| Professionele identiteitsontwikkeling 1 |Inleiding tot recht | samenvatting | vroedkunde 1 | VIVES | 2025/26

identiteitsontwikkeling Vk 1


Inleiding tot recht

Recht = een geheel van gedragsregels die afdwingbaar gesteld ( =
sanctioneerbaar ) zijn door de overheid

Bronnen van het recht :

 De wet
 De gewoontes = gebruiken die door de gemeenschap als bindende
rechtsregels worden gezien
 Algemene rechtsbeginsels = ongeschreven gedragsregels die op
een bepaald ogenblik als essentieel worden gezien door de
samenleving
 De rechtspraak ( vonnissen en arresten )
 De rechtsleer

Indeling van het recht

Publiekrecht : organisaties overheid + overheid – burgers

 Grondwettelijk recht
 Administratief recht
 Strafrecht
 Fiscaal recht
 Gerechtelijk recht

Privaatrecht = burger – burger

 Burgerlijk recht
 Handelsrecht

Gemengde rechtstakken

 Arbeidsrecht
 Sociaal zekerheidsrecht
 Economisch recht

Beginsels van het grondwettelijk recht

Grondwettelijk recht

= consitutioneel recht = staatsrecht

Belgie is een ...

 democratie : verkozen vertegenwoordigers vertegenwoordigen de
burgers
 Rechtstaat : de bevolking wordt beperkt door de fundamentele
rechten en vrijgeden van de burgers. iedereen moet de wetten



1

,identiteitsontwikkeling Vk 1


naleven, wanneer dit niet gebeurt bepaald een onafhankelijke
rechtbank de straf
 Monarchie : geleid door een koningshuis

In belgië geldt er scheiding der machten

 Wetgevende macht : opstellen van algemene regels
 Uitvoerende macht : concretiseren en toepassen van regels +
dagelijks bestuur
 Rechtelijke macht : geschillen beoordelen

Er mag geen commentaar komen op keuzes van rechtelijke macht
( gebeurt toch )

We delen belgië op

 3 gewesten : duidelijk begrensde grondgebieden
o Vlaams gewest
o Waals gewest
o Brussels hoofdstedelijk gewest
 3 Gemeenschappen = bevolkingsgroepen te onderscheiden door
taal
o Vlaamse gemeenschap
o Franse gemeenschap
o Duitstalige gemeenschap

Bevoegdheidsverdeling – bepaald door grondwet

 Gewesten : regels over grond-plaatsgebondenheid
 Gemeenschappen : persoons- taal- schoolsgebonden
 Federale staat ;: overkoepelende zaken + zaken waarvan niet
duidelijk is voor wie het is bv. Sociale zekerheid

--> conflict tussen gewet en gemeenschap – op te lossen door
grondwettelijk hof

Wetgevende macht Uitvoerende macht Rechtelijke
macht
Federale Kamer van - Concretiseren Hoven en
staat volksvertegenwoord van rechtbanken
igers + senaat + wedteksten
koning adhv - Bepalen
= federaal koninklijk vonnise
parlement besluit n en
- Maken arresten
wedteksten
Gewesten Gewestparlement Gewestregering
( alle gewesten - Besluiten

2

, identiteitsontwikkeling Vk 1


samen ) uitvoeren van
+ gewestregeri
gemeenschapsreger ng met elk
ing afzonderlijke
regering
- Stellen
decreten op
gemeenscha Gemeenschapsparle - Besluit van
p ment ( alle gemeenschap
gemeenschappen ) sregering
+ uitvoeren met
gemeenschapsreger elk
ing afzonderlijke
- decreten regering
Lokaal :

 Provincie : provincieraad
 Gemeente : gemeenteraad , burgemeester

België heeft dus 5 parlementen : vlaams, frans, waals, duits, federaal



Beginsels van gerechtelijk recht

Gewone rechtscolleges

Territoriale bevoegdheid = waar je het misdrijf of het feit pleegd, is
ook de plek waar je voor de rechtbank zal komen.

Er zijn 13 arrondissementen : gebieden waar je kan moeten
voorkomen ( w-vl, o-vl, antw, limburg, leuven, brussel, w- brabant,
namen, henegouwen, luik, eupen, luxenburg

Elk van deze plaatsen heeft dan nog afdelingen, de
specifieke stad in dit gebiet waar je naar toe moet ( w-vl : brugge,
kortrijk, ieper, veurne )

Materiële bevoegdheid : wat is het onderwerp, waarover haat het
geschil ? naar welke rechtbank je moet hangt af van wat je gedaan hebt.

Politierechtbank : verkeer




3