Identiteit(en)
Pieter Meurs - 2021
o 50% examen
o 50% taak (indien 6sp)
o Boeken:
o De indringer van Jean-Luc Nancy
o Kritiek van de zwarte rede van Achille Mbembe
o Extra uitleg + notities uit de lessen = blauw
o Examen vragen
1. Inleiding
Identiteit:
< Latijnse woord idem: hetzelfde
Identiteit is datgene wat samenvalt met zichzelf (is identiek aan zichzelf): eenzelvigheid,
gelijkheid
Iets of iemand met een eigen identiteit verschilt van de rest
Gaat over het afbakenen van het zijn aan de hand van een bepaalde categorie of specifiek
kenmerk
Ambieert het wezenskenmerk van het zijn vast te stellen: datgene wat maakt dat een kast
een kast is en geen stoel
Onze identiteit zegt iets over wie we zijn
Ik val samen met mezelf
Toch impliceert identiteit een ontdubbeling: het gaat over iets dat met zichzelf samenvalt:
dat gelijk is aan zichzelf
o Maar kan je over jezelf en je identiteit spreken zonder te verwijzen naar andere?
Als ik gevraagd word naar mijn identiteit, verwijs ik naar aspecten die eigen aan mezelf zijn
(of die mij(n) eigen zijn)
- Formeel (paspoort)
- Informeel (man/vrouw/x, blonde/bruine/… haren)
o Kan je nog je zelf zijn of je identiteit uitdrukken, als je niet gebruik mag maken van de hier
boven vermelde kenmerken/tools?
o Wat zorgt voor de eigenheid van identiteit? De verschillende kleine kwaliteiten (niet eigen
kwaliteiten) vormen je identiteit, het is dus eigenlijk het andere wat je je zelf maakt?
o Staat identiteit vast of is het veranderlijk? Is dit een subjectief of objectief vraag?
Antwoord: het is veranderlijk en objectief, het is een filosofische vraag.
Volgend les gaan we in op het boek “de indringer” met de vraag “in welke maten als je zelf ,
ben je de ander?Ben je jezelf, ben je je eigen of ben je de ander?”
2. De indringer van Jean-Luc Nancy
Jean-Luc Nancy (jln)
Geïnspireerd door werk van Heidegger (H.)
“La communauté désoeuvrée” (1990)
“Le sens du monde” (1993)
“Être singulier pluriel” (1996)
, o Hierin lezen we zijn ontologie = zijnsleer, de logica/de leer van het zijn
o Wat bestaat? Wat niet? Wat betekent bestaan?
“Rejouer le politique” (1981 met Philippe Lacoue-Labarthe)
Harttransplantatie en kanker als gevolg van de behandeling
Jean-Luc Nancy ontologie
Herschrijven van Heidegger’s Zijn en Tijd
o Jln is geinspireerd door Heidegger (H.) en neemt deze vier termen van hem over:
- Seinsvergessenheit
- Seinsverständnis
- Dasein (een zijn dat zich verhoudt tot zijn eigen zijn, het zijn dat we zelf zijn)
- Zijn-in-de-wereld
1)Seinsvergessenheit
Zijnsvergeteldheid
Westerse filosofie is het zijn vergeten denken
We zijn altijd al in de wereld
- Vanaf we bestaan, zijn we en het is makkelijk om te kijken naar de eigenschappen van dat
zijnde zonder stil te staan bij de activiteit van het zijn zelf
Ontologische Differentie = onderscheid maken tussen zijn en zijnde
- Iets dat bestaat (mens bijvoorbeeld = zijnde) moeten we op andere manier beschouwen
dan zijn als activiteit
- Zijn =/ zijnde
- Zijnde (dingen die bestaan) onderscheiden van manier waarop die dingen bestaan
Klassieke traditionele metafysica en westerse filosofie heeft het vooral over de dingen die
bestaan en niet over het zijn (als werkwoord)
o Om toegang te verlenen/verkrijgen tot dat zijn, om dat te kunnen denken gaat H. het hebben
over Dasein.
o Seinsvergessenheit = westerse filosofie is vergeten het te hebben over het zijn als dat wat
het zijn doet bestaan. H. vindt het belangrijk om een onderscheid te maken tussen zijn en
zijnde (= ontologische differentie)
o Zijnde= iets wat bestaat, wat aanwezig is bv mens
o Zijn= werkwoord, het bestaan
2)Dasein
Er zijn, aanwezig zijn
Steeds geworpen, ‘Da’
Verhoudt zich tot zijn eigen zijn
Dasein veronderstelt steeds al een hele (betekenis)wereld
Zijnde dat zich verhoudt tot zijn eigen zijn, dat relatie heeft met zijn eigen zijn, bewust is tot
zijn eigen zijn/bestaan
Het zijn dat wij zijn bestaat niet abstract van één of andere wereld, het is er en is altijd
ergens, verhoudt zich altijd tot een bepaalde werkelijkheid
Je kan het niet losdenken van de plaats waar Dasein bestaat -> koppeling tussen context (de
wereld, Dasein veronderstelt altijd een hele betekeniswereld) waarbinnen iets bestaat en het
bestaande zelf
Er bestaat geen zijn los van de wereld
o Dasein= er zijn: het zijn dat wij zijn of het zijnde dat een relatie heeft met zijn eigen ”zijn” dus
bewust is van zijn eigen bestaan dus bv een mens.
Pieter Meurs - 2021
o 50% examen
o 50% taak (indien 6sp)
o Boeken:
o De indringer van Jean-Luc Nancy
o Kritiek van de zwarte rede van Achille Mbembe
o Extra uitleg + notities uit de lessen = blauw
o Examen vragen
1. Inleiding
Identiteit:
< Latijnse woord idem: hetzelfde
Identiteit is datgene wat samenvalt met zichzelf (is identiek aan zichzelf): eenzelvigheid,
gelijkheid
Iets of iemand met een eigen identiteit verschilt van de rest
Gaat over het afbakenen van het zijn aan de hand van een bepaalde categorie of specifiek
kenmerk
Ambieert het wezenskenmerk van het zijn vast te stellen: datgene wat maakt dat een kast
een kast is en geen stoel
Onze identiteit zegt iets over wie we zijn
Ik val samen met mezelf
Toch impliceert identiteit een ontdubbeling: het gaat over iets dat met zichzelf samenvalt:
dat gelijk is aan zichzelf
o Maar kan je over jezelf en je identiteit spreken zonder te verwijzen naar andere?
Als ik gevraagd word naar mijn identiteit, verwijs ik naar aspecten die eigen aan mezelf zijn
(of die mij(n) eigen zijn)
- Formeel (paspoort)
- Informeel (man/vrouw/x, blonde/bruine/… haren)
o Kan je nog je zelf zijn of je identiteit uitdrukken, als je niet gebruik mag maken van de hier
boven vermelde kenmerken/tools?
o Wat zorgt voor de eigenheid van identiteit? De verschillende kleine kwaliteiten (niet eigen
kwaliteiten) vormen je identiteit, het is dus eigenlijk het andere wat je je zelf maakt?
o Staat identiteit vast of is het veranderlijk? Is dit een subjectief of objectief vraag?
Antwoord: het is veranderlijk en objectief, het is een filosofische vraag.
Volgend les gaan we in op het boek “de indringer” met de vraag “in welke maten als je zelf ,
ben je de ander?Ben je jezelf, ben je je eigen of ben je de ander?”
2. De indringer van Jean-Luc Nancy
Jean-Luc Nancy (jln)
Geïnspireerd door werk van Heidegger (H.)
“La communauté désoeuvrée” (1990)
“Le sens du monde” (1993)
“Être singulier pluriel” (1996)
, o Hierin lezen we zijn ontologie = zijnsleer, de logica/de leer van het zijn
o Wat bestaat? Wat niet? Wat betekent bestaan?
“Rejouer le politique” (1981 met Philippe Lacoue-Labarthe)
Harttransplantatie en kanker als gevolg van de behandeling
Jean-Luc Nancy ontologie
Herschrijven van Heidegger’s Zijn en Tijd
o Jln is geinspireerd door Heidegger (H.) en neemt deze vier termen van hem over:
- Seinsvergessenheit
- Seinsverständnis
- Dasein (een zijn dat zich verhoudt tot zijn eigen zijn, het zijn dat we zelf zijn)
- Zijn-in-de-wereld
1)Seinsvergessenheit
Zijnsvergeteldheid
Westerse filosofie is het zijn vergeten denken
We zijn altijd al in de wereld
- Vanaf we bestaan, zijn we en het is makkelijk om te kijken naar de eigenschappen van dat
zijnde zonder stil te staan bij de activiteit van het zijn zelf
Ontologische Differentie = onderscheid maken tussen zijn en zijnde
- Iets dat bestaat (mens bijvoorbeeld = zijnde) moeten we op andere manier beschouwen
dan zijn als activiteit
- Zijn =/ zijnde
- Zijnde (dingen die bestaan) onderscheiden van manier waarop die dingen bestaan
Klassieke traditionele metafysica en westerse filosofie heeft het vooral over de dingen die
bestaan en niet over het zijn (als werkwoord)
o Om toegang te verlenen/verkrijgen tot dat zijn, om dat te kunnen denken gaat H. het hebben
over Dasein.
o Seinsvergessenheit = westerse filosofie is vergeten het te hebben over het zijn als dat wat
het zijn doet bestaan. H. vindt het belangrijk om een onderscheid te maken tussen zijn en
zijnde (= ontologische differentie)
o Zijnde= iets wat bestaat, wat aanwezig is bv mens
o Zijn= werkwoord, het bestaan
2)Dasein
Er zijn, aanwezig zijn
Steeds geworpen, ‘Da’
Verhoudt zich tot zijn eigen zijn
Dasein veronderstelt steeds al een hele (betekenis)wereld
Zijnde dat zich verhoudt tot zijn eigen zijn, dat relatie heeft met zijn eigen zijn, bewust is tot
zijn eigen zijn/bestaan
Het zijn dat wij zijn bestaat niet abstract van één of andere wereld, het is er en is altijd
ergens, verhoudt zich altijd tot een bepaalde werkelijkheid
Je kan het niet losdenken van de plaats waar Dasein bestaat -> koppeling tussen context (de
wereld, Dasein veronderstelt altijd een hele betekeniswereld) waarbinnen iets bestaat en het
bestaande zelf
Er bestaat geen zijn los van de wereld
o Dasein= er zijn: het zijn dat wij zijn of het zijnde dat een relatie heeft met zijn eigen ”zijn” dus
bewust is van zijn eigen bestaan dus bv een mens.
