Inhoud
LES 1................................................................................................................................................................................ 3
Engelstalige Tekst disability en inclusie.......................................................................................................................3
Verschillende modellen & perspectieven op handicap............................................................................................3
Inclusie als recht.......................................................................................................................................................4
Leerpad ICF-model.......................................................................................................................................................5
Leerpad etiologie.........................................................................................................................................................9
Gevaarlijk voor de baby..........................................................................................................................................10
Les 2.............................................................................................................................................................................. 11
Tekst Visuele beperking.............................................................................................................................................12
Een blind persoon staat anders tegenover de dingen............................................................................................12
Een blind persoon staat anders tegenover zichzelf................................................................................................13
Het contact tussen blinde en ziende personen is anders.......................................................................................13
Psychogenetische ontwikkeling van het blinde kind..............................................................................................13
Slechtziende persoon.............................................................................................................................................14
Orthopedagogische aanpak....................................................................................................................................14
LEErpad oog & visueel beperking...............................................................................................................................16
Delen van het oog..................................................................................................................................................16
Werking van het oog..............................................................................................................................................16
Terminologie..........................................................................................................................................................17
Kleurenblindheid....................................................................................................................................................17
Etiologie van visuele beperkingen..........................................................................................................................18
Tekst auditieve beperking..........................................................................................................................................19
Begrippen...............................................................................................................................................................19
Aspecten uit de psychische ontwikkeling van het kind met gehoorstoornis..........................................................20
Prothesen en andere technische hulpmiddelen.....................................................................................................22
Een bijzonder hulpmiddel: de doventolk................................................................................................................23
Communicatieve aspecten ter verbetering van de interactie tussen horende en personen met gehoorstoornis. 24
Leerpad oor & auditieve beperking...........................................................................................................................25
Delen van het oor...................................................................................................................................................25
Werking van het oor...............................................................................................................................................25
Auditieve onderzoeken..........................................................................................................................................26
Onderverdelingen gehoorverlies............................................................................................................................26
Etiologie van auditieve beperkingen......................................................................................................................27
Les 3 en LES 4 (5)...........................................................................................................................................................27
1
, Onderwijs...............................................................................................................................................................27
Knelpunten en barrières.........................................................................................................................................29
Kwaliteit van leven.................................................................................................................................................30
Ondersteuningsplan...............................................................................................................................................31
tekst Sociaal emotionele ontwikkeling......................................................................................................................31
Aspecten van de sociaal emotionele ontwikkeling.................................................................................................31
Fasen...................................................................................................................................................................... 32
Tekst verstandelijke beperking..................................................................................................................................35
Terminologie..........................................................................................................................................................35
Een systeem met verschillende bedoelingen.........................................................................................................36
Vijf belangrijke vooronderstellingen van AAIDD....................................................................................................36
Definitie.................................................................................................................................................................. 37
Theoretisch model AAIDD......................................................................................................................................37
Stap 1..................................................................................................................................................................... 37
Stap 2..................................................................................................................................................................... 39
Stap 3..................................................................................................................................................................... 39
Leerpad mentale beperking.......................................................................................................................................41
Etiologie................................................................................................................................................................. 41
Categorieën............................................................................................................................................................41
Tekst fysieke beperking.............................................................................................................................................42
Begripsomschrijving en etiologie............................................................................................................................42
Infantiele encefalopathie (IE).................................................................................................................................42
Psychologische inzichten........................................................................................................................................46
Leerpad fysieke beperking.........................................................................................................................................50
Terminologie..........................................................................................................................................................50
Etiologie................................................................................................................................................................. 50
Les 6 en 7: leerstoornissen............................................................................................................................................52
Tekst.......................................................................................................................................................................... 54
Tekst niet-aangeboren hersenletsel..........................................................................................................................59
Zorgbehoevende met NAH.....................................................................................................................................59
De netwerkcoach als verbindende professional.....................................................................................................60
Het secundaire netwerk als draagvlak....................................................................................................................61
Krachtenperspectief...............................................................................................................................................62
Krachtgericht werken is herstelgericht werken......................................................................................................62
Kwaliteit van leven als uitgangspunt......................................................................................................................62
Krachtenmodel van Rapp en Goscha als handelingskader.....................................................................................62
2
, Houdingsaspecten van de professional..................................................................................................................64
LES 1
Non-discriminatie = het principe dat personen met een handicap niet mogen worden benadeeld of ongelijk mogen
worden behandeld op basis van hun handicap. Ze hebben recht op gelijke behandeling en kansen, net als iedereen.
Disability studies = onderzoekt hoe de SML mensen met een beperking belemmert of juist ondersteunt.
ENGELSTALIGE TEKST DISABILITY EN INCLUSIE
Inclusie = het idee dat iedereen gebruik moet kunnen maken van dezelfde voorzieningen, kan deelnemen aan
dezelfde activiteiten en kan genieten van dezelfde ervaringen – inclusief mensen met een beperking.
VERSCHILLENDE MODELLEN & PERSPECTIEVEN OP HANDICAP
De manier waarop we naar mensen met een beperking kijken, bepaalt vaak hoe we met hen omgaan.
Het morele (religieuze) Het oudste model, handicap als een straf of een uitdaging van God:
model Een straf voor zonden
The moral model Individu wordt door God ‘uitverkoren’ om een beperking te dragen en krijgt
zo de kans zichzelf te verlossen door volharding/veerkracht.
Het liefdadigheidsmodel Het zijn slachtoffers van hun beperking
The charity model Stereotypes van hulpeloosheid & afhankelijkheid
Ze zijn ‘zielig’, we moeten ervoor zorgen.
Het biomedisch model Een beperking is een individueel medisch probleem
The (bio)medical model Een beperking is iets negatief we moeten het voorkomen of genezen.
Het sociale model Een beperking is geen individueel probleem maar het gevolg van een
The social model ontoegankelijke SML.
Mensen hebben een beperking door hun omgeving.
Beperking = sociaal construct
Het identiteitsmodel Een beperking als een positieve identiteit.
The identity model Het is niet alleen iets wat iemand ‘heeft’ maar ook wat iemand ‘is’.
Het is niet negatief, het kan net verbondenheid creëren mensen met een
beperking delen gelijkaardige ervaringen ( samen strijden voor gelijke
kansen, rechten, plaats in SML, …)
Het model wil aanmoedigen om een positief zelfbeeld te ontwikkelen.
Het Verschuift de focus van afhankelijkheid naar zelfstandigheid & gelijkwaardigheid.
mensenrechtenmodel The Focus op wetgeving en veranderingen in het beleid.
human rights model Willen dus dat ‘sociale construct’ aanpakken (sociaal model)
Verschil met sociale model: zij praten over hoe de SML niet is aangepast, dit
model gaat er actief met aan de slag.
Het culturele model Een beperking is geen individueel/medisch probleem maar een cultureel fenomeen.
The cultural model Een beperking krijgt betekenis door hoe ze worden voorgesteld in de SML
(focus op representatie).
Cultuur bepaalt sterk hoe de SML naar een beperking kijkt. Wat in de ene
cultuur ‘afwijkend’ is, kan in een andere cultuur als ‘normaal’ beschouwd
worden.
Beperking = historisch & context gebonden
Het economische model In welke mate kan iemand deelnemen aan arbeid en bijdragen aan de economie?
The economic model Participatie aan SML wordt gekoppeld aan arbeidsparticipatie.
Personen met beperking: financiële last?
Personen met beperking economisch zo zelfstandig mogelijk maken (bv.
beschutte werkplaats)
Het grenzenmodel Elk mens heeft beperking, het is een universeel menselijk gegeven.
3
, The limits model
Eco-bio-psycho-sociale = Integratieve model.
model Beperking als het resultaat van de interactie tussen gezondheidstoestand,
ICF-model !!! persoonlijke factoren & omgevingsfactoren.
INCLUSIE ALS RECHT
De Salamanca-verklaring (1994) stelde inclusief onderwijs als norm & benadrukte dat reguliere scholen de meest
effectieve manier zijn om discriminatie tegen te gaan en gelijke kansen te creëren.
Tijdens een UNESCO-wereldconferentie in Salamanca (Spanje).
Legde de basis voor inclusief onderwijs wereldwijd.
Alle kinderen moeten samen onderwijs volgen in reguliere scholen. Het zijn de scholen die zich moeten
aanpassen.
De VN-conventie inzake de Rechten van Personen met een Handicap (CRPD, 2006)
CRPD = Convention on the Rights of Persons with Disabilities
= internationaal verdrag dat rechten van personen met een handicap beschermt & bevordert, en ervoor
zorgt dat ze volledig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven – zonder enige vorm van
discriminatie.
Artikel 24: recht op inclusief onderwijs
Artikel 30: recht op vrije tijd, sport en
recreatie
= landen moet deelname van personen met
een beperking aan reguliere sport/vrije tijd/
recreatie activiteiten mogelijk maken.
Landen moeten redelijke aanpassingen, ondersteuning bieden en barrières wegwerken zodat volwaardige
participatie mogelijk wordt.
Kern van de conventie = paradigmaverschuiving: een beperking is geen statisch medisch probleem maar een
contextueel probleem. Personen met een beperking zijn actieve burgers met rechten & een stem in de SML.
Angency
= het vermogen om zelf keuzes te maken &
invloed uit te oefenen op je eigen leven.
4
LES 1................................................................................................................................................................................ 3
Engelstalige Tekst disability en inclusie.......................................................................................................................3
Verschillende modellen & perspectieven op handicap............................................................................................3
Inclusie als recht.......................................................................................................................................................4
Leerpad ICF-model.......................................................................................................................................................5
Leerpad etiologie.........................................................................................................................................................9
Gevaarlijk voor de baby..........................................................................................................................................10
Les 2.............................................................................................................................................................................. 11
Tekst Visuele beperking.............................................................................................................................................12
Een blind persoon staat anders tegenover de dingen............................................................................................12
Een blind persoon staat anders tegenover zichzelf................................................................................................13
Het contact tussen blinde en ziende personen is anders.......................................................................................13
Psychogenetische ontwikkeling van het blinde kind..............................................................................................13
Slechtziende persoon.............................................................................................................................................14
Orthopedagogische aanpak....................................................................................................................................14
LEErpad oog & visueel beperking...............................................................................................................................16
Delen van het oog..................................................................................................................................................16
Werking van het oog..............................................................................................................................................16
Terminologie..........................................................................................................................................................17
Kleurenblindheid....................................................................................................................................................17
Etiologie van visuele beperkingen..........................................................................................................................18
Tekst auditieve beperking..........................................................................................................................................19
Begrippen...............................................................................................................................................................19
Aspecten uit de psychische ontwikkeling van het kind met gehoorstoornis..........................................................20
Prothesen en andere technische hulpmiddelen.....................................................................................................22
Een bijzonder hulpmiddel: de doventolk................................................................................................................23
Communicatieve aspecten ter verbetering van de interactie tussen horende en personen met gehoorstoornis. 24
Leerpad oor & auditieve beperking...........................................................................................................................25
Delen van het oor...................................................................................................................................................25
Werking van het oor...............................................................................................................................................25
Auditieve onderzoeken..........................................................................................................................................26
Onderverdelingen gehoorverlies............................................................................................................................26
Etiologie van auditieve beperkingen......................................................................................................................27
Les 3 en LES 4 (5)...........................................................................................................................................................27
1
, Onderwijs...............................................................................................................................................................27
Knelpunten en barrières.........................................................................................................................................29
Kwaliteit van leven.................................................................................................................................................30
Ondersteuningsplan...............................................................................................................................................31
tekst Sociaal emotionele ontwikkeling......................................................................................................................31
Aspecten van de sociaal emotionele ontwikkeling.................................................................................................31
Fasen...................................................................................................................................................................... 32
Tekst verstandelijke beperking..................................................................................................................................35
Terminologie..........................................................................................................................................................35
Een systeem met verschillende bedoelingen.........................................................................................................36
Vijf belangrijke vooronderstellingen van AAIDD....................................................................................................36
Definitie.................................................................................................................................................................. 37
Theoretisch model AAIDD......................................................................................................................................37
Stap 1..................................................................................................................................................................... 37
Stap 2..................................................................................................................................................................... 39
Stap 3..................................................................................................................................................................... 39
Leerpad mentale beperking.......................................................................................................................................41
Etiologie................................................................................................................................................................. 41
Categorieën............................................................................................................................................................41
Tekst fysieke beperking.............................................................................................................................................42
Begripsomschrijving en etiologie............................................................................................................................42
Infantiele encefalopathie (IE).................................................................................................................................42
Psychologische inzichten........................................................................................................................................46
Leerpad fysieke beperking.........................................................................................................................................50
Terminologie..........................................................................................................................................................50
Etiologie................................................................................................................................................................. 50
Les 6 en 7: leerstoornissen............................................................................................................................................52
Tekst.......................................................................................................................................................................... 54
Tekst niet-aangeboren hersenletsel..........................................................................................................................59
Zorgbehoevende met NAH.....................................................................................................................................59
De netwerkcoach als verbindende professional.....................................................................................................60
Het secundaire netwerk als draagvlak....................................................................................................................61
Krachtenperspectief...............................................................................................................................................62
Krachtgericht werken is herstelgericht werken......................................................................................................62
Kwaliteit van leven als uitgangspunt......................................................................................................................62
Krachtenmodel van Rapp en Goscha als handelingskader.....................................................................................62
2
, Houdingsaspecten van de professional..................................................................................................................64
LES 1
Non-discriminatie = het principe dat personen met een handicap niet mogen worden benadeeld of ongelijk mogen
worden behandeld op basis van hun handicap. Ze hebben recht op gelijke behandeling en kansen, net als iedereen.
Disability studies = onderzoekt hoe de SML mensen met een beperking belemmert of juist ondersteunt.
ENGELSTALIGE TEKST DISABILITY EN INCLUSIE
Inclusie = het idee dat iedereen gebruik moet kunnen maken van dezelfde voorzieningen, kan deelnemen aan
dezelfde activiteiten en kan genieten van dezelfde ervaringen – inclusief mensen met een beperking.
VERSCHILLENDE MODELLEN & PERSPECTIEVEN OP HANDICAP
De manier waarop we naar mensen met een beperking kijken, bepaalt vaak hoe we met hen omgaan.
Het morele (religieuze) Het oudste model, handicap als een straf of een uitdaging van God:
model Een straf voor zonden
The moral model Individu wordt door God ‘uitverkoren’ om een beperking te dragen en krijgt
zo de kans zichzelf te verlossen door volharding/veerkracht.
Het liefdadigheidsmodel Het zijn slachtoffers van hun beperking
The charity model Stereotypes van hulpeloosheid & afhankelijkheid
Ze zijn ‘zielig’, we moeten ervoor zorgen.
Het biomedisch model Een beperking is een individueel medisch probleem
The (bio)medical model Een beperking is iets negatief we moeten het voorkomen of genezen.
Het sociale model Een beperking is geen individueel probleem maar het gevolg van een
The social model ontoegankelijke SML.
Mensen hebben een beperking door hun omgeving.
Beperking = sociaal construct
Het identiteitsmodel Een beperking als een positieve identiteit.
The identity model Het is niet alleen iets wat iemand ‘heeft’ maar ook wat iemand ‘is’.
Het is niet negatief, het kan net verbondenheid creëren mensen met een
beperking delen gelijkaardige ervaringen ( samen strijden voor gelijke
kansen, rechten, plaats in SML, …)
Het model wil aanmoedigen om een positief zelfbeeld te ontwikkelen.
Het Verschuift de focus van afhankelijkheid naar zelfstandigheid & gelijkwaardigheid.
mensenrechtenmodel The Focus op wetgeving en veranderingen in het beleid.
human rights model Willen dus dat ‘sociale construct’ aanpakken (sociaal model)
Verschil met sociale model: zij praten over hoe de SML niet is aangepast, dit
model gaat er actief met aan de slag.
Het culturele model Een beperking is geen individueel/medisch probleem maar een cultureel fenomeen.
The cultural model Een beperking krijgt betekenis door hoe ze worden voorgesteld in de SML
(focus op representatie).
Cultuur bepaalt sterk hoe de SML naar een beperking kijkt. Wat in de ene
cultuur ‘afwijkend’ is, kan in een andere cultuur als ‘normaal’ beschouwd
worden.
Beperking = historisch & context gebonden
Het economische model In welke mate kan iemand deelnemen aan arbeid en bijdragen aan de economie?
The economic model Participatie aan SML wordt gekoppeld aan arbeidsparticipatie.
Personen met beperking: financiële last?
Personen met beperking economisch zo zelfstandig mogelijk maken (bv.
beschutte werkplaats)
Het grenzenmodel Elk mens heeft beperking, het is een universeel menselijk gegeven.
3
, The limits model
Eco-bio-psycho-sociale = Integratieve model.
model Beperking als het resultaat van de interactie tussen gezondheidstoestand,
ICF-model !!! persoonlijke factoren & omgevingsfactoren.
INCLUSIE ALS RECHT
De Salamanca-verklaring (1994) stelde inclusief onderwijs als norm & benadrukte dat reguliere scholen de meest
effectieve manier zijn om discriminatie tegen te gaan en gelijke kansen te creëren.
Tijdens een UNESCO-wereldconferentie in Salamanca (Spanje).
Legde de basis voor inclusief onderwijs wereldwijd.
Alle kinderen moeten samen onderwijs volgen in reguliere scholen. Het zijn de scholen die zich moeten
aanpassen.
De VN-conventie inzake de Rechten van Personen met een Handicap (CRPD, 2006)
CRPD = Convention on the Rights of Persons with Disabilities
= internationaal verdrag dat rechten van personen met een handicap beschermt & bevordert, en ervoor
zorgt dat ze volledig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven – zonder enige vorm van
discriminatie.
Artikel 24: recht op inclusief onderwijs
Artikel 30: recht op vrije tijd, sport en
recreatie
= landen moet deelname van personen met
een beperking aan reguliere sport/vrije tijd/
recreatie activiteiten mogelijk maken.
Landen moeten redelijke aanpassingen, ondersteuning bieden en barrières wegwerken zodat volwaardige
participatie mogelijk wordt.
Kern van de conventie = paradigmaverschuiving: een beperking is geen statisch medisch probleem maar een
contextueel probleem. Personen met een beperking zijn actieve burgers met rechten & een stem in de SML.
Angency
= het vermogen om zelf keuzes te maken &
invloed uit te oefenen op je eigen leven.
4
