Babytijd:
Fysiologische vroeggeboorte:
- Baby’s die geboren worden op 9 maanden, zijn eigenlijk ‘te vroeg’ geboren.
- Want herseninhoud is slecht een kwart van dat van een volwassene.
- En baby kan nog veel te weinig, en is echt afhankelijk van goede zorg en toewijding
van anderen.
- Eigenlijk zou een baby nog 6 tot 12 maanden langer in de baarmoeder moeten zitten
om al wat meer te kunnen, maar dan zou hoofdje niet meer door geboortekanaal
passen.
Maar toch kan een baby ook al heel wat….
Fysieke vaardigheden baby:
- Na geboorte krijgt baby meteen te maken met fysieke uitdagingen en sensorische
vaardigheden.
- Van zuurstof via navelstreng -> naar zelfstandig ademhalen (gaat automatisch!, teken
van goed ontwikkeld ademhalingsstelsel want niet kunnen oefenen in baarmoeder).
- Reflexen = niet-aangeleerde, onvrijwillige responsen die automatisch optreden in
aanwezigheid van bepaalde stimuli.
- Reflexen die pasgeboren baby’s al hebben:
- Zuigreflex en slikreflex om meteen voedsel tot zich te nemen.
- Zoekreflex, baby draait zich meteen in richting van stimulatiebron (bvb aanraking) dat
de baby bvb naar de tepel leidt.
- Hoesten, niezen en met ogen knipperen zijn reflexen die helpen stimuli te vermijden
die vervelend of gevaarlijk zijn.
Meconium =
Eerste ontlasting baby, een groenzwarte substantie die een overblijfsel is van de tijd als
foetus.
Zintuigen baby:
- Pasgeborenen kunnen al iets zien:
Ze hebben vooral oog voor dingen binnen hun gezichtsveld die de meeste informatie
bevatten.
zoals scherpe contrasten.
Ook kunnen ze verschillen stadia van helderheid onderscheiden.
En ze kunnen de omvang van een object al inschatten en weten dat die omvang
niet verandert, ook al is het object dichter of verder van gezichtje verwijderd.
Ze kunnen kleuren (rood, groen geel en bauw) onderscheiden en hebben
voorkeur voor blauw en groen (ze kunnen langer hiernaar staren).
, - Pasgeboren baby’s kunnen horen:
Ze vertonen schrikreacties bij harde en plotselinge geluiden.
Ze herkennen bepaalde geluiden (huilen wanneer andere baby huilt, wanneer hij
zichzelf hoort huilen stopt baby).
Gehoorsysteem wel nog niet volledig ontwikkeld.
Vruchtwater moet ook nog wegvloeien uit middenoor voordat baby goed kan
horen.
- Tast:
Gevoelig voor aanrakingen.
Reageren op stimuli zoals haren van borstel en luchstootjes die wij als
volwassenen niet opmerken.
- Reuk en smaak:
Zuigen harder bij pepermunt (lekker).
Pruillipje bij zure smaken (niet lekker).
Reageren op smaken of geuren met bijpassende gezichtsuitdrukkingen.
Tastzin, reukzin en smaakzin vrij ver ontwikkeld bij baby.
Zintuigen van baby’s zijn dus al goed ontwikkeld voor de geboorte!!
Leervermogen van baby’s:
- Een pasgeborene kan leren via klassieke conditionering:
Pavlov.
Leren reageren op neutrale stimulus die dat type respons normaal niet
teweegbrengt.
Stimulussubstitutie = neutrale stimulus wordt gekoppeld aan stimulus die wel
reactie uitlokt.
Door deze 2 stimuli herhaaldelijk samen te presenteren, worden ze aan elkaar
gekoppeld.
Vb:
Ratten (NS) -> geen angst (OR).
Hard geluid (OS) -> angst (OR).
Ratten + hard geluid -> angst (OR en CR).
Na een tijdje: ratten (CS) -> angst (CR).
Baby’s kunnen al vanaf 1 of 2 dagen oud op deze manier leren.
Vb: over hoofdje wrijven en nadien krijgen ze eten. Wanneer je op hoofdje wrijft
zullen ze al snel hun hoofdje draaien en zuigen om te beginnen drinken.
- Een pasgeborene kan leren via operante conditionering:
, Een vorm van leren waarbij een vrijwillige respons verserkt of verzwakt wordt,
afhankelijk van positieve of negatieve consequenties.
Gaat dus steeds over het gevolg van hun gedrag!
Vb: huilen -> aandacht krijgen.
Vb: blijven zuigen aan tepel zodat mama verhaaltje blijft vertellen.
Ook meteen na geboorte in werking!
- Een pasgeborene kan leren via gewenning of habituatie:
De afname van de reactie op een stimulus die plaatsvindt na herhaaldelijke
presentatie van die stimulus.
Meest primitieve vorm van leren!
Nieuwe stimulus geeft een oriëntatiereactie bij een baby.
Na een tijdje reageert de baby bij het aanbrengen van deze stimulus niet langer
met een oriëntatiereactie.
Bij een nieuwe stimulus wel opnieuw! Kan stimuli dus herkennen en van elkaar
onderscheiden.
Dus veel speelgoed is belangrijk voor baby.
Kan bij verschillende zintuigen!
Meten obv hartslag, ademhalingstempo, tijd waarop een baby naar een stimulus
kijkt,…
Sociale vaardigheden van baby’s:
- Baby’s kunnen al imiteren.
- Nog steeds niet echt duidelijk wanneer imitatie begint.
- Maar sommige vormen van imitatie gebeuren al zeer vroeg!
- Imitatievaardigheden zijn nodig voor sociale interactie! Je moet op de juiste manier
kunnen reageren op anderen. Door imitatie hebben baby’s dus al een basis voor
latere sociale interacties.
- Na 1 maand = gezicht herkennen.
- Na 6 weken = imiteren.
- Baby’s zullen opnieuw die gezichtsuitdrukking tonen in de hoop dat ouder het
spelletje van imitatie opnieuw zou spelen. (sociale relatie tussen kind en ouder, is
een basis voor latere sociale relaties van kind met andere kinderen).
Deel 2 babytijd:
, Fysieke groei:
- Geboren = 3.5 kg en 50 cm en volledig afhankelijk.
- Eerste 2 levensjaren groeien baby’s zeer snel!
- Einde eerste jaar = ongeveer 10 kg en ongeveer 75 cm groot.
Einde tweede jaar = ongeveer 14 kg en 90 cm groot.
- Wel zeer individueel verschillend!
- Niet alle delen van lichaam groeien even snel.
- Pasgeboren = hoofd is een vierde van totale lichaamsomvang.
- Einde weede jaar = hoofd nog maar een vijfde.
- Volwassen = hoofd slechts een achtste.
4 principes van fysieke groei:
1) Cefalocaudale principe: groei of ontwikkeling gaat van hoofd naar staart (boven naar
beneden): Dat wilt zeggen dat in de baarmoeder de ontwikkeling van het hoofd al
eerder plaatsvindt dan ontwikkeling van voeten, maar ook na geboorte zullen hoofd
en bovenste ledematen eerst groeien en ontwikkelen, voor de onderste ledematen.
Vb: eerst kunnen zien, pas later kunnen grijpen en pas daarna kunnen stappen.
2) Proximodistale principe: ontwikkeling vanuit het centrum naar buiten toe:
Dat wilt zeggen dat romp eerder groeit en ontwikkelt dan ledematen. Eerst romp,
daarna armen en benen en pas daarna vingers en tenen. Ook eerst armen gebruiken
en daarna pas vingers (schrijven!).
3) Principe van hiërarchische integratie: van eenvoudig naar complex. Eenvoudige
vaardigheden ontwikkelen zich afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar. Pas later
worden ze geïntegreerd in complexeren vaardigheden. Eerst leren om individuele
vingers te bewegen, daarna kan je pas een voorwerp grijpen.
4) Principe van onafhankelijkheid van systemen: verschillende lichaamssystemen
kennen een verschillend groeitempo. Lichaamsomvang ander tempo dan
zenuwstelsel en ander tempo dan seksuele rijpheid,…
De ontwikkeling van de zintuigen:
Sensatie = de eerste gewaarwording van een stimulus opgevangen door de zintuigen.
Perceptie = het proces van betekenisgeving of interpretatie van zintuiglijke informatie door
de hersenen.
Bij sensatie reageren de zintuigen op stimuli, en bij perceptie wordt de stimulus
geïnterpreteerd.
Ontwikkeling van zintuigen: visuele perceptie: de wereld zien:
Fysiologische vroeggeboorte:
- Baby’s die geboren worden op 9 maanden, zijn eigenlijk ‘te vroeg’ geboren.
- Want herseninhoud is slecht een kwart van dat van een volwassene.
- En baby kan nog veel te weinig, en is echt afhankelijk van goede zorg en toewijding
van anderen.
- Eigenlijk zou een baby nog 6 tot 12 maanden langer in de baarmoeder moeten zitten
om al wat meer te kunnen, maar dan zou hoofdje niet meer door geboortekanaal
passen.
Maar toch kan een baby ook al heel wat….
Fysieke vaardigheden baby:
- Na geboorte krijgt baby meteen te maken met fysieke uitdagingen en sensorische
vaardigheden.
- Van zuurstof via navelstreng -> naar zelfstandig ademhalen (gaat automatisch!, teken
van goed ontwikkeld ademhalingsstelsel want niet kunnen oefenen in baarmoeder).
- Reflexen = niet-aangeleerde, onvrijwillige responsen die automatisch optreden in
aanwezigheid van bepaalde stimuli.
- Reflexen die pasgeboren baby’s al hebben:
- Zuigreflex en slikreflex om meteen voedsel tot zich te nemen.
- Zoekreflex, baby draait zich meteen in richting van stimulatiebron (bvb aanraking) dat
de baby bvb naar de tepel leidt.
- Hoesten, niezen en met ogen knipperen zijn reflexen die helpen stimuli te vermijden
die vervelend of gevaarlijk zijn.
Meconium =
Eerste ontlasting baby, een groenzwarte substantie die een overblijfsel is van de tijd als
foetus.
Zintuigen baby:
- Pasgeborenen kunnen al iets zien:
Ze hebben vooral oog voor dingen binnen hun gezichtsveld die de meeste informatie
bevatten.
zoals scherpe contrasten.
Ook kunnen ze verschillen stadia van helderheid onderscheiden.
En ze kunnen de omvang van een object al inschatten en weten dat die omvang
niet verandert, ook al is het object dichter of verder van gezichtje verwijderd.
Ze kunnen kleuren (rood, groen geel en bauw) onderscheiden en hebben
voorkeur voor blauw en groen (ze kunnen langer hiernaar staren).
, - Pasgeboren baby’s kunnen horen:
Ze vertonen schrikreacties bij harde en plotselinge geluiden.
Ze herkennen bepaalde geluiden (huilen wanneer andere baby huilt, wanneer hij
zichzelf hoort huilen stopt baby).
Gehoorsysteem wel nog niet volledig ontwikkeld.
Vruchtwater moet ook nog wegvloeien uit middenoor voordat baby goed kan
horen.
- Tast:
Gevoelig voor aanrakingen.
Reageren op stimuli zoals haren van borstel en luchstootjes die wij als
volwassenen niet opmerken.
- Reuk en smaak:
Zuigen harder bij pepermunt (lekker).
Pruillipje bij zure smaken (niet lekker).
Reageren op smaken of geuren met bijpassende gezichtsuitdrukkingen.
Tastzin, reukzin en smaakzin vrij ver ontwikkeld bij baby.
Zintuigen van baby’s zijn dus al goed ontwikkeld voor de geboorte!!
Leervermogen van baby’s:
- Een pasgeborene kan leren via klassieke conditionering:
Pavlov.
Leren reageren op neutrale stimulus die dat type respons normaal niet
teweegbrengt.
Stimulussubstitutie = neutrale stimulus wordt gekoppeld aan stimulus die wel
reactie uitlokt.
Door deze 2 stimuli herhaaldelijk samen te presenteren, worden ze aan elkaar
gekoppeld.
Vb:
Ratten (NS) -> geen angst (OR).
Hard geluid (OS) -> angst (OR).
Ratten + hard geluid -> angst (OR en CR).
Na een tijdje: ratten (CS) -> angst (CR).
Baby’s kunnen al vanaf 1 of 2 dagen oud op deze manier leren.
Vb: over hoofdje wrijven en nadien krijgen ze eten. Wanneer je op hoofdje wrijft
zullen ze al snel hun hoofdje draaien en zuigen om te beginnen drinken.
- Een pasgeborene kan leren via operante conditionering:
, Een vorm van leren waarbij een vrijwillige respons verserkt of verzwakt wordt,
afhankelijk van positieve of negatieve consequenties.
Gaat dus steeds over het gevolg van hun gedrag!
Vb: huilen -> aandacht krijgen.
Vb: blijven zuigen aan tepel zodat mama verhaaltje blijft vertellen.
Ook meteen na geboorte in werking!
- Een pasgeborene kan leren via gewenning of habituatie:
De afname van de reactie op een stimulus die plaatsvindt na herhaaldelijke
presentatie van die stimulus.
Meest primitieve vorm van leren!
Nieuwe stimulus geeft een oriëntatiereactie bij een baby.
Na een tijdje reageert de baby bij het aanbrengen van deze stimulus niet langer
met een oriëntatiereactie.
Bij een nieuwe stimulus wel opnieuw! Kan stimuli dus herkennen en van elkaar
onderscheiden.
Dus veel speelgoed is belangrijk voor baby.
Kan bij verschillende zintuigen!
Meten obv hartslag, ademhalingstempo, tijd waarop een baby naar een stimulus
kijkt,…
Sociale vaardigheden van baby’s:
- Baby’s kunnen al imiteren.
- Nog steeds niet echt duidelijk wanneer imitatie begint.
- Maar sommige vormen van imitatie gebeuren al zeer vroeg!
- Imitatievaardigheden zijn nodig voor sociale interactie! Je moet op de juiste manier
kunnen reageren op anderen. Door imitatie hebben baby’s dus al een basis voor
latere sociale interacties.
- Na 1 maand = gezicht herkennen.
- Na 6 weken = imiteren.
- Baby’s zullen opnieuw die gezichtsuitdrukking tonen in de hoop dat ouder het
spelletje van imitatie opnieuw zou spelen. (sociale relatie tussen kind en ouder, is
een basis voor latere sociale relaties van kind met andere kinderen).
Deel 2 babytijd:
, Fysieke groei:
- Geboren = 3.5 kg en 50 cm en volledig afhankelijk.
- Eerste 2 levensjaren groeien baby’s zeer snel!
- Einde eerste jaar = ongeveer 10 kg en ongeveer 75 cm groot.
Einde tweede jaar = ongeveer 14 kg en 90 cm groot.
- Wel zeer individueel verschillend!
- Niet alle delen van lichaam groeien even snel.
- Pasgeboren = hoofd is een vierde van totale lichaamsomvang.
- Einde weede jaar = hoofd nog maar een vijfde.
- Volwassen = hoofd slechts een achtste.
4 principes van fysieke groei:
1) Cefalocaudale principe: groei of ontwikkeling gaat van hoofd naar staart (boven naar
beneden): Dat wilt zeggen dat in de baarmoeder de ontwikkeling van het hoofd al
eerder plaatsvindt dan ontwikkeling van voeten, maar ook na geboorte zullen hoofd
en bovenste ledematen eerst groeien en ontwikkelen, voor de onderste ledematen.
Vb: eerst kunnen zien, pas later kunnen grijpen en pas daarna kunnen stappen.
2) Proximodistale principe: ontwikkeling vanuit het centrum naar buiten toe:
Dat wilt zeggen dat romp eerder groeit en ontwikkelt dan ledematen. Eerst romp,
daarna armen en benen en pas daarna vingers en tenen. Ook eerst armen gebruiken
en daarna pas vingers (schrijven!).
3) Principe van hiërarchische integratie: van eenvoudig naar complex. Eenvoudige
vaardigheden ontwikkelen zich afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar. Pas later
worden ze geïntegreerd in complexeren vaardigheden. Eerst leren om individuele
vingers te bewegen, daarna kan je pas een voorwerp grijpen.
4) Principe van onafhankelijkheid van systemen: verschillende lichaamssystemen
kennen een verschillend groeitempo. Lichaamsomvang ander tempo dan
zenuwstelsel en ander tempo dan seksuele rijpheid,…
De ontwikkeling van de zintuigen:
Sensatie = de eerste gewaarwording van een stimulus opgevangen door de zintuigen.
Perceptie = het proces van betekenisgeving of interpretatie van zintuiglijke informatie door
de hersenen.
Bij sensatie reageren de zintuigen op stimuli, en bij perceptie wordt de stimulus
geïnterpreteerd.
Ontwikkeling van zintuigen: visuele perceptie: de wereld zien:
