INTERNATIONAAL
PRIVAATRECHT
SAMENVATTING + RECHTSPRAAK
ACADEMIEJAAR 2025-2026
,Inhoudstafel
1 Inleiding 5
1.1 Werkmethode en denkwijze 5
1.2 Relevante begrippen 5
2 Toetsing internationale bevoegdheid 6
2.1 Meerdere rechters bevoegd? 6
2.2 Methode voor het vinden van de juiste bron 7
Toepassingsgebied verordeningen en verdragen 8
Huwelijkszaken ~ stapsgewijze redenering Sundelind Lopez 9
Verhouding BIIter en HKBV 9
2.3 Bevoegdheidsladder internationale bevoegdheid 10
Brussel Ibis 10
Brussel IIter 10
Onderhoud-Vo 11
Wetboek IPR 11
3 Toepasselijk recht 12
3.1 Conflictenrechtelijke methode 12
Kwalificatie 13
Verwijzingscategorie 13
Aanknopingsfactor 13
3.2 Soorten verwijzingsregels 13
Enkele complicaties 14
3.3 Toepassing buitenlands recht 14
Ambtshalve toepassing verwijzingsregel buitenlands recht 14
Afwijken van het toepasselijk buitenlandse recht ~correctiemechanismen 14
1. Lex fori ~art. 15 WIPR 15
2. Exceptie Openbare Orde ~art. 21 WIPR 15
3. Voorrangsregels ~art. 20 WIPR 15
4. Nauwst verbonden recht ~art. 19 WIPR 15
3.4 Waar vinden we de verwijzingsregels? 16
3.5 Bottomline 17
4 Erkenning en uitvoerbaarheid 17
5 Grensoverschrijdende betekening en kennisgeving (gerechtelijke) stukken 19
5.1 Nieuwigheden van Verordening (EU) 2020/1784 19
5.2 De 5 wijzen van betekening 20
Weigeringsrecht geadresseerde (taal) 21
5.3 Bottomline 22
6 Bijzonder deel – Staat en bekwaamheid, naam, huwelijk,… 22
6.1 Bottomline 23
7 Bijzonder deel – Afstamming – natuurlijke / draagmoeder / adoptie 24
7.1 Conflictenrechtelijke controle bij erkenning buitenlandse akte 25
8 Bijzonder deel – Echtscheiding en onderhoud 27
Verhouding BIIter – WIPR 27
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,9 Bijzonder deel – Ouderlijke verantwoordelijkheid 28
KEY CONCEPTS I: ouderlijke verantwoordelijkheid ~OV 28
KEY CONCEPTS II: gewone verblijfplaats ~GV 28
10 Bijzonder deel – contractuele verbintenissen 30
Bijzondere bevoegdheidsgrond voor contracten: - art. 7: hoofdregel en 2 hulpregels 31
Hoofdregel ~art. 7, lid 1, a 31
Twee hulpregels ~art. 7, lid 1, b 32
Begrip GV in Rome I 35
Bijzonder dwingend recht/voorrangsregels 35
Materiële geldigheid van de OVK ~art. 10 36
Formele geldigheid van de OVK ~art. 11 36
Handelingsonbekwaamheid 36
Het Weens Koopverdrag (CISG) 37
10.1 Zwakkere partijen 38
10.1.1 ConsumentenOVKen 38
11 Bijzonder Deel – Niet-contractuele verbintenissen 39
11.1 Toepasselijk recht 41
Rome II: gemeenschappelijke regels voor alle niet-contractuele verbintenissen 41
Rome II: onrechtmatige daad 42
11.1.1 Haags Verkeersongevallenverdrag 1971 43
Rechtspraak 45
HvJ 8 februari 2024, C-566/22, Inkreal 45
HvJ 27 april 2004, C-159/02, Turner: anti-suit injunction 46
Ebury anti-suit injunction / Torpedo 46
HvJ 2 oktober 2003, C-148/02, Garcia Avello [Garcia Weber] 47
HvJ 14 oktober 2008, C-353/06, Grunkin-Paul [Leonard Matthias] 47
HvJ 14 december 2021, C‑490/20, Pancharevo 48
HvJ 22 december 2010, C-497/10, PPU 49
HvJ 25 november 2021, C‑289/20, IB 49
HvJ 1 maart 2005, C-281/02, Owusu 50
HvJ 25 maart 2021, C-307/19, Obala 50
HvJ 29 november 2007, C-68/07, Sundelind Lopez 51
HvJ 13 juli 2006, C-4/03, GAT 51
HvJ 9 november 2000, C-381/98, Ingmar 52
HvJ 17 oktober 2013, C-184/12, Unamar 52
HvJ 18 oktober 2016, C-135/15, Nikiforidis 53
HvJ 16 februari 2017, C-507/15, Agro Foreign Trade t. Petersime NV 53
HvJ 11 mei 2000, C-38/98, Renault 54
HvJ 2 april 2009, C‑394/07, Gambazzi 54
HvJ 16 juli 2015, C-681/13, Diageo Brands v Simiramida 55
HvJ 4 oktober 2024, (grote kamer) C-633/22, ‘Real Madrid’ 56
HvJ 15 november 2022, C-646/20, Senatsverwaltung 56
HvJ 8 mei 2008, C-14/07, Weiss und Partner 57
HvJ 25 juni 2009, C-14/08, EU:C:2009:935, Roda Golf & Beach 57
HvJ 11 juni 2015, C-226/13, C-245/11, C-247/13 en C-578/13, Fahnenbrock 57
HvJ 12 september 2013, nr. C-49/12, Sunico 58
HvJ 27 februari 2020, C-25/19, Corporis 58
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, Conclusie A-G Kokott in Tedesco (nr. C-175/06): beschrijvend beslag 59
HvJ 6 september 2012, nr. C-170/11, Lippens 59
HvJ 28 april 2005, nr. C-104/03, St. Paul Dairy 60
HvJ 21 februari 2013, nr. C-332/11, ProRail 60
HvJ 6 oktober 2021, nr. C-581/20, TOTO 60
HvJ 11 november 2014, C-223/14, Tecom Mican 61
HvJ 17 november 1998, C-391/95, Van Uden Maritime/Deco-Line 62
HvJ 27 april 1999, C-99/96, Mietz/Intership Yachting 62
HvB Brussel 2013, oude BE vrouw woont in Marbella 63
HvB Luik 17 december 2020 63
HvJ 1 augustus 2022, C-501/20, MPA 64
HvJ 27 februari 2025, C-537/23, Lastre 65
HvJ (Grote Kamer) 24 november 2020, C-59/19, Wikingerhof/Booking.com 65
HvJ 6 oktober 1976, C-14/76, De Bloos/Bouyer 66
HvJ 6 oktober 1976, C-12/76, Tessili/Dunlop 66
HvJ 9 juni 2011, C‑87/10, Electrosteel/Edil Centro 66
HvJ 9 juli 2009, C-204/08, Rehder/Air Baltic 67
HvJ 11 maart 2010, C-19/09, Wood Floor/Silva 67
Cass. (FR) 16 januari 1861, D.P. 1861, nr. 1, 305, ‘Lizardi’ 67
HvJ 3 oktober 2019, C‑208/18, Petruchová 68
HvJ 20 januari 2005, C‑464/01, Gruber 68
HvJ 7 december 2010, C-585/08, Pammer en C-144/09, Hotel Alpenhof 69
HvJ 28 juli 2016, C‑191/15, Verein für Konsumenteninformation/Amazon 69
HvJ 27 september 1988, C-189/87, Kalfelis/HEMA Duitsland 70
HvJ 9 december 2021, C-242/20, HRVATSKE ŠUME/BP Europa 70
HvJ 17 september 2002, C-334/00, Tacconi/HWS 71
HvJ 30 november 1976, C-21/76, Bier/Mines de Potasse d’Alsace 71
HvJ HvJ 7 maart 1995, C-68/93, Shevill/Presse Alliance 72
HvJ 25 oktober 2011, C-509/09, eDate/X & C-161/10, Martinez/MGN 72
Inzage eerste zit 73
Deel I – meerkeuzevragen 73
Deel II + III – open vraag 77
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,1 Inleiding
- IPR nodig bij de regeling van ‘internationale’ rechtsverhoudingen
Dus grensoverschrijdend (internationaal) element nodig om IPR te activeren (woonplaats,
nationaliteit, plaats handeling, ligging goederen, ..) ~zie Inkreal
- IPR handelt over ‘private’ rechtsverhoudingen, ook al raakt het tegelijk aan publiekrechtelijke
aspecten.
- IPR regelt internationale rechtsverhoudingen, maar is nationaal recht (zie bv. WIPR)
1.1 Werkmethode en denkwijze
Eerst bepalen of het gaat om:
Internationale bevoegdheid
Wie is bevoegd om kennis te nemen?
Toepasselijk recht (conflictenrecht) Dan opletten voor
Hoe bepalen welk recht er van toepassing is? rechtsbronnen op
verschillende niveaus
Erkenning en uitvoerbaarheid
van buitenlandse rechterlijke beslissingen en authentieke akten - Internationale verdragen
- Europese regels
- Nationale wetgeving
Administratieve / gerechtelijke samenwerking
(vierde bijkomende pijler)
Europeanisering van het IPR
1) Meer en meer EU-wetgeving in het IPR
2) Beginselen van het EU-recht
o Mutual trust -wederzijds vertrouwen ~zie Turner & Ebury
Turner: anti-suit injunction = onverenigbaar met mutual trust
Ebury: eerste keer anti-suit na BREXIT
o Subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel
o Gelijkheids- of non-discriminatiebeginsel ~zie Garcia Avello-Weber
Garcia Avello-Weber: Bipatride = communautaire dimensie.
o Vrij verkeer en Unieburgerschap ~zie Grunkin-Paul
Grunkin-Paul: Duitse nationaliteit ~in Deense geboorteakte, moet zonder ongemak gebruik kunnen maken van
vrij verkeer en rechten als Unieburger
3) Rechtspraak van het Europees Hof van Justitie
o Uitlegging Unierecht met waarborging 4 vrijheden ~zie Pancharevo
Pancharevo: Bulgarije ≠ verplicht in nationaal recht homohuwelijk of -ouderschap te regelen, maar kind van 2
Vrouwen = Unieburger en moet zonder ongemak gebruik kunnen maken van haar vrijheden
1.2 Relevante begrippen
- Woonplaats ~ vooral in luik internationale bevoegdheid ~ formeel criterium
- Gewone verblijfplaats (GV) ~contextueel/feitelijk criterium ~autonome interpretatie HvJ ~zie o.a PPU
GV kind: aanwezigheid kind + persoon met intentie te zorgen voor
- Nationaliteit ~ vooral in luik toepasselijk recht + soms internationale bevoegdheid ~ elk land soeverein
- Domicile ~ sluit aan bij GV, zie IB: slechts 1 GV /persoon mogelijk!
- COMI – center of main interest, gekend uit insolventierecht
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,2 Toetsing internationale bevoegdheid
Internationale bevoegdheid bepaalt of een rechter/ambtenaar internationaal bevoegd is om een
grensoverschrijdende privaatrechtelijke zaak te behandelen.
Vb. is een ambtenaar internationaal bevoegd om een huwelijk te voltrekken?
Hoe?
In het Belgisch gerechtelijk recht geldt dat bevoegdheidsconflicten zo snel mogelijk moeten worden afgehandeld.
Art. 735, § 2 Ger.W. bepaalt dat deze conflicten behandeld worden zoals in kort debat.
De rechter zal prima-facie beoordelen of hij bevoegd is, obv:
- De geding inleidende akte (wat de eiser beweert)
- Eventuele verweermiddelen die enkel betrekking hebben op de bevoegdheid
De rechter zal niet:
- De gegrondheid van de vordering onderzoeken
- Een diepgaand bewijsrechtelijk onderzoek voeren
- Zich uitspreken over de grond van de zaak
Met andere woorden → De rechter onderzoekt niet of de vordering juist is, maar enkel of — als wat de eiser
beweert waar zou zijn — hij bevoegd zou zijn.
Wanneer?
- Tijdstip van instellen rechtsvordering (aanhangig making = peildatum)
- In zaken over ouderlijke verantwoordelijkheid noemen we dit - Perpetuatio Fori. Beginsel dat betekent
dat de rechterlijke bevoegdheid blijft bestaan, zelfs als de omstandigheden (zoals de verblijfplaats)
wijzigen na de start van de rechtszaak.
Ex officio? (ambtshalve?)
In de literatuur wordt soms gesteld dat de internationale bevoegdheid van openbare orde is en daarom door de
rechter ex officio moet worden onderzocht.
Die redenering is echter te absoluut geformuleerd:
De rechter onderzoekt in beginsel ambtshalve zijn internationale bevoegdheid.
➔ De wijze waarop is afhankelijk van het toepasselijke instrument 1 .
Dit onderzoek leidt echter niet noodzakelijk tot een afwijzing van bevoegdheid.
2.1 Meerdere rechters bevoegd?
Denk terug aan Unierechtelijk beginsel van wederzijds vertrouwen
- Forum shopping ~indien geen forumbeding afgesproken en 2 LS potentieel bevoegd = toegestaan
- Parallelle procedures ~ kijken naar aanhangigheid of samenhang (aanhouden of verwijzen)
o intra EU: 2 de gevatte gerecht afwachten tenzij exclusief bevoegd of aangeduid door
forumbeding
o EU en 3 de land: 2 de gevatte EU-gerecht kan aanhouden of afwijzen
- Forum (non) conveniens ~common law: rechter beoordeelt of hij het meest geschikt is ~zie Owusu
o Niet verenigbaar met IPR; rechtszekerheid, uniformiteit en voorspelbaarheid
- Anti-suit injunction ~zie Turner
o Niet verenigbaar met IPR ~loyale samenwerking & wederzijds vertrouwen
~zie Ebury ➔ anti-suit na Brexit
1 Hangt ook af van het concrete verloop en de proceshouding van de verweerder (of deze verschijnt/ internationale bevoegdheid betwist).
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,2.2 Methode voor het vinden van de juiste bron
Let op hiërarchie, maar ook op het toepassingsgebied van de verschillende bronnen
Werk in verschillende stappen
- Stap 1: KWALIFICEER de rechtsvraag. Waarover gaat de vraag? Welk rechtsdomein?
- Stap 2: Bekijk het toepassingsgebied, is er een Verdrag?
- Stap 3: Bekijk het toepassingsgebied, is er een Verordening?
- Stap 4: Zoniet, kijk naar nationaal recht
Indien er een toepasselijk internationaal verdrag bestaat,
en de toepassingsvoorwaarden zijn vervuld,
Internationaal
verdragsrecht dan heeft dat verdrag voorrang op het nationale IPR.
Verordening; nagaan of:
• het mat erieel t oepassingsgebied vervuld is , Zijn die voorwaarden vervuld? → Dan
• het personeel t oepassingsgebie d vervuld is , moet de verordening worden toegepast,
Europees • het geograf isch t oepassingsgebie d vervuld is , met voorrang op het nationale recht.
Unierecht • het t emporeel t oepassingsgebie d vervuld is .
Pas w anneer:
• er geen toepasselijk verdrag is,
Nationaal recht • en geen toepasselijk EU-instrument ~verordening,
WIPR
val je terug op het Belgische Wetboek IPR.
Analyseer steeds de verhouding tussen Europese verordening en verdrag. Sommige Verordeningen krijgen expliciet voorrang op ve rdragen.
Handboek p.62
Kwalificatie ~rechtsdomein EU-instrumenten Internationale instrumenten Belgische wetgeving
Personenrecht Verdrag Volwassenen WIPR
Huwelijk WIPR
Echtscheiding Brussel II ter WIPR
Nietigverklaring huwelijk Brussel II ter WIPR
Huwelijksvermogen Huwelijksvermogen-Vo
Relatie van samenleven WIPR (Behalve
vermogensrecht)
Partnervermogen Partnervermogen-Vo
Afstamming (natuurlijke) WIPR
Adoptie WIPR, BW, decreten
Ouderlijke Brussel II ter Kinderontvoeringsverdrag WIPR
verantwoordelijkheid HKBV
Insolventie Insolventie-Vo WIPR
Erfopvolging Erfrecht-Vo
Onderhoudsverplichtingen Onderhoud-Vo Verdrag van Lugano
Goederen Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Intellectuele eigendom Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Rechtspersonen Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR ~art. 86
Contracten Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Forumbedingenverdrag
Onrechtmatige daad Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Forumbedingenverdrag
Arbitrage Verdrag van New York 1958 Ger.W.
Verdrag van Genève 1961
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,Toepassingsgebied verordeningen en verdragen
- Geografisch/ruimtelijk - In welke landen is het instrument van toepassing
- Materieel toepassingsgebied - Op welke zaken/ soort zaken is het instrument van toepassing
- Personeel/formeel - Op welke personen is het instrument van toepassing
- Temporeel toepassingsgebied - Vanaf wanneer (en eventueel tot wanneer) een bepaald instrument
van toepassing is
4 controles om na te gaan of het instrument van toepassing is. Sla je deze 4 over, dan riskeer je het verkeerde
instrument toe te passen! Eens uitgemaakt welk instrument, kan je de bevoegdheidsvoorwaarden ontleden.
Instrument Geografisch Materieel Personeel Temporeel
BIbis alle EU-LS, m.i. van Burgerlijke en handelszaken Verweerder met woonplaats in Ingesteld
Denemarken en een LS ~art. 4, lid 1 op of na
Ierland Verordeningsautonome 10/01/2015
interpretatie HvJ; Opgelet woonplaatsonafhankelijke
A-G vraagt enkel rthm aard van criteria: ~art. 66
de rechtsbetrekking - Rechter LS exclusief bevoegd?
~zie Obala ~art. 24
- Rechter LS aangewezen door
Forumbeding? ~art. 25
- Woont beschermde partij in EU?
~art. 18 + 21
BIIbis/BIIter alle EU-LS, behalve Art. 1, lid 1 Huwelijkszaken ~ stapsgewijze Bis: sedert
in Denemarken - Huwelijkszaken ~ a) redenering zie Sundelind Lopez 1/3/2005
(Deense rechter kan - Ouderlijke Bij grensoverschrijdende ES ~art. 72
het dus niet verantwoordelijkheid ~ b) binnen de EU heeft BIIter
gebruiken) o Interactie HKBV absolute voorrang. Nationale Ter:
regels van internationale op of na
bevoegdheid (zoals WIPR) 1/08/2022
worden pas toegepast als geen ~art. 100
enkele LS-rechter bevoegd is en
de echtgenoot geen EU-
nationaliteit of EU-verblijfplaats
heeft
Ouderlijke verantwoordelijkheid
~stapsgewijze redenering door
mogelijke interactie met HKBV
Onderhoud Alle EU-LS, Art. 1, lid 1 Universeel ~Belgische rechter ingesteld
verordening Ook in Ierland - Onderhoudsverplichtingen moet zijn internationale vanaf
(opt-in) die voortvloeien uit bevoegdheid toetsen aan deze 18/6/2011
Ook in Denemarken familiebetrekkingen, verordening
(OVK) – art. 15: excl bloedverwantschap, ~art. 76
deel toepasselijk huwelijk of Opgelet:
recht → Haags aanverwantschap interactie Verdrag van Lugano
Protocol
Erfrecht alle EU-LS, behalve Art. 1, lid 1 Universeel ~Belgische rechter overlijden
verordening Denemarken en - Erfopvolging in de moet zijn internationale op of na
Ierland nalatenschappen van bevoegdheid enkel nog toetsen 17/8/2015
overleden personen aan deze verordening ~ zie
gewijzigd art. 77 WIPR ~art. 83
(uitgesloten erfrechtelijke
aangelegenheden worden naar
de Erfrecht-Vo afgeleid)
Huwelijks- België, Bulgarije, Art. 1 en art. 3, lid 1, a) Universeel ~Belgische rechter
vermogen Cyprus, Duitsland, - Huwelijksvermogensstelsels moet zijn internationale
verordening Finland, Frankrijk, bevoegdheid altijd toetsen aan
Griekenland, Italië, deze verordening Ingesteld op
Partner- Kroatië, Art. 1.1 Universeel ~Belgische rechter of na
vermogen Luxemburg, Malta, - Vermogensrechtelijke moet zijn internationale 29/01/2019
verordening Nederland, gevolgen van bevoegdheid altijd toetsen aan
Oostenrijk, geregistreerde deze verordening ~art. 69
Portugal, Slovenië, partnerschappen
Spanje, Tsjechië en
Zweden
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, Instrument Geografisch - Materieel Personeel Temporeel
Verdrag van Tussen EU en ZIJN - Gelijklopend met Brussel I Woonplaats verweerder
Lugano (Zwitserland, ~voor herziening door BIbis
Hierdoor w de IJsland en
regels van de BI Noorwegen)
uitgebreid tot
de ZIJN landen
HKBV 40 verdragsstaten, - Ouderlijke GV van het kind is bepalend Sedert
incl. alle EU-LS verantwoordelijkheid en ~verhouding met BIIbis/ter 1/9/2014
maatregelen ter
bescherming van kinderen
~BIIter
Haags alle EU-LS (m.u.v. - Exclusieve Gekozen gerecht verdragsstaat, Vanaf
Forumbeding Denemarken) forumkeuzebedingen in ongeacht woonplaats partijen 1/10/2015
Verdrag burgerlijke en handelszaken Belgische rechter moet zijn
internationale bevoegdheid obv
exclusief forumbeding
opnemen ~art. 5.1
Andere gerechten zullen
moeten afwijzen ~art. 6
Opgelet:
samenloop met art. 25 BIbis 2
Huwelijkszaken ~ stapsgewijze redenering Sundelind Lopez
Uitgewerkt door HvJ
Zo ja? dan moet Belgische
rechter zich ambtshalve
onbevoegd verklaren
(art. 18 BIIter)
Is Belgische rechter Zo neen, is rechter van een
bevoegd andere EU-LS bevoegd ogv
ogv art. 3 t.e.m. 5 BIIter? art. 3 t.e.m. 5 BIIter? Indien nergens bevoegdheid
ogv art. 3 t.e.m. 5 BIIter:
nationale internationale
bevoegdheidsrecht
(BE: WIPR) *
*maar enkel voor zover gedaagde echtgenoot geen GV heeft en geen onderdaan in/is van andere LS
Verhouding BIIter en HKBV
1 2 3 4 5
forumbeding voor GV kind in België of GV kind in niet EU- loutere geen GV in EU of
gerecht niet EU-land EU? land partij bij HKBV? aanwezigheid kind niet EU-land partij
partij bij HKBV? in EU of niet EU-land bij HKBV en ook
partij bij HKBV? geen loutere
aanwezigheid
HKBV BIIter HKBV BIIter of HKBV WIPR
Vgl. art. 97 BIIter
2BIbis heeft voorrang indien beide partijen verblijfplaats in EU (art. 26.6 Forumbedingenverdrag en art. 67 BIbis).
Hoewel BIbis bij forumkeuze een woonplaatsonafhankelijk criterium bevat, moet je bij samenloop wél kijken naar de verblijfplaats van de
partijen bij het beding.
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, 2.3 Bevoegdheidsladder internationale bevoegdheid
Na het nagaan van het toepassingsgebied van verordeningen en verdragen, zoeken naar de
bevoegdheidsgrond(en)
Exclusieve bevoegdheidsgronden
Stilzwijgende aanvaarding/vrijwillige verschijning verweerder
Beschermde partijen
Forumbeding
Algemene en bijzondere bevoegdheidsgronden
Subsidiaire bevoegdheidsgrond
Noodforum (forum necessitatis)
Brussel Ibis
Exclusieve bevoegdheidsgronden ~ art. 24
voorrang op alle andere, ongeacht woonplaats partijen
Stilzwijgende aanvaarding/vrijwillige verschijning verweerder ~ art. 26
(vergewisplicht door rechter aan zwakkere partij)
Beschermde partijen ~ art. 10-23
(Verzekerde / Consumenten / Werknemers)
Forumbeding ~ exclusief, tenzij anders overeengekomen.
(opgelet Samenloop / woonplaatsonafhankelijke criteria)
(Formele geldigheid ~art. 25 + materiële geldigheid ~art. 25.1)
Algemene (art. 4 ~woonplaats verweerder ~forum rei) en
Bijzondere bevoegdheidsgronden (art. 7 ~ alternatieve fora)
Brussel IIter
Onderscheid tussen huwelijkszaken & ouderlijke verantwoordelijkheid
Huwelijkszaken
Ruime algemene bevoegdheidscriteria (art. 3) – alternatieve fora
- Gerechten van de LS op grondgebied waarvan:
de echtgenoten gemeenschappelijke GV hebben
de laatste gemeenschappelijke GV van de echtgenoten als één van hen daar nog verblijft,
de GV van de verweerder,
de GV van één van de echtgenoten wanneer het een gezamenlijk verzoek betreft,
de GV van de eiser als hij/zij er minstens één jaar verblijft,
de GV van de eiser als hij/zij er sedert minstens 6 maanden verblijft en de nationaliteit
van die LS heeft
of waarvan de echtgenoten gemeenschappelijke nationaliteit bezitten
Zie Sundelind Lopez
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
PRIVAATRECHT
SAMENVATTING + RECHTSPRAAK
ACADEMIEJAAR 2025-2026
,Inhoudstafel
1 Inleiding 5
1.1 Werkmethode en denkwijze 5
1.2 Relevante begrippen 5
2 Toetsing internationale bevoegdheid 6
2.1 Meerdere rechters bevoegd? 6
2.2 Methode voor het vinden van de juiste bron 7
Toepassingsgebied verordeningen en verdragen 8
Huwelijkszaken ~ stapsgewijze redenering Sundelind Lopez 9
Verhouding BIIter en HKBV 9
2.3 Bevoegdheidsladder internationale bevoegdheid 10
Brussel Ibis 10
Brussel IIter 10
Onderhoud-Vo 11
Wetboek IPR 11
3 Toepasselijk recht 12
3.1 Conflictenrechtelijke methode 12
Kwalificatie 13
Verwijzingscategorie 13
Aanknopingsfactor 13
3.2 Soorten verwijzingsregels 13
Enkele complicaties 14
3.3 Toepassing buitenlands recht 14
Ambtshalve toepassing verwijzingsregel buitenlands recht 14
Afwijken van het toepasselijk buitenlandse recht ~correctiemechanismen 14
1. Lex fori ~art. 15 WIPR 15
2. Exceptie Openbare Orde ~art. 21 WIPR 15
3. Voorrangsregels ~art. 20 WIPR 15
4. Nauwst verbonden recht ~art. 19 WIPR 15
3.4 Waar vinden we de verwijzingsregels? 16
3.5 Bottomline 17
4 Erkenning en uitvoerbaarheid 17
5 Grensoverschrijdende betekening en kennisgeving (gerechtelijke) stukken 19
5.1 Nieuwigheden van Verordening (EU) 2020/1784 19
5.2 De 5 wijzen van betekening 20
Weigeringsrecht geadresseerde (taal) 21
5.3 Bottomline 22
6 Bijzonder deel – Staat en bekwaamheid, naam, huwelijk,… 22
6.1 Bottomline 23
7 Bijzonder deel – Afstamming – natuurlijke / draagmoeder / adoptie 24
7.1 Conflictenrechtelijke controle bij erkenning buitenlandse akte 25
8 Bijzonder deel – Echtscheiding en onderhoud 27
Verhouding BIIter – WIPR 27
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,9 Bijzonder deel – Ouderlijke verantwoordelijkheid 28
KEY CONCEPTS I: ouderlijke verantwoordelijkheid ~OV 28
KEY CONCEPTS II: gewone verblijfplaats ~GV 28
10 Bijzonder deel – contractuele verbintenissen 30
Bijzondere bevoegdheidsgrond voor contracten: - art. 7: hoofdregel en 2 hulpregels 31
Hoofdregel ~art. 7, lid 1, a 31
Twee hulpregels ~art. 7, lid 1, b 32
Begrip GV in Rome I 35
Bijzonder dwingend recht/voorrangsregels 35
Materiële geldigheid van de OVK ~art. 10 36
Formele geldigheid van de OVK ~art. 11 36
Handelingsonbekwaamheid 36
Het Weens Koopverdrag (CISG) 37
10.1 Zwakkere partijen 38
10.1.1 ConsumentenOVKen 38
11 Bijzonder Deel – Niet-contractuele verbintenissen 39
11.1 Toepasselijk recht 41
Rome II: gemeenschappelijke regels voor alle niet-contractuele verbintenissen 41
Rome II: onrechtmatige daad 42
11.1.1 Haags Verkeersongevallenverdrag 1971 43
Rechtspraak 45
HvJ 8 februari 2024, C-566/22, Inkreal 45
HvJ 27 april 2004, C-159/02, Turner: anti-suit injunction 46
Ebury anti-suit injunction / Torpedo 46
HvJ 2 oktober 2003, C-148/02, Garcia Avello [Garcia Weber] 47
HvJ 14 oktober 2008, C-353/06, Grunkin-Paul [Leonard Matthias] 47
HvJ 14 december 2021, C‑490/20, Pancharevo 48
HvJ 22 december 2010, C-497/10, PPU 49
HvJ 25 november 2021, C‑289/20, IB 49
HvJ 1 maart 2005, C-281/02, Owusu 50
HvJ 25 maart 2021, C-307/19, Obala 50
HvJ 29 november 2007, C-68/07, Sundelind Lopez 51
HvJ 13 juli 2006, C-4/03, GAT 51
HvJ 9 november 2000, C-381/98, Ingmar 52
HvJ 17 oktober 2013, C-184/12, Unamar 52
HvJ 18 oktober 2016, C-135/15, Nikiforidis 53
HvJ 16 februari 2017, C-507/15, Agro Foreign Trade t. Petersime NV 53
HvJ 11 mei 2000, C-38/98, Renault 54
HvJ 2 april 2009, C‑394/07, Gambazzi 54
HvJ 16 juli 2015, C-681/13, Diageo Brands v Simiramida 55
HvJ 4 oktober 2024, (grote kamer) C-633/22, ‘Real Madrid’ 56
HvJ 15 november 2022, C-646/20, Senatsverwaltung 56
HvJ 8 mei 2008, C-14/07, Weiss und Partner 57
HvJ 25 juni 2009, C-14/08, EU:C:2009:935, Roda Golf & Beach 57
HvJ 11 juni 2015, C-226/13, C-245/11, C-247/13 en C-578/13, Fahnenbrock 57
HvJ 12 september 2013, nr. C-49/12, Sunico 58
HvJ 27 februari 2020, C-25/19, Corporis 58
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, Conclusie A-G Kokott in Tedesco (nr. C-175/06): beschrijvend beslag 59
HvJ 6 september 2012, nr. C-170/11, Lippens 59
HvJ 28 april 2005, nr. C-104/03, St. Paul Dairy 60
HvJ 21 februari 2013, nr. C-332/11, ProRail 60
HvJ 6 oktober 2021, nr. C-581/20, TOTO 60
HvJ 11 november 2014, C-223/14, Tecom Mican 61
HvJ 17 november 1998, C-391/95, Van Uden Maritime/Deco-Line 62
HvJ 27 april 1999, C-99/96, Mietz/Intership Yachting 62
HvB Brussel 2013, oude BE vrouw woont in Marbella 63
HvB Luik 17 december 2020 63
HvJ 1 augustus 2022, C-501/20, MPA 64
HvJ 27 februari 2025, C-537/23, Lastre 65
HvJ (Grote Kamer) 24 november 2020, C-59/19, Wikingerhof/Booking.com 65
HvJ 6 oktober 1976, C-14/76, De Bloos/Bouyer 66
HvJ 6 oktober 1976, C-12/76, Tessili/Dunlop 66
HvJ 9 juni 2011, C‑87/10, Electrosteel/Edil Centro 66
HvJ 9 juli 2009, C-204/08, Rehder/Air Baltic 67
HvJ 11 maart 2010, C-19/09, Wood Floor/Silva 67
Cass. (FR) 16 januari 1861, D.P. 1861, nr. 1, 305, ‘Lizardi’ 67
HvJ 3 oktober 2019, C‑208/18, Petruchová 68
HvJ 20 januari 2005, C‑464/01, Gruber 68
HvJ 7 december 2010, C-585/08, Pammer en C-144/09, Hotel Alpenhof 69
HvJ 28 juli 2016, C‑191/15, Verein für Konsumenteninformation/Amazon 69
HvJ 27 september 1988, C-189/87, Kalfelis/HEMA Duitsland 70
HvJ 9 december 2021, C-242/20, HRVATSKE ŠUME/BP Europa 70
HvJ 17 september 2002, C-334/00, Tacconi/HWS 71
HvJ 30 november 1976, C-21/76, Bier/Mines de Potasse d’Alsace 71
HvJ HvJ 7 maart 1995, C-68/93, Shevill/Presse Alliance 72
HvJ 25 oktober 2011, C-509/09, eDate/X & C-161/10, Martinez/MGN 72
Inzage eerste zit 73
Deel I – meerkeuzevragen 73
Deel II + III – open vraag 77
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,1 Inleiding
- IPR nodig bij de regeling van ‘internationale’ rechtsverhoudingen
Dus grensoverschrijdend (internationaal) element nodig om IPR te activeren (woonplaats,
nationaliteit, plaats handeling, ligging goederen, ..) ~zie Inkreal
- IPR handelt over ‘private’ rechtsverhoudingen, ook al raakt het tegelijk aan publiekrechtelijke
aspecten.
- IPR regelt internationale rechtsverhoudingen, maar is nationaal recht (zie bv. WIPR)
1.1 Werkmethode en denkwijze
Eerst bepalen of het gaat om:
Internationale bevoegdheid
Wie is bevoegd om kennis te nemen?
Toepasselijk recht (conflictenrecht) Dan opletten voor
Hoe bepalen welk recht er van toepassing is? rechtsbronnen op
verschillende niveaus
Erkenning en uitvoerbaarheid
van buitenlandse rechterlijke beslissingen en authentieke akten - Internationale verdragen
- Europese regels
- Nationale wetgeving
Administratieve / gerechtelijke samenwerking
(vierde bijkomende pijler)
Europeanisering van het IPR
1) Meer en meer EU-wetgeving in het IPR
2) Beginselen van het EU-recht
o Mutual trust -wederzijds vertrouwen ~zie Turner & Ebury
Turner: anti-suit injunction = onverenigbaar met mutual trust
Ebury: eerste keer anti-suit na BREXIT
o Subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel
o Gelijkheids- of non-discriminatiebeginsel ~zie Garcia Avello-Weber
Garcia Avello-Weber: Bipatride = communautaire dimensie.
o Vrij verkeer en Unieburgerschap ~zie Grunkin-Paul
Grunkin-Paul: Duitse nationaliteit ~in Deense geboorteakte, moet zonder ongemak gebruik kunnen maken van
vrij verkeer en rechten als Unieburger
3) Rechtspraak van het Europees Hof van Justitie
o Uitlegging Unierecht met waarborging 4 vrijheden ~zie Pancharevo
Pancharevo: Bulgarije ≠ verplicht in nationaal recht homohuwelijk of -ouderschap te regelen, maar kind van 2
Vrouwen = Unieburger en moet zonder ongemak gebruik kunnen maken van haar vrijheden
1.2 Relevante begrippen
- Woonplaats ~ vooral in luik internationale bevoegdheid ~ formeel criterium
- Gewone verblijfplaats (GV) ~contextueel/feitelijk criterium ~autonome interpretatie HvJ ~zie o.a PPU
GV kind: aanwezigheid kind + persoon met intentie te zorgen voor
- Nationaliteit ~ vooral in luik toepasselijk recht + soms internationale bevoegdheid ~ elk land soeverein
- Domicile ~ sluit aan bij GV, zie IB: slechts 1 GV /persoon mogelijk!
- COMI – center of main interest, gekend uit insolventierecht
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,2 Toetsing internationale bevoegdheid
Internationale bevoegdheid bepaalt of een rechter/ambtenaar internationaal bevoegd is om een
grensoverschrijdende privaatrechtelijke zaak te behandelen.
Vb. is een ambtenaar internationaal bevoegd om een huwelijk te voltrekken?
Hoe?
In het Belgisch gerechtelijk recht geldt dat bevoegdheidsconflicten zo snel mogelijk moeten worden afgehandeld.
Art. 735, § 2 Ger.W. bepaalt dat deze conflicten behandeld worden zoals in kort debat.
De rechter zal prima-facie beoordelen of hij bevoegd is, obv:
- De geding inleidende akte (wat de eiser beweert)
- Eventuele verweermiddelen die enkel betrekking hebben op de bevoegdheid
De rechter zal niet:
- De gegrondheid van de vordering onderzoeken
- Een diepgaand bewijsrechtelijk onderzoek voeren
- Zich uitspreken over de grond van de zaak
Met andere woorden → De rechter onderzoekt niet of de vordering juist is, maar enkel of — als wat de eiser
beweert waar zou zijn — hij bevoegd zou zijn.
Wanneer?
- Tijdstip van instellen rechtsvordering (aanhangig making = peildatum)
- In zaken over ouderlijke verantwoordelijkheid noemen we dit - Perpetuatio Fori. Beginsel dat betekent
dat de rechterlijke bevoegdheid blijft bestaan, zelfs als de omstandigheden (zoals de verblijfplaats)
wijzigen na de start van de rechtszaak.
Ex officio? (ambtshalve?)
In de literatuur wordt soms gesteld dat de internationale bevoegdheid van openbare orde is en daarom door de
rechter ex officio moet worden onderzocht.
Die redenering is echter te absoluut geformuleerd:
De rechter onderzoekt in beginsel ambtshalve zijn internationale bevoegdheid.
➔ De wijze waarop is afhankelijk van het toepasselijke instrument 1 .
Dit onderzoek leidt echter niet noodzakelijk tot een afwijzing van bevoegdheid.
2.1 Meerdere rechters bevoegd?
Denk terug aan Unierechtelijk beginsel van wederzijds vertrouwen
- Forum shopping ~indien geen forumbeding afgesproken en 2 LS potentieel bevoegd = toegestaan
- Parallelle procedures ~ kijken naar aanhangigheid of samenhang (aanhouden of verwijzen)
o intra EU: 2 de gevatte gerecht afwachten tenzij exclusief bevoegd of aangeduid door
forumbeding
o EU en 3 de land: 2 de gevatte EU-gerecht kan aanhouden of afwijzen
- Forum (non) conveniens ~common law: rechter beoordeelt of hij het meest geschikt is ~zie Owusu
o Niet verenigbaar met IPR; rechtszekerheid, uniformiteit en voorspelbaarheid
- Anti-suit injunction ~zie Turner
o Niet verenigbaar met IPR ~loyale samenwerking & wederzijds vertrouwen
~zie Ebury ➔ anti-suit na Brexit
1 Hangt ook af van het concrete verloop en de proceshouding van de verweerder (of deze verschijnt/ internationale bevoegdheid betwist).
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,2.2 Methode voor het vinden van de juiste bron
Let op hiërarchie, maar ook op het toepassingsgebied van de verschillende bronnen
Werk in verschillende stappen
- Stap 1: KWALIFICEER de rechtsvraag. Waarover gaat de vraag? Welk rechtsdomein?
- Stap 2: Bekijk het toepassingsgebied, is er een Verdrag?
- Stap 3: Bekijk het toepassingsgebied, is er een Verordening?
- Stap 4: Zoniet, kijk naar nationaal recht
Indien er een toepasselijk internationaal verdrag bestaat,
en de toepassingsvoorwaarden zijn vervuld,
Internationaal
verdragsrecht dan heeft dat verdrag voorrang op het nationale IPR.
Verordening; nagaan of:
• het mat erieel t oepassingsgebied vervuld is , Zijn die voorwaarden vervuld? → Dan
• het personeel t oepassingsgebie d vervuld is , moet de verordening worden toegepast,
Europees • het geograf isch t oepassingsgebie d vervuld is , met voorrang op het nationale recht.
Unierecht • het t emporeel t oepassingsgebie d vervuld is .
Pas w anneer:
• er geen toepasselijk verdrag is,
Nationaal recht • en geen toepasselijk EU-instrument ~verordening,
WIPR
val je terug op het Belgische Wetboek IPR.
Analyseer steeds de verhouding tussen Europese verordening en verdrag. Sommige Verordeningen krijgen expliciet voorrang op ve rdragen.
Handboek p.62
Kwalificatie ~rechtsdomein EU-instrumenten Internationale instrumenten Belgische wetgeving
Personenrecht Verdrag Volwassenen WIPR
Huwelijk WIPR
Echtscheiding Brussel II ter WIPR
Nietigverklaring huwelijk Brussel II ter WIPR
Huwelijksvermogen Huwelijksvermogen-Vo
Relatie van samenleven WIPR (Behalve
vermogensrecht)
Partnervermogen Partnervermogen-Vo
Afstamming (natuurlijke) WIPR
Adoptie WIPR, BW, decreten
Ouderlijke Brussel II ter Kinderontvoeringsverdrag WIPR
verantwoordelijkheid HKBV
Insolventie Insolventie-Vo WIPR
Erfopvolging Erfrecht-Vo
Onderhoudsverplichtingen Onderhoud-Vo Verdrag van Lugano
Goederen Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Intellectuele eigendom Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Rechtspersonen Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR ~art. 86
Contracten Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Forumbedingenverdrag
Onrechtmatige daad Brussel I bis Verdrag van Lugano WIPR
Forumbedingenverdrag
Arbitrage Verdrag van New York 1958 Ger.W.
Verdrag van Genève 1961
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
,Toepassingsgebied verordeningen en verdragen
- Geografisch/ruimtelijk - In welke landen is het instrument van toepassing
- Materieel toepassingsgebied - Op welke zaken/ soort zaken is het instrument van toepassing
- Personeel/formeel - Op welke personen is het instrument van toepassing
- Temporeel toepassingsgebied - Vanaf wanneer (en eventueel tot wanneer) een bepaald instrument
van toepassing is
4 controles om na te gaan of het instrument van toepassing is. Sla je deze 4 over, dan riskeer je het verkeerde
instrument toe te passen! Eens uitgemaakt welk instrument, kan je de bevoegdheidsvoorwaarden ontleden.
Instrument Geografisch Materieel Personeel Temporeel
BIbis alle EU-LS, m.i. van Burgerlijke en handelszaken Verweerder met woonplaats in Ingesteld
Denemarken en een LS ~art. 4, lid 1 op of na
Ierland Verordeningsautonome 10/01/2015
interpretatie HvJ; Opgelet woonplaatsonafhankelijke
A-G vraagt enkel rthm aard van criteria: ~art. 66
de rechtsbetrekking - Rechter LS exclusief bevoegd?
~zie Obala ~art. 24
- Rechter LS aangewezen door
Forumbeding? ~art. 25
- Woont beschermde partij in EU?
~art. 18 + 21
BIIbis/BIIter alle EU-LS, behalve Art. 1, lid 1 Huwelijkszaken ~ stapsgewijze Bis: sedert
in Denemarken - Huwelijkszaken ~ a) redenering zie Sundelind Lopez 1/3/2005
(Deense rechter kan - Ouderlijke Bij grensoverschrijdende ES ~art. 72
het dus niet verantwoordelijkheid ~ b) binnen de EU heeft BIIter
gebruiken) o Interactie HKBV absolute voorrang. Nationale Ter:
regels van internationale op of na
bevoegdheid (zoals WIPR) 1/08/2022
worden pas toegepast als geen ~art. 100
enkele LS-rechter bevoegd is en
de echtgenoot geen EU-
nationaliteit of EU-verblijfplaats
heeft
Ouderlijke verantwoordelijkheid
~stapsgewijze redenering door
mogelijke interactie met HKBV
Onderhoud Alle EU-LS, Art. 1, lid 1 Universeel ~Belgische rechter ingesteld
verordening Ook in Ierland - Onderhoudsverplichtingen moet zijn internationale vanaf
(opt-in) die voortvloeien uit bevoegdheid toetsen aan deze 18/6/2011
Ook in Denemarken familiebetrekkingen, verordening
(OVK) – art. 15: excl bloedverwantschap, ~art. 76
deel toepasselijk huwelijk of Opgelet:
recht → Haags aanverwantschap interactie Verdrag van Lugano
Protocol
Erfrecht alle EU-LS, behalve Art. 1, lid 1 Universeel ~Belgische rechter overlijden
verordening Denemarken en - Erfopvolging in de moet zijn internationale op of na
Ierland nalatenschappen van bevoegdheid enkel nog toetsen 17/8/2015
overleden personen aan deze verordening ~ zie
gewijzigd art. 77 WIPR ~art. 83
(uitgesloten erfrechtelijke
aangelegenheden worden naar
de Erfrecht-Vo afgeleid)
Huwelijks- België, Bulgarije, Art. 1 en art. 3, lid 1, a) Universeel ~Belgische rechter
vermogen Cyprus, Duitsland, - Huwelijksvermogensstelsels moet zijn internationale
verordening Finland, Frankrijk, bevoegdheid altijd toetsen aan
Griekenland, Italië, deze verordening Ingesteld op
Partner- Kroatië, Art. 1.1 Universeel ~Belgische rechter of na
vermogen Luxemburg, Malta, - Vermogensrechtelijke moet zijn internationale 29/01/2019
verordening Nederland, gevolgen van bevoegdheid altijd toetsen aan
Oostenrijk, geregistreerde deze verordening ~art. 69
Portugal, Slovenië, partnerschappen
Spanje, Tsjechië en
Zweden
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, Instrument Geografisch - Materieel Personeel Temporeel
Verdrag van Tussen EU en ZIJN - Gelijklopend met Brussel I Woonplaats verweerder
Lugano (Zwitserland, ~voor herziening door BIbis
Hierdoor w de IJsland en
regels van de BI Noorwegen)
uitgebreid tot
de ZIJN landen
HKBV 40 verdragsstaten, - Ouderlijke GV van het kind is bepalend Sedert
incl. alle EU-LS verantwoordelijkheid en ~verhouding met BIIbis/ter 1/9/2014
maatregelen ter
bescherming van kinderen
~BIIter
Haags alle EU-LS (m.u.v. - Exclusieve Gekozen gerecht verdragsstaat, Vanaf
Forumbeding Denemarken) forumkeuzebedingen in ongeacht woonplaats partijen 1/10/2015
Verdrag burgerlijke en handelszaken Belgische rechter moet zijn
internationale bevoegdheid obv
exclusief forumbeding
opnemen ~art. 5.1
Andere gerechten zullen
moeten afwijzen ~art. 6
Opgelet:
samenloop met art. 25 BIbis 2
Huwelijkszaken ~ stapsgewijze redenering Sundelind Lopez
Uitgewerkt door HvJ
Zo ja? dan moet Belgische
rechter zich ambtshalve
onbevoegd verklaren
(art. 18 BIIter)
Is Belgische rechter Zo neen, is rechter van een
bevoegd andere EU-LS bevoegd ogv
ogv art. 3 t.e.m. 5 BIIter? art. 3 t.e.m. 5 BIIter? Indien nergens bevoegdheid
ogv art. 3 t.e.m. 5 BIIter:
nationale internationale
bevoegdheidsrecht
(BE: WIPR) *
*maar enkel voor zover gedaagde echtgenoot geen GV heeft en geen onderdaan in/is van andere LS
Verhouding BIIter en HKBV
1 2 3 4 5
forumbeding voor GV kind in België of GV kind in niet EU- loutere geen GV in EU of
gerecht niet EU-land EU? land partij bij HKBV? aanwezigheid kind niet EU-land partij
partij bij HKBV? in EU of niet EU-land bij HKBV en ook
partij bij HKBV? geen loutere
aanwezigheid
HKBV BIIter HKBV BIIter of HKBV WIPR
Vgl. art. 97 BIIter
2BIbis heeft voorrang indien beide partijen verblijfplaats in EU (art. 26.6 Forumbedingenverdrag en art. 67 BIbis).
Hoewel BIbis bij forumkeuze een woonplaatsonafhankelijk criterium bevat, moet je bij samenloop wél kijken naar de verblijfplaats van de
partijen bij het beding.
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
, 2.3 Bevoegdheidsladder internationale bevoegdheid
Na het nagaan van het toepassingsgebied van verordeningen en verdragen, zoeken naar de
bevoegdheidsgrond(en)
Exclusieve bevoegdheidsgronden
Stilzwijgende aanvaarding/vrijwillige verschijning verweerder
Beschermde partijen
Forumbeding
Algemene en bijzondere bevoegdheidsgronden
Subsidiaire bevoegdheidsgrond
Noodforum (forum necessitatis)
Brussel Ibis
Exclusieve bevoegdheidsgronden ~ art. 24
voorrang op alle andere, ongeacht woonplaats partijen
Stilzwijgende aanvaarding/vrijwillige verschijning verweerder ~ art. 26
(vergewisplicht door rechter aan zwakkere partij)
Beschermde partijen ~ art. 10-23
(Verzekerde / Consumenten / Werknemers)
Forumbeding ~ exclusief, tenzij anders overeengekomen.
(opgelet Samenloop / woonplaatsonafhankelijke criteria)
(Formele geldigheid ~art. 25 + materiële geldigheid ~art. 25.1)
Algemene (art. 4 ~woonplaats verweerder ~forum rei) en
Bijzondere bevoegdheidsgronden (art. 7 ~ alternatieve fora)
Brussel IIter
Onderscheid tussen huwelijkszaken & ouderlijke verantwoordelijkheid
Huwelijkszaken
Ruime algemene bevoegdheidscriteria (art. 3) – alternatieve fora
- Gerechten van de LS op grondgebied waarvan:
de echtgenoten gemeenschappelijke GV hebben
de laatste gemeenschappelijke GV van de echtgenoten als één van hen daar nog verblijft,
de GV van de verweerder,
de GV van één van de echtgenoten wanneer het een gezamenlijk verzoek betreft,
de GV van de eiser als hij/zij er minstens één jaar verblijft,
de GV van de eiser als hij/zij er sedert minstens 6 maanden verblijft en de nationaliteit
van die LS heeft
of waarvan de echtgenoten gemeenschappelijke nationaliteit bezitten
Zie Sundelind Lopez
Internationaal Privaatrecht - academiejaar 2025-2026
© 2026
