Samenvatting Ontstaansmechanismen van Ziekte | Hoofdstuk 7 | KU Leuven | 2025/26

Deel VII: Koorts & Thermoregulatie
Basisprincipes
 Energiebalans
o Moet eigenlijk cte in evenwicht
o Evenwicht tss E dat we opnemen in lichaam (via voeding & drank) & verbruik van E
(fysieke activiteit, basaal metabolisme, thermogenese)
 Thermogenese
o Adaptief
o Cte aanpassen aan omgevingstemp
 Warmbloedig
o Homeotherm
o Heel veel E leveren rondom optimale lichtemp
o Afwijking = drastische afname van E productie
o Lichtemp proberen cte houden ongeacht omgevingstemp
 Lukt op bepaald moment niet meer
 Risico bij langdurige blootstelling hitte/koude
o Bv. 40°C koorts  kracht niet om uit bed te geraken
 Koudbloedig
o Poikilotherm
o Knn niet zoveel E produceren, lagere piek
o Knn E produceren over brede range van temp
o Bij uitersten neemt E af
o Amfibieën, slangen,… in woestijn 40°C  liggen stil, knn niet veel doen
 Normale lichaamstemperatuur
o Basale temp schommelt rond 37°C
 Beperkte variatie: 0,5 – 0,8°C
 Overdag & avond = hoogste temp want meest actief
 Nacht & ochtend = lagere temp




Meten van temperatuur
 Kerntemp = relevante temp
 Variaties afh van persoon
 Normale morgenwaarde in mond: 35,8 – 37,2°C

Plaats
o Rectaal = referentie
 redelijk dicht bij kerntemp
o Mond digitaal: – 0,5°C (halve graad lager dan reële temp)
o Oksel digitaal: – 1,0°C

, o IR trommelvlies: – 0,1°C
o IR voorhoofd, temporaal: – 0,1°C
o Blaas/slokdarm/arteria pulmonalis = meest correcte meting (enkel in ziekenhuis!!)


Meetproblemen
 Betrouwbaarheid apparaat
 Meettijd
 Rectaal > IR > mond > oksel
o Oksel
 Afh van graad van huiddoorbloeding
 Technisch (bejaarden, …)
o Mond
 Invloed snelheid ademen
 Ijswater of warme dranken gedronken
 Roken, kauwgom (meer uitgezette bloedvaten in mond)




Fysiopathologie




 Homeostase functie
 3 belangrijke onderdelen
o Setpoint: temp waar je nr streeft
o Sensor: meet in lich of temp behaald w
o Effector: doet addaptatie  lichtemp op setpoint proberen krijgen

 bepalen mee wat kerntemp is!!

 Zit bepaalde traagheid op: niet onmiddellijk bnn paar seconden geregeld


Setpoint
 Kerntemp
o Individueel
o Activiteit
 Gaat zakken nrmate ouder
o Dag- & nacht ritme

, o Leeftijd
o Menstruele cyclus
 Ovulatie = lichtemp duidelijk omhoog
o Psychisch
 Bepaalde geassocieerd met abnormaal iets verhoogde lichtemp
 Huidtemp
o Mee niveau bepalen waarop thalamus gaat acteren
 Setpoint zweten
o Hoe hoger huid temp, hoe lager setpoint
o Omgevingstemp hoog  setpoint verlaagd
o Al op lagere kerntemp beginnen zweten dan normaal
 Setpoint shivering
o Hoger  sneller in gang schieten wnr huidtemp zeer laag
o Huidtemp gelinkt aan omgevingstemp
 Nauwe marge
 Op welk niveau zaken geactiveerd = heel afh van sensoren in huid




Effector-apparaat
 Belangrijk bij hyperthermie
 Balans warmteproductie & warmteverlies w aangepast dr:
o “autonome” reactie
 Huiddrbloeding
 Zweten: warmte efficiënt afgeven
 Piloerectie: haartjes op huid gaan rechtstaan  blokkeren stromen van lucht
over huid  vermindering warmte afgifte
o Neuro-endocriene reactie
 Via hypofyse; dr hormonen gestuurd
 Schildklierhormoon
 Cortisol
 Catecholamines
o Somatisch
 Spiertonus
 Rillen
 Plots heel koud  je begint te rillen