Hoofdstuk 10
Elkaar begrijpen in de multiculturele samenleving
Hoffman legt de nadruk op het interactieperspectief en niet op de inhoud van de
communicatie of de etnische of culturele achtergrond van de gesprekspartners
Voor wederzijds begrip is er een overkoepelend taalspel nodig.
Taalgebruik in een betekenisvolle wereld
Gebeurtenissen (zinnen) krijgen niet alleen een betekenis maar ook een waarde
We kunnen elkaar alleen begrijpen als we een gezamenlijke ‘betekenishorizon’ van
waarden deken
Theorie van het communicatieve handelen van Jürgen Habermans
Filosoof Jürgen Habermans stelt dat het doel van communicatie het maken van
verbinding met de ander is.
Habermans is het niet eens met Lyotard dat we de verschillen moeten omarmen
Om met elkaar te leven, moeten het met elkaar eens zijn over zaken die ertoe doen
Volgens hem is er een universeel taalspel
Hij onderscheidt 2 vormen van menselijk handelen:
1. Strategisch handelen
2. Communicatief handelen
Communicatief handelen
Doelen:
- Handelingen op elkaar afstemmen
- Tot gezamenlijke kennis komen
- Het met elkaar eens worden over welke normen nageleefd moeten worden
- Elkaar vertellen hoe we iets beleven
In het communicatief handelen streven we naar wederzijds begrip en is het doel het
met elkaar eens worden
3 voorwaarden voor communicatief handelen; de geldigheidsclaims
1. De ander is oprecht en meent wat die zegt: waarachtigheidsclaim
2. De ander claimt dat wat hij zegt waar is: waarheidsclaim
3. De ander claimt dat het juist is om mij dat te vragen: normatieve claim
Wanneer sprake is van een onenigheid of conflict kan het van belang zijn je af te
vragen welk van de drie claims ter discussie staat
Strategisch handelen
We communiceren niet alleen met elkaar om een bepaald probleem op te lossen en
overeenstemming te krijgen, maar ook om eigenbelang te bewerkstellen
Je gebruikt je communicatie dan als strategisch middel en daarom noemt Habermans
deze vorm van handelen ‘strategisch handelen’
Instrumentele rationaliteit: middelen die je inzet om je doel te bereiken
De kolonisatie van die leefwereld
Habermans noemt de wereld waarin we communicatief handelen de ‘leefwereld’
Elkaar begrijpen in de multiculturele samenleving
Hoffman legt de nadruk op het interactieperspectief en niet op de inhoud van de
communicatie of de etnische of culturele achtergrond van de gesprekspartners
Voor wederzijds begrip is er een overkoepelend taalspel nodig.
Taalgebruik in een betekenisvolle wereld
Gebeurtenissen (zinnen) krijgen niet alleen een betekenis maar ook een waarde
We kunnen elkaar alleen begrijpen als we een gezamenlijke ‘betekenishorizon’ van
waarden deken
Theorie van het communicatieve handelen van Jürgen Habermans
Filosoof Jürgen Habermans stelt dat het doel van communicatie het maken van
verbinding met de ander is.
Habermans is het niet eens met Lyotard dat we de verschillen moeten omarmen
Om met elkaar te leven, moeten het met elkaar eens zijn over zaken die ertoe doen
Volgens hem is er een universeel taalspel
Hij onderscheidt 2 vormen van menselijk handelen:
1. Strategisch handelen
2. Communicatief handelen
Communicatief handelen
Doelen:
- Handelingen op elkaar afstemmen
- Tot gezamenlijke kennis komen
- Het met elkaar eens worden over welke normen nageleefd moeten worden
- Elkaar vertellen hoe we iets beleven
In het communicatief handelen streven we naar wederzijds begrip en is het doel het
met elkaar eens worden
3 voorwaarden voor communicatief handelen; de geldigheidsclaims
1. De ander is oprecht en meent wat die zegt: waarachtigheidsclaim
2. De ander claimt dat wat hij zegt waar is: waarheidsclaim
3. De ander claimt dat het juist is om mij dat te vragen: normatieve claim
Wanneer sprake is van een onenigheid of conflict kan het van belang zijn je af te
vragen welk van de drie claims ter discussie staat
Strategisch handelen
We communiceren niet alleen met elkaar om een bepaald probleem op te lossen en
overeenstemming te krijgen, maar ook om eigenbelang te bewerkstellen
Je gebruikt je communicatie dan als strategisch middel en daarom noemt Habermans
deze vorm van handelen ‘strategisch handelen’
Instrumentele rationaliteit: middelen die je inzet om je doel te bereiken
De kolonisatie van die leefwereld
Habermans noemt de wereld waarin we communicatief handelen de ‘leefwereld’
