Hormonaal stelsel
Afstemmen en integreren door :
- hormonale stelsel
- zenuwstelsel
- zintuigen : input voor het zenuwstelsel, reageren op in- en externe
prikkels
- farmacologie : interventies, het lichaam helpen om adequaat te reageren
zenuwstelsel
- door impulsen ( elektrisch signaal langs zenuw )
- snelle, korte reacties
hormonaal stelsel
- door hormonen ( chemisch stofje in bloed )
- langzame, lange reactie
endocriene klieren = hormoonklieren
- hormonen geproduceerd door endocriene klieren
- verspreiden via het bloed
- belangrijk bij :
o voortplanting
o groei en ontwikkeling
o handhaving van homeostase
o regulatie van stofwisseling
groepen hormonen
- aminozuurderivaten : klein, lijken op aminozuren bv schildklierhormonen
en melatonine
- peptidehormonen : grootste groep hormonen, peptides en kleine eiwitten,
bv ADH, groeihormonen
- vetderivaten : steroïden, eicosanoiden
werking hormonaal stelsel
- werking op doelwitorgaan via receptoren
geen receptor = geen effect
soms effecten in meerdere organen of weefsels
- hormoon + receptor > verschillende processen in de cel > effecten
hormonen zijn dus alleen een startsignaal
- effect bestaat vaak uit de productie van een ander hormoon
binding aan receptor zorgt voor een effect
- soms kan hormoon zelf de cel in
- intracellulaire receptoren
- effecten in celkern ( DNA synthese )
- effecten op mitochondriën ( energiegebruik )
negatieve feedback
, = het effect van een hormoon veroorzaakt afnamen van de productie van dit
hormoon > het is immers niet meer nodig
effect zorgt er voor dat de productie geremd wordt.
Bètacellen produceren insuline bij te hoog bloedsuiker
Alfacellen produceren glucagon bij te laag bloedsuiker
Endocriene klieren :
- hypothalamus
- hypofyse
- schildklier
- thymus
- bijnieren
- testes
- epifyse
- bijschildklieren
- hart
- nieren
- vetweefsel
- spijsverteringskanaal
- pancreas
- geslachtsorganen
hypofyse & hypothalamus
hypothalamus 3 functies
1. hormonen die de hypofyse reguleren (+/-)
2. productie van hormonen
3. zenuwbanen naar bijnieren
1. productie hormonen > bloed > hypofyse
2. productie hormonen > zenuwbaan > afgifte door hypofyse
3. aansturing hormoonproductie bijnieren via zenuwbanen ( gaat om o.a.
adrenaline > betrokken bij vecht- of vluchtreacties daarom snelle
aansturing belangrijk
hypothalamus functie 1 :
- productie hormonen die hypofyse reguleren
- releasing hormones ( RH ) : stimuleren productie hypofysehormonen
- inhiberende hormonen ( IH ) : remmen productie hypofysehormonen
- afgifte RH en IH in poortadersysteem
hypofyse
- grootte van erwt
- hangt onder de hypothalamus
- bestaat uit twee delen
hypofyse heeft een voor- en achterkant
- achterkwab = neurohypofyse : zenuwweefsel
- voorkwab = adenohypofyse : klierweefsel
hypothalamus functie 2 :
Afstemmen en integreren door :
- hormonale stelsel
- zenuwstelsel
- zintuigen : input voor het zenuwstelsel, reageren op in- en externe
prikkels
- farmacologie : interventies, het lichaam helpen om adequaat te reageren
zenuwstelsel
- door impulsen ( elektrisch signaal langs zenuw )
- snelle, korte reacties
hormonaal stelsel
- door hormonen ( chemisch stofje in bloed )
- langzame, lange reactie
endocriene klieren = hormoonklieren
- hormonen geproduceerd door endocriene klieren
- verspreiden via het bloed
- belangrijk bij :
o voortplanting
o groei en ontwikkeling
o handhaving van homeostase
o regulatie van stofwisseling
groepen hormonen
- aminozuurderivaten : klein, lijken op aminozuren bv schildklierhormonen
en melatonine
- peptidehormonen : grootste groep hormonen, peptides en kleine eiwitten,
bv ADH, groeihormonen
- vetderivaten : steroïden, eicosanoiden
werking hormonaal stelsel
- werking op doelwitorgaan via receptoren
geen receptor = geen effect
soms effecten in meerdere organen of weefsels
- hormoon + receptor > verschillende processen in de cel > effecten
hormonen zijn dus alleen een startsignaal
- effect bestaat vaak uit de productie van een ander hormoon
binding aan receptor zorgt voor een effect
- soms kan hormoon zelf de cel in
- intracellulaire receptoren
- effecten in celkern ( DNA synthese )
- effecten op mitochondriën ( energiegebruik )
negatieve feedback
, = het effect van een hormoon veroorzaakt afnamen van de productie van dit
hormoon > het is immers niet meer nodig
effect zorgt er voor dat de productie geremd wordt.
Bètacellen produceren insuline bij te hoog bloedsuiker
Alfacellen produceren glucagon bij te laag bloedsuiker
Endocriene klieren :
- hypothalamus
- hypofyse
- schildklier
- thymus
- bijnieren
- testes
- epifyse
- bijschildklieren
- hart
- nieren
- vetweefsel
- spijsverteringskanaal
- pancreas
- geslachtsorganen
hypofyse & hypothalamus
hypothalamus 3 functies
1. hormonen die de hypofyse reguleren (+/-)
2. productie van hormonen
3. zenuwbanen naar bijnieren
1. productie hormonen > bloed > hypofyse
2. productie hormonen > zenuwbaan > afgifte door hypofyse
3. aansturing hormoonproductie bijnieren via zenuwbanen ( gaat om o.a.
adrenaline > betrokken bij vecht- of vluchtreacties daarom snelle
aansturing belangrijk
hypothalamus functie 1 :
- productie hormonen die hypofyse reguleren
- releasing hormones ( RH ) : stimuleren productie hypofysehormonen
- inhiberende hormonen ( IH ) : remmen productie hypofysehormonen
- afgifte RH en IH in poortadersysteem
hypofyse
- grootte van erwt
- hangt onder de hypothalamus
- bestaat uit twee delen
hypofyse heeft een voor- en achterkant
- achterkwab = neurohypofyse : zenuwweefsel
- voorkwab = adenohypofyse : klierweefsel
hypothalamus functie 2 :
