:
centrale overheid heft een deel van haar taken en bevoegdheden overgedragen aan
lagere overheden.
hoogste bestuurslaag rijksoverheid
territoriale eenheden provincies, gemeentes, waterschappen
, eenheidsstaat:
- staatshoofd (koning) symbool van eenheid.
- macht provincies/gemeenten ondergeschikt aan macht rijksoverheid.
- bestuurlijke beslissingen en regelgeving van lagere overheid kunnen worden vernietigd
door de centrale overheid. de regering is hier bevoegd voor (art. 132 lid 2 GW).
- rijksoverheid zorgt door wetgeving en toezicht voor eenheid.
Democratische rechtsstaat:
- legaliteitsbeginsel de overheid mag alleen optreden als het in de rechtsregels staat die
democratisch tot stand zijn gekomen. (basis van de wet, volksvertegenwoordiging tot stad
gekomen, conform die wettelijke grondslag wordt uitgevoerd)
dit staat nergens in de grondwet. Er zijn wel artikelen dat hiervan te lijden is, zoals art. 16
GW.
- onafhankelijke rechter onpartijdige en onafhankelijke instanties.
- waarborging grondrechten klassieke grondrechten: bescherming tegen de overheid,
sociale grondrechten: prestatie van de overheid, grondrechten: scheppen een staatsvrije
sfeer en bevatten onthoudingsverplichtingen voor de overheid.
- machtenscheiding (trias politica)
wetgevende macht -- regering en Staten-Generaal gezamenlijk
bestuurlijke macht (uitvoerden macht) – regering
rechterlijke macht – rechtspraak
- democratiebeginsel
Inleiding staatsrecht: College 2
Nederland is een constitutionele monarchie:
- staatsvorm positie en opvolging Koning in de GW vastgelegd, Art. 24 GW en art. 47 GW.
- monarchie koning als staatshoofd – erfopvolging – symbolische functie
Taken Koning:
- symbolisch
vertegenwoordiger Nederlandse staat in binnen en buitland.
eigen bevoegdheden, art. 41 GW
- onderdeel van de regering
de regering wordt gevormd door de Koning en het kabinet
wetten en Koninklijke Besluiten (art. 47 GW) worden medegetekend door Koning en
ministers/staatssecretarissen.
Koning kan niet zelfstandig wetten of koninklijke besluiten uitvaardigen.
altijd een handtekening vereist van een of meer ministers en/of staatssecretaris is
hierdoor dus verantwoordelijk voor het besluit.
Koninklijk besluit = regeringsbesluit
4 stappenplan:
- het vaststellen van de feiten en het formuleren van de rechtsvraag.
- het zoeken naar een algemene oplossing.
- het toepassen van de algemene oplossing op de casus.
- het formuleren van een conclusie / beantwoorden van de rechtsvraag
Wat is een staat?
- een grondgebied
- een bevolking / gemeenschap
- er is sprake van uitoefening van macht of gezag
- erkenning door andere staten
Wat is staatsrecht?
- al het geldende (positieve) recht
- inzake de inrichting: overheidsorganisatie en machtsuitvoering
Waar vind je het staatsrecht?
- EU-recht
- verdragen
- Statuut der Koninkrijk der Nederlanden
- Grondwet
- Organieke regelingen
- jurisprudentie
- ongeschreven recht
Koninkrijk der Nederlanden:
- landen onderdeel van het Koninkrijk.
- 4 landen: Nederland, Aruba, Curaçao, Sint Maarten
- Bes- eilanden (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)
Consequenties:
- zelfstandige staat art. 41 Statuut
-- eigen wetgever
-- rechterlijke macht
-- eigen landsbestuur
- het statuur voor het Koninkrijk der Nederlanden
-- hierin zijn afspraken en samenwerking vastgelegd.
- kiesrecht Tweede Kamer en Europese Unie
-- BES-eilanden hebben kiesrecht; Aruba, Curaçao en Sint Maarten niet.
Gedecentraliseerde eenheidsstaat:
centrale overheid heft een deel van haar taken en bevoegdheden overgedragen aan
lagere overheden.
hoogste bestuurslaag rijksoverheid
territoriale eenheden provincies, gemeentes, waterschappen
, eenheidsstaat:
- staatshoofd (koning) symbool van eenheid.
- macht provincies/gemeenten ondergeschikt aan macht rijksoverheid.
- bestuurlijke beslissingen en regelgeving van lagere overheid kunnen worden vernietigd
door de centrale overheid. de regering is hier bevoegd voor (art. 132 lid 2 GW).
- rijksoverheid zorgt door wetgeving en toezicht voor eenheid.
Democratische rechtsstaat:
- legaliteitsbeginsel de overheid mag alleen optreden als het in de rechtsregels staat die
democratisch tot stand zijn gekomen. (basis van de wet, volksvertegenwoordiging tot stad
gekomen, conform die wettelijke grondslag wordt uitgevoerd)
dit staat nergens in de grondwet. Er zijn wel artikelen dat hiervan te lijden is, zoals art. 16
GW.
- onafhankelijke rechter onpartijdige en onafhankelijke instanties.
- waarborging grondrechten klassieke grondrechten: bescherming tegen de overheid,
sociale grondrechten: prestatie van de overheid, grondrechten: scheppen een staatsvrije
sfeer en bevatten onthoudingsverplichtingen voor de overheid.
- machtenscheiding (trias politica)
wetgevende macht -- regering en Staten-Generaal gezamenlijk
bestuurlijke macht (uitvoerden macht) – regering
rechterlijke macht – rechtspraak
- democratiebeginsel
Inleiding staatsrecht: College 2
Nederland is een constitutionele monarchie:
- staatsvorm positie en opvolging Koning in de GW vastgelegd, Art. 24 GW en art. 47 GW.
- monarchie koning als staatshoofd – erfopvolging – symbolische functie
Taken Koning:
- symbolisch
vertegenwoordiger Nederlandse staat in binnen en buitland.
eigen bevoegdheden, art. 41 GW
- onderdeel van de regering
de regering wordt gevormd door de Koning en het kabinet
wetten en Koninklijke Besluiten (art. 47 GW) worden medegetekend door Koning en
ministers/staatssecretarissen.
Koning kan niet zelfstandig wetten of koninklijke besluiten uitvaardigen.
altijd een handtekening vereist van een of meer ministers en/of staatssecretaris is
hierdoor dus verantwoordelijk voor het besluit.
Koninklijk besluit = regeringsbesluit
