ethiek 1: samenvatting

1. WAT IS ETHIEK
Ethiek
= antwoord op de vraag “waarom?”
= nadenken = reflectie
= systematische studie van goed en kwaad in menselijk handelen

 Egoïsme
 Religie -> kan niet zegge wat moreel juist is
 Wetten
 Moraal (“geweten”) -> leugen of waarheid

Atheïsten -> geen godsdienst

Argumenten
 Rationaliteit -> logisch
 Traceerbaarheid -> volgbaar
 Coherentie -> samenhangend

wetenschap Ethiek
Observatie Reflectie
Wat is Wat zou moeten

2. MENS, MAATSCHAPPIJ EN ETHIEK
Intrinsieke waarde
= waarde los van secundaire, irrelevante eigenschappen = hetgeen wat rechten geeft

Morele relevantie

 Morele agent/ actor = moreel subject
 Morele patiënt = moreel object
 Subject = volle vermogen tot maken van ethische beslissingen
 Object = rest = “morele cirkel” -> (mens (M), dier (D), plant (P), ecosysteem (E)) 

mensgerichte ethiek Ethische kruistabel: In principe elke
= antropocentrisme combinatie is mogelijk
Diergerichte ethiek
= zoöcentrisme deugd gevolg plicht
Mens
Milieugerichte ethiek
Dier
= ecocentrisme
milieu
Deugdenethiek
= deel van een handeling, deugden is karaktereigenschappen = midden tussen 2 passies = moed,
gematigdheid, verstandigheid, rechtvaardigheid
Gevolgenethiek
= consequentialisme = lijden, vreugde = negatieve en positieve gevolgen
Plichtethiek
= deotologie= morele principes = zelf geen lijden, toch problematisch

, 3. MENS- DIERRELATIES EN WAARDE VAN DIEREN
Nutsdieren Gezelschapsdieren
 relatie = economische nuttigheid  leven samen met de mens, tot plezier van
 landbouwhuisdieren, proefdieren, de mens
werkdieren  binnen leven, naam, gezelschapswaarde
 dood = bewust, economische keuze  dood = uitstellen
 zelden veterinaire kosten  vaak veterinaire kosten
 economisch: 2 richtingen: als
gezelschapswaarde daalt?
Hulpdieren Exotische dieren
 mens = afhankelijke partner  collectie- of pronkstuk + zeldzaam
 tegelijk gezelschapsdier  dood: vermijden
 dood: uitstellen  hoge veterinaire kosten
 hoge veterinaire kosten
Hobbydieren Schadelijke dieren
 zonder (groot) economisch nut  bedreiging voor de mens
 ex-exotische en ex-nutsdieren  dood: zo snel mogelijk, soms wettelijk
 niet zeldzaam, wel uitzonderlijke verplicht
kenmerken  veterinaire kosten om te doden
 dood: afhankelijk van dierkenmerken
Wilde dieren
 geen relatie met de mens
 dood: collectieve gedachte, creatie
leefomgevingen, herintroductie
 veterinaire kosten: relevanter naarmate
minder individuen