Kleur en licht
2024 – 2025
1
,1. Geschiedenis
Tot 18e eeuw => 2 lichtbronnen:
1. Natuurlijk daglicht
2. Vuur
1.1 Kwantitatieve lichtplanning
= lichtplanning door middel van waarden en normen
Regelgeving die minimale verlichtingssterkten en kwaliteiten van
kleurweergaven en anti-verblinding weergaf
Psychologie v.d. waarneming buiten beschouwing!!
1.2 Kwalitatieve lichtplanning
= kwaliteit boven kwantiteit, uitgangspunt nieuwe verlichtingsfilosofie
Wisselspel tussen waarnemende mens, geziene objecten en
overbrengende medium (licht)
1.3 Op de waarneming gerichte lichtplanning
= waarneming als uitgangspunt goede lichtplanning
Behoeften mens als actieve factor in de waarneming (niet louter
ontvanger)
1.4 Richard Kelly
= pionier in kwalitatieve lichtplanning
Vervangt vraag naar lichtkwantiteit door vraag naar afzonderlijke
kwaliteiten licht
1.4.1 Ambient luminescence
= licht om te zien, algemene verlichting
Mensen, objecten en ruimte zichtbaar maken
1.4.2 Focal glow
= licht om naar iets te kijken, accent verlichting
Overdragen van informatie
Bv. spotlight op toneelvoorstelling of op schilderij
1.4.3 Play of brilliants
= licht om naar te kijken, decoratieve/sfeer verlichting
Licht vormt kunst op zichzelf
1.4.4 toepassingen gebouwen
Zie p. 10-11
1.5 William Lam
= voorvechter kwalitatieve lichtplanning
1970: criteriacatalogus, vereisten aan een verlichtingsinstallatie
2
, 1.5.1 Activity needs
= activiteitsbehoeften
Functionaliteit
Vereisten die ontstaan uit actieve bezigheden in de visuele omgeving
1.5.2 Biological needs
= biologische behoeften
Emoties
Psychologische vereisten aan visuele omgeving
Onbewuste behoeften die essentieel zijn voor emotionele waardering
1. Oriëntatie
= behoefte aan een eenduidige oriëntatie
Herkenbaarheid van doelen en wegen ernaartoe
Informatie over omgeving (weer, tijdstip,…)
2. Begrijpelijkheid
= overzichtelijkheid en begrijpelijkheid structuur v.d. ruimte (leesbaarheid)
Voldoende zichtbaarheid van deelruimtes (zorgt voor veiligheid)
3. Communicatie
= evenwicht tussen behoefte aan communicatie mens en aanspraak op
gedefinieerde privé-sfeer
Lichteilanden creëren
2. Zien en waarnemen
2.1 Licht
Zichtbaar licht
= deel elektromagnetisch spectrum dat in staat is in menselijk oog een
lichtindruk op te wekken
Tussen violet en rood
2.1.1 Kleurindruk
= spectrum van zichtbaar licht is verdeeld in golflengtegebieden, die veroorzaken
elk een bepaalde kleurindruk in het menselijk oog
Menselijk oog kan spectrale kleuren die gelijktijdig worden uitgestraald niet
afzonderlijk waarnemen
Samenvatten tot bepaalde kleurenindruk
Monochromatisch
= licht dat slechts uit 1 spectrale kleur bestaat
Kleurenspectrum
= het totaal aan lichtkleuren binnen het zichtbare deel van het
elektromagnetisch spectrum
2.2 Fysiologie van het oog
2.2.1 oog en camera
Vervormbare lens in oog
3
2024 – 2025
1
,1. Geschiedenis
Tot 18e eeuw => 2 lichtbronnen:
1. Natuurlijk daglicht
2. Vuur
1.1 Kwantitatieve lichtplanning
= lichtplanning door middel van waarden en normen
Regelgeving die minimale verlichtingssterkten en kwaliteiten van
kleurweergaven en anti-verblinding weergaf
Psychologie v.d. waarneming buiten beschouwing!!
1.2 Kwalitatieve lichtplanning
= kwaliteit boven kwantiteit, uitgangspunt nieuwe verlichtingsfilosofie
Wisselspel tussen waarnemende mens, geziene objecten en
overbrengende medium (licht)
1.3 Op de waarneming gerichte lichtplanning
= waarneming als uitgangspunt goede lichtplanning
Behoeften mens als actieve factor in de waarneming (niet louter
ontvanger)
1.4 Richard Kelly
= pionier in kwalitatieve lichtplanning
Vervangt vraag naar lichtkwantiteit door vraag naar afzonderlijke
kwaliteiten licht
1.4.1 Ambient luminescence
= licht om te zien, algemene verlichting
Mensen, objecten en ruimte zichtbaar maken
1.4.2 Focal glow
= licht om naar iets te kijken, accent verlichting
Overdragen van informatie
Bv. spotlight op toneelvoorstelling of op schilderij
1.4.3 Play of brilliants
= licht om naar te kijken, decoratieve/sfeer verlichting
Licht vormt kunst op zichzelf
1.4.4 toepassingen gebouwen
Zie p. 10-11
1.5 William Lam
= voorvechter kwalitatieve lichtplanning
1970: criteriacatalogus, vereisten aan een verlichtingsinstallatie
2
, 1.5.1 Activity needs
= activiteitsbehoeften
Functionaliteit
Vereisten die ontstaan uit actieve bezigheden in de visuele omgeving
1.5.2 Biological needs
= biologische behoeften
Emoties
Psychologische vereisten aan visuele omgeving
Onbewuste behoeften die essentieel zijn voor emotionele waardering
1. Oriëntatie
= behoefte aan een eenduidige oriëntatie
Herkenbaarheid van doelen en wegen ernaartoe
Informatie over omgeving (weer, tijdstip,…)
2. Begrijpelijkheid
= overzichtelijkheid en begrijpelijkheid structuur v.d. ruimte (leesbaarheid)
Voldoende zichtbaarheid van deelruimtes (zorgt voor veiligheid)
3. Communicatie
= evenwicht tussen behoefte aan communicatie mens en aanspraak op
gedefinieerde privé-sfeer
Lichteilanden creëren
2. Zien en waarnemen
2.1 Licht
Zichtbaar licht
= deel elektromagnetisch spectrum dat in staat is in menselijk oog een
lichtindruk op te wekken
Tussen violet en rood
2.1.1 Kleurindruk
= spectrum van zichtbaar licht is verdeeld in golflengtegebieden, die veroorzaken
elk een bepaalde kleurindruk in het menselijk oog
Menselijk oog kan spectrale kleuren die gelijktijdig worden uitgestraald niet
afzonderlijk waarnemen
Samenvatten tot bepaalde kleurenindruk
Monochromatisch
= licht dat slechts uit 1 spectrale kleur bestaat
Kleurenspectrum
= het totaal aan lichtkleuren binnen het zichtbare deel van het
elektromagnetisch spectrum
2.2 Fysiologie van het oog
2.2.1 oog en camera
Vervormbare lens in oog
3
