PROBLEEM 2
Leerdoelen
1. Wat is etnisch profileren/discriminatie/racisme?
2. Wat zijn de belangrijkste aspecten/vormen van racisme?
3. Hoe verklaar je racisme/discriminatie/etnisch profileren?
4. Wat is de verhouding tussen etnisch profileren en discriminatie/racisme?
Bronnen
- H11
- 2 artikelen
Wat is etnisch profileren/discriminatie/racisme?
Etnisch profileren
Etniciteit
- Een gedeeld cultureel of historisch erfgoed. Leden van een etnische
categorie hebben gemeenschappelijke voorouders, een taal of religie die
samen een onderscheidende sociale identiteit verlenen
- Etniciteit is niet raciaal: joden worden vaak als ras gezien, maar ze zijn
alleen onderscheidend in religieuze overtuigingen
- Meeste mensen identificeren zich met meer dan 1 etnische achtergrond
Diaspora: de verspreiding van een bevolking uit het ‘thuisland’ naar andere
gebieden
3 hoofdreacties op etnische scheidingen in een multiculturele
samenleving – Stuart Hall
1. Defensieve versterking van dominante culturele identiteiten
Mensen voelen zich bedreig en gaan hun absolute waarden
herbevestigen
2. Defensieve versterking van de identiteit van de minderheidscultuur
Er wordt een sterke tegen-identiteit opgebouwd
3. Creëren van nieuwe gemengde identiteiten
Mogelijk gevolg van globalisering -> er bestaat een breder
identiteitsgevoelig
Artikel: Etnisch profileren in Nederland; wat weten we nou echt?
Waar hebben we het over?
- Bij etnisch profileren draait het om disproportioneel vaak staande houden
van burgers op grond van hun zichtbare etnische achtergrond of
huidskleur, zonder dat daar een objectieve en redelijke rechtvaardiging
voor bestaat
- Vaak een beslissing door onbewust stereotype
- Kan ook komen door de druk tot informatie-gestuurd politiewerk in
combinatie met veel aandacht voor de hoge criminaliteitscijfers van
bepaalde groepen
- Benchmark-probleem: met welk aantal of aandeel moet worden
vergeleken? Met de bevolking of met mensen op straat? Hoewel
disproportionaliteit essentieel is, is deze dus ook lastig te meten en blijft er
altijd interpretatieruimte over
- Er kan geen conclusie worden getrokken over of etnisch profileren
voorkomt en zo ja, hoe vaak en waarom. Mensen handelen vaak vanuit
hun opvattingen, maar deze zijn niet geschikt om uit op te maken of er
objectief gezien sprake is van etnisch profileren
, Beslisprocessen van politieambtenaren
- Elke agent heeft een discretionaire beslissingsruimte. Deze is nodig om in
zeer verschillende situaties te kunnen handelen. Maar dit is geen vrijbrief
om zomaar mensen staande te houden
- Johnson en Morgen: verdenkingen ontstaan op 4 manieren
1. Stereotype ideeën over wie crimineel is
2. Bestaande kennis over specifieke burgers
3. Omstandigheden die afwijken van het normale
4. Verdachte non-verbale signalen
- Dekkers en Van der Woude onderscheidden nog 3 categorieën van
factoren die kunnen meespelen
1. Persoonskenmerken
2. De omstandigheden van de situatie en het gedrag
3. Kenmerken van een voertuig
Racisme
Ras: een categorie mensen die biologisch overgedragen kenmerken delen die
leden van de samenleving sociaal belangrijk achten.
Racisme: veronderstellen dat een bepaald ras ‘beter’ of ‘slechter’ is dan een
ander ras
Discriminatie
- Elke handeling waarbij verschillende categorieën mensen ongelijk worden
behandeld
- Vooroordelen verwijst naar houdingen, discriminatie verwijst naar gedrag
- Discriminatie kan positief (speciale voordelen) of negatief (obstakels voor
bepaalde groepen mensen) zijn
- Vooroordelen en discriminatie gaan vaak samen
- Discriminatie is niet altijd verkeerd: je kunt een voorkeur geven aan
persoonlijkheden, aan het uiterlijk of aan talenten van bepaalde mensen -
> noodzakelijk in het dagelijks leven en zorgt nauwelijks voor problemen
o Op basis van etniciteit of ras is een ander verhaal
Institutionele discriminatie
Vooringenomenheid (bevooroordeeld) in opvattingen of handelingen die
verbonden zijn aan de werking van instellingen van de samenleving, bijv.
scholen, ziekenhuizen, werk
- Brown-besluit: scholen mogen niet officieel zwart of wit zijn, maar er zijn
nog steeds scholen waar het ene of andere ras overheerst
- Bijv: moord op een donkere man -> hij werd vermoord door een bende
blanke jongeren. De moord werd niet goed onderzocht en dit kwam voort
uit institutionele discriminatie van de politie
Verschillende soorten discriminerende mensen
- Active bigot: heeft vooroordelen en discrimineert
- Timid bigot: wel vooroordelen, maar discrimineert niet
- Fair-weather liberals: tolerant, maar discrimineert alleen met een bepaald
doel (als baas dit eist)
- All-weather liberals: geen vooroordelen en discrimineert niet
Vooroordelen en discriminatie: vicieuze cirkel
Leerdoelen
1. Wat is etnisch profileren/discriminatie/racisme?
2. Wat zijn de belangrijkste aspecten/vormen van racisme?
3. Hoe verklaar je racisme/discriminatie/etnisch profileren?
4. Wat is de verhouding tussen etnisch profileren en discriminatie/racisme?
Bronnen
- H11
- 2 artikelen
Wat is etnisch profileren/discriminatie/racisme?
Etnisch profileren
Etniciteit
- Een gedeeld cultureel of historisch erfgoed. Leden van een etnische
categorie hebben gemeenschappelijke voorouders, een taal of religie die
samen een onderscheidende sociale identiteit verlenen
- Etniciteit is niet raciaal: joden worden vaak als ras gezien, maar ze zijn
alleen onderscheidend in religieuze overtuigingen
- Meeste mensen identificeren zich met meer dan 1 etnische achtergrond
Diaspora: de verspreiding van een bevolking uit het ‘thuisland’ naar andere
gebieden
3 hoofdreacties op etnische scheidingen in een multiculturele
samenleving – Stuart Hall
1. Defensieve versterking van dominante culturele identiteiten
Mensen voelen zich bedreig en gaan hun absolute waarden
herbevestigen
2. Defensieve versterking van de identiteit van de minderheidscultuur
Er wordt een sterke tegen-identiteit opgebouwd
3. Creëren van nieuwe gemengde identiteiten
Mogelijk gevolg van globalisering -> er bestaat een breder
identiteitsgevoelig
Artikel: Etnisch profileren in Nederland; wat weten we nou echt?
Waar hebben we het over?
- Bij etnisch profileren draait het om disproportioneel vaak staande houden
van burgers op grond van hun zichtbare etnische achtergrond of
huidskleur, zonder dat daar een objectieve en redelijke rechtvaardiging
voor bestaat
- Vaak een beslissing door onbewust stereotype
- Kan ook komen door de druk tot informatie-gestuurd politiewerk in
combinatie met veel aandacht voor de hoge criminaliteitscijfers van
bepaalde groepen
- Benchmark-probleem: met welk aantal of aandeel moet worden
vergeleken? Met de bevolking of met mensen op straat? Hoewel
disproportionaliteit essentieel is, is deze dus ook lastig te meten en blijft er
altijd interpretatieruimte over
- Er kan geen conclusie worden getrokken over of etnisch profileren
voorkomt en zo ja, hoe vaak en waarom. Mensen handelen vaak vanuit
hun opvattingen, maar deze zijn niet geschikt om uit op te maken of er
objectief gezien sprake is van etnisch profileren
, Beslisprocessen van politieambtenaren
- Elke agent heeft een discretionaire beslissingsruimte. Deze is nodig om in
zeer verschillende situaties te kunnen handelen. Maar dit is geen vrijbrief
om zomaar mensen staande te houden
- Johnson en Morgen: verdenkingen ontstaan op 4 manieren
1. Stereotype ideeën over wie crimineel is
2. Bestaande kennis over specifieke burgers
3. Omstandigheden die afwijken van het normale
4. Verdachte non-verbale signalen
- Dekkers en Van der Woude onderscheidden nog 3 categorieën van
factoren die kunnen meespelen
1. Persoonskenmerken
2. De omstandigheden van de situatie en het gedrag
3. Kenmerken van een voertuig
Racisme
Ras: een categorie mensen die biologisch overgedragen kenmerken delen die
leden van de samenleving sociaal belangrijk achten.
Racisme: veronderstellen dat een bepaald ras ‘beter’ of ‘slechter’ is dan een
ander ras
Discriminatie
- Elke handeling waarbij verschillende categorieën mensen ongelijk worden
behandeld
- Vooroordelen verwijst naar houdingen, discriminatie verwijst naar gedrag
- Discriminatie kan positief (speciale voordelen) of negatief (obstakels voor
bepaalde groepen mensen) zijn
- Vooroordelen en discriminatie gaan vaak samen
- Discriminatie is niet altijd verkeerd: je kunt een voorkeur geven aan
persoonlijkheden, aan het uiterlijk of aan talenten van bepaalde mensen -
> noodzakelijk in het dagelijks leven en zorgt nauwelijks voor problemen
o Op basis van etniciteit of ras is een ander verhaal
Institutionele discriminatie
Vooringenomenheid (bevooroordeeld) in opvattingen of handelingen die
verbonden zijn aan de werking van instellingen van de samenleving, bijv.
scholen, ziekenhuizen, werk
- Brown-besluit: scholen mogen niet officieel zwart of wit zijn, maar er zijn
nog steeds scholen waar het ene of andere ras overheerst
- Bijv: moord op een donkere man -> hij werd vermoord door een bende
blanke jongeren. De moord werd niet goed onderzocht en dit kwam voort
uit institutionele discriminatie van de politie
Verschillende soorten discriminerende mensen
- Active bigot: heeft vooroordelen en discrimineert
- Timid bigot: wel vooroordelen, maar discrimineert niet
- Fair-weather liberals: tolerant, maar discrimineert alleen met een bepaald
doel (als baas dit eist)
- All-weather liberals: geen vooroordelen en discrimineert niet
Vooroordelen en discriminatie: vicieuze cirkel
