Samenvatting sociologie deel 3

Deel 3 Hoofdstuk 1: paradigmatisch
pluralisme ‘een orientatie’
1.1 Een veelheid aan scholen, stromingen en paradigma’s
Wat nemen we als studieobject?
Hoe komen we tot kennis?
Welke methoden?
gaat terug op aantal fundamentele vragen:
Mens goed/slecht?
Gedetermineerd/ vrije wil?
filosofische reflectie
niet empirisch te staven
mens- en maatschappijbeeld van mensen hangt af van antwd van die persoon op deze vragen
antwden niet waardevrij
geen gemeenschappelijk standpunt over basisveronderstellingen
op metaniveau
theoretische oriëntaties aan basis vd sociologie:
belangrijk wrm?

1. Theoretische controverses en discussies dragen bij tot vollediger begrip vd wetenschap
2. Weten binnen welk paradigma theorie zich situeert (SH kunnen kaderen)
3. Paradigmatisch pluralisme
men kan eenzelfde probleem door verschillende brillen bekijken
vollediger beeld van complexe soc realiteit
professioneel handelen hierop baseren
toont meerdere waarheden
interpunctieaxioma van communicatieleer

Een paradigma= specifieke combinatie van uitgangspunten, theorieopvattingen en voorschriften van
methodologische aard en van waaruit naar de werkelijkheid wordt gekeken.
THOMAS KHUN (the structure of scientific revolutions)
wetenschapsbeoefening wordt beïnvloed door sociale processen (micro, meso, macro)
BV succes ve theorie dominant, dat succes niet alleen bepaald door waarheidsgehalte maar ook door
ideologische klimaat.
wetenschapsbeoefening geen gewone cumulatie van kennis (alleen bij de ontw vh paradigma)
periodes van strijd tss referentiekaders
regulerende functie ve bepaalde periode binnen bepaalde discipline
kan evolueren tot ideologie= voorstelling vd de werkelijkheid die het belang, dat als algemeen
belang wordt voorgesteld, behartigd.
levensbeschouwing ,loyaliteit aan een bepaalde groep belangrijker dan open/kritische geest




29

,paradigma als middel om kritiek af te schermen
als symbolische wapens, gebruikt om financiële middelen, macht en status te verwerven


WIPPLER: 3 onderscheidingen in stromingen, referentiekaders,…

1. Taakstelling:
 Empirisch-theoretische taak:
Opstellen informatieve theorieën
Sociologie als autonome wetenschap
 Filosofisch-kritische taak:
kritisch bekijken van maatschappelijke gebeurtenissen of sociologische
verschijnselen
 Praktische taakstelling:
handelingsstrategieën ontwerpen
op basis van doelvoorstellingen en beschikbare kennis
maatsch strategieën verwerven met oog op voeren van beleid
2. Als aanduiding meningsversch over algemene wetenschapsconcepties
versch manieren van kennisverwerving
splitsing tss ‘verstehende’ en positivistisch manier om soc werkelijkheid te
bestuderen
3. Verschillen in aandacht voor probleemgebieden en oplossingen binnen empirisch-
theoretische soc
versch in theoretische oriëntaties




1.2 een oriëntatiemodel voor sociologische stromingen
tal van ordeningen
Ordening hier besproken:
ordent
verdeeld niet zomaar in hokjes
geeft weer hoe sociologen naar menselijke interacties kijken




30

, boven, onder, tegen samen zijn neutrale begrippen

• in welke mate • posities met
instituties van Boven/systeem versch in macht
elkaar
afhankelijk zijn


Structureel
conflictsociologie
functionalisme

Harmonie/
SC SS
consensus
Tegen/ Conflict
denken


Symbolisch Ruiltheorie
interactionisme Speltheorie




Onder/ Actor



Bovenhandelen vanuit systeemperspectief
Onder handelen vanuit actorperspectief
Samen SH als coöperatie
Tegen  SH als conflict

2 manieren om met schema te werken:

1. Pragmatische manier
= kiezen voor een bepaald paradigma op basis van het probleem, men laat zich leiden door
probleemoplossend vermogen.
2. Normatieve manier
= kiezen voor bepaald paradigma op basis van zijn mens- en maatschappijbeeld
coöperatief  competitief M&M beeld
deterministisch(bepaald)  constructivistisch(verworven) M&M beeld


1. De filosofische tegenstelling tussen
matrealisme(objectivisme) vb MARX
dingen, mensen, sociale realiteiten bestaan los van menselijke geest
idealisme(subjectivisme) vb symbolisch interactionisme
 realiteiten worden geconstrueerd door menselijke geest
2. Relatie tussen mens en maatschappij
Is de mens gedetermineerd door bv het systeem (=systeemperspectief)
OF is er sprake van een vrije wil(=actorperspectief)
3. Waarom sociale interacties?
uit eigenbelang: conflict 31
streven naar coöperatie: consensus