Praktisch recht Bijzondere
overeenkomsten
Van waar komt de term aanvullend recht?
Het uitgangspunt is de contractvrijheid (voorbeeld: overeenkomst maken). Als
hier ooit een discussie over komt gaat men kijken wel contract er is opgesteld.
Koopovereenkomst (= gemeen kooprecht) – je koopt een graafmachine. Je bent
volledig vrij om iets te zetten in je koopovereenkomst. Aanvullend recht zal alles
opvangen van wat er niet in het contract is gezet. Het is bindend voor de partijen
van het contract.
Dwingend recht (doelstelling)?
De wetgever gaat een bepaalde regel uitvaardigen om een bepaalde zwakke
contractspartij te beschermen (bv. woninghuurwet art. 12). Het is relatief nietig
(men kan ook kiezen om die nietigheid iet in te roepen, je kan kiezen dan als
zwakke partij) (voorbeeld: opzegtermijn bij huur - je doet het niet volgens een
bepaalde termijn).
Openbare orde
Het is zo erg dat de rechter dit ambtshalve kan inroepen – absolute nietigheid.
(voorbeeld: mensenhandel)
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Verschillende soorten bijzondere overeenkomsten:
Hoofdstuk 2: koop
Hoofdstuk 3: ruil
Hoofdstuk 4: huur
Hoofdstuk 5: aanneming Benoemde overeenkomsten (H2-
Hoofdstuk 6: lening 10) = overeenkomsten die geregeld
Hoofdstuk 7: bewaargeving en sekwester zijn in de wet
Hoofdstuk 8: kanscontracten
Hoofdstuk 9: lastgeving
Hoofdstuk 10: dading
= dit zijn allemaal benoemde overeenkomsten Onbenoemde overeenkomsten
versus (H11) = overeenkomsten die niet
Hoofdstuk 11: enkele onbenoemde overeenkomstengeregeld zijn in de wet (voorbeeld:
leasing = is eigenlijk een
huurovereenkomst met na verloop
van tijd de mogelijkheid tot
1
,Een overeenkomst sluiten:
Uitgangspunt: Contractsvrijheid van partijen (art. 5.14 BW)
Welke overeenkomst werd gesloten?
Partijen kiezen zelf welke overeenkomst zij sluiten, bijvoorbeeld
koopovereenkomst, huurovereenkomst, enzovoort. Ingeval van twijfel, dient in
eerste instantie de gemeenschappelijke bedoeling van partijen te worden
achterhaald om de overeenkomst juist te interpreteren(art. 5.69 BW).
Interpretatie van duidelijke contracten is uiteraard niet mogelijk.
Een contract strekt partijen tot wet (art. 5.69 BW) en de rechter is gebonden door
de door partijen gekozen rechtsfiguur, tenzij de contractuele bepalingen niet
verenigbaar zijn met de wettelijke toepassingsvoorwaarden van de gekozen
rechtsfiguur (art. 5.64 BW): in dat geval kan de rechter de overeenkomst
herkwalificeren
In geval van twijfel moet je kijken naar de bedoeling van de partijen (waarom het
document is opgemaakt). Interpreteren MAG voor zover dat het DUIDELIJK is.
Indien het contract valt onder één bijzondere overeenkomst (zoals geregeld
in het BW), dan worden de rechten en verplichtingen van partijen als volgt
beoordeeld:
1° toepassing van regels van openbare orde en/of dwingend recht
2° toepassing van alle contractuele bepalingen mits deze niet strijdig zijn met
regels van openbare orde of van dwingend recht
3° indien een aspect niet is geregeld in het contract:
3a) toepassing van de (aanvullende) bijzondere rechtsregels van de betrokken
rechtsfiguur in het BW
3b) en wanneer over dit aspect geen eigen bijzondere rechtsregels bestaan:
terugvallen op de (aanvullende) algemene rechtsregels van het
verbintenissenrecht
Eventueel meerdere rechtsfiguren vervat in de contractuele bepalingen, dan:
- ofwel gezamenlijke toepassing rechtsregels meerdere rechtsfiguren
- ofwel voorrang van één rechtsfiguur (cf. regels van openbare orde /
dwingend recht / belangrijkste karakteristieken van de overeenkomst)
- ofwel een overeenkomst sui generis (met eigen rechtsregels)
2
,Hoofdstuk 2: Koop (deel 1)
1 Definitie en constitutieve bestanddelen
1.1 Definitie en kenmerken
Definitie:
wilsovereenstemming tussen partijen omtrent:
- eigendomsoverdracht van een zaak
- betaling van een geldprijs
Koopverkoop? Als we zien dat er een eigendom wordt overgedragen aan
de zaak en dat er een betaling is van een geldprijs.
Kenmerken:
- onder bezwarende titel
- wederkerig
- consensueel ≠ zakelijk ≠ vormelijk
- een zaak (goed) ≠ een dienst
Mondelingen koopovereenkomst? Er is een koopverkoop gesloten alleen is
het probleem dat als het betwist wordt dat het burgerlijk recht geldt – het bewijs
moet een geschrift zijn en geen getuigen.
Louter de overeenstemming is eigenlijk al genoeg om een koop-verkoop te
sluiten. Aangezien het mondeling was gaan we terugvallen op het aanvullend
recht. Want er is geen contract met bepaalde inhoud.
Wilsovereenstemming= consensualisme ≠ zakelijk contract ≠ vormelijk contract
Zakelijk contract komt tot stand niet alleen dat we akkoord zijn maar ook van
afgifte van de zaak.
Is het een koop of is het een aanneming of is het beiden ?
1.2 Constitutieve bestanddelen
Eigendomsoverdracht:
principe: vanaf de totstandkoming koop ongeacht levering / betaling
Vanaf dat de koop ontstaat zal de eigendomsoverdracht plaatsvinden (eigenlijk
van aanvullend recht). Je kan contractueel ervan afwijken (soms van de aard van
de zaak, …).
uitzonderingen:
- contractueel overeengekomen afwijking
- omwille van de aard van de zaak (bv. art. 1585 oud BW, art. 1587 oud BW)
- alternatieve koop (vanaf keuze) voorbeeld je hebt twee wagens en je weet
nog niet welke je gaat verkopen /verkopen en pas bij de beslissing is de koop-
3
, verkoop tot stand gekomen. Overdracht gaat pas gebeuren als de zaak
gemaakt is.
- toekomstige zaak (vanaf bestaan)
ingeval van opschortende voorwaarde: koop bestaat, maar koop pas
uitvoerbaar/opeisbaar als opschortende voorwaarde vervuld wordt
voorbeeld aankoop van een huis: je wilt het kopen met opschortende voorwaarde
dat je een lening kan krijgen (de koop komt nu van stand maar zal pas opeisbaar
zijn voor de rechter zodra het niet of wel vervuld is)
belang:
- overdracht eigendom inclusief alle zakelijke rechten
- overdracht risico
behoudens andersluidende, contractuele afwijkingen (bv. eigendomsvoorbehoud)
behoudens koop onder opschortende voorwaarde (risico pas over als voorwaarde
vervuld is)
Vanaf dat de totstandkoming een feit is, gaat de verkoop over (risico ook).
(voorbeeld: verkoop van wagen – boom valt erop) Alles wat er gebeurd door
toeval of overmacht ligt bij de eigenaar.
Opgelet! Verkoper kan enkel eigen zaak verkopen (of opdracht krijgen van
eigenaar om zaak te verkopen), anders kan koper nietigheid van de koop eisen.
Betaling van de prijs
- in geld
- vrij overeen te komen
- prijs bepaald of bepaalbaar
- informatieplicht en betalingsregeling t.a.v. consumenten (in WER)
- ernstig (prijsbewimpeling!)
- soms prijsreglementering door overheid
Partijen kunnen andere voorwaarden toevoegen als bestanddelen voor
totstandkoming van de koop.
Als je iets verkoopt dat niet van u is kan men wijzen op de nietigheid.
We moeten op basis van de elementen in het contract weten wat de prijs is.
(bepaalbaar)
Prijsbewimpeling = je verkoopt een onroerend goed op dat moment zijn er
vermoedens van fraude
Partijen kunnen andere voorwaarden toevoegen als bestanddelen voor
totstandkoming van de koop.
--- voorbeeld: je wil surfen in het buitenland. Een particulier wilt een surfplank
verkopen en je wilt die kopen. Hij zegt dat die die niet kan leveren omdat die
surfplank niet bij hem staat. Je wilt het pas kopen als je zeker weet dat je die
krijgt (overdracht) – je kan dit heraan toevoegen
4
overeenkomsten
Van waar komt de term aanvullend recht?
Het uitgangspunt is de contractvrijheid (voorbeeld: overeenkomst maken). Als
hier ooit een discussie over komt gaat men kijken wel contract er is opgesteld.
Koopovereenkomst (= gemeen kooprecht) – je koopt een graafmachine. Je bent
volledig vrij om iets te zetten in je koopovereenkomst. Aanvullend recht zal alles
opvangen van wat er niet in het contract is gezet. Het is bindend voor de partijen
van het contract.
Dwingend recht (doelstelling)?
De wetgever gaat een bepaalde regel uitvaardigen om een bepaalde zwakke
contractspartij te beschermen (bv. woninghuurwet art. 12). Het is relatief nietig
(men kan ook kiezen om die nietigheid iet in te roepen, je kan kiezen dan als
zwakke partij) (voorbeeld: opzegtermijn bij huur - je doet het niet volgens een
bepaalde termijn).
Openbare orde
Het is zo erg dat de rechter dit ambtshalve kan inroepen – absolute nietigheid.
(voorbeeld: mensenhandel)
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Verschillende soorten bijzondere overeenkomsten:
Hoofdstuk 2: koop
Hoofdstuk 3: ruil
Hoofdstuk 4: huur
Hoofdstuk 5: aanneming Benoemde overeenkomsten (H2-
Hoofdstuk 6: lening 10) = overeenkomsten die geregeld
Hoofdstuk 7: bewaargeving en sekwester zijn in de wet
Hoofdstuk 8: kanscontracten
Hoofdstuk 9: lastgeving
Hoofdstuk 10: dading
= dit zijn allemaal benoemde overeenkomsten Onbenoemde overeenkomsten
versus (H11) = overeenkomsten die niet
Hoofdstuk 11: enkele onbenoemde overeenkomstengeregeld zijn in de wet (voorbeeld:
leasing = is eigenlijk een
huurovereenkomst met na verloop
van tijd de mogelijkheid tot
1
,Een overeenkomst sluiten:
Uitgangspunt: Contractsvrijheid van partijen (art. 5.14 BW)
Welke overeenkomst werd gesloten?
Partijen kiezen zelf welke overeenkomst zij sluiten, bijvoorbeeld
koopovereenkomst, huurovereenkomst, enzovoort. Ingeval van twijfel, dient in
eerste instantie de gemeenschappelijke bedoeling van partijen te worden
achterhaald om de overeenkomst juist te interpreteren(art. 5.69 BW).
Interpretatie van duidelijke contracten is uiteraard niet mogelijk.
Een contract strekt partijen tot wet (art. 5.69 BW) en de rechter is gebonden door
de door partijen gekozen rechtsfiguur, tenzij de contractuele bepalingen niet
verenigbaar zijn met de wettelijke toepassingsvoorwaarden van de gekozen
rechtsfiguur (art. 5.64 BW): in dat geval kan de rechter de overeenkomst
herkwalificeren
In geval van twijfel moet je kijken naar de bedoeling van de partijen (waarom het
document is opgemaakt). Interpreteren MAG voor zover dat het DUIDELIJK is.
Indien het contract valt onder één bijzondere overeenkomst (zoals geregeld
in het BW), dan worden de rechten en verplichtingen van partijen als volgt
beoordeeld:
1° toepassing van regels van openbare orde en/of dwingend recht
2° toepassing van alle contractuele bepalingen mits deze niet strijdig zijn met
regels van openbare orde of van dwingend recht
3° indien een aspect niet is geregeld in het contract:
3a) toepassing van de (aanvullende) bijzondere rechtsregels van de betrokken
rechtsfiguur in het BW
3b) en wanneer over dit aspect geen eigen bijzondere rechtsregels bestaan:
terugvallen op de (aanvullende) algemene rechtsregels van het
verbintenissenrecht
Eventueel meerdere rechtsfiguren vervat in de contractuele bepalingen, dan:
- ofwel gezamenlijke toepassing rechtsregels meerdere rechtsfiguren
- ofwel voorrang van één rechtsfiguur (cf. regels van openbare orde /
dwingend recht / belangrijkste karakteristieken van de overeenkomst)
- ofwel een overeenkomst sui generis (met eigen rechtsregels)
2
,Hoofdstuk 2: Koop (deel 1)
1 Definitie en constitutieve bestanddelen
1.1 Definitie en kenmerken
Definitie:
wilsovereenstemming tussen partijen omtrent:
- eigendomsoverdracht van een zaak
- betaling van een geldprijs
Koopverkoop? Als we zien dat er een eigendom wordt overgedragen aan
de zaak en dat er een betaling is van een geldprijs.
Kenmerken:
- onder bezwarende titel
- wederkerig
- consensueel ≠ zakelijk ≠ vormelijk
- een zaak (goed) ≠ een dienst
Mondelingen koopovereenkomst? Er is een koopverkoop gesloten alleen is
het probleem dat als het betwist wordt dat het burgerlijk recht geldt – het bewijs
moet een geschrift zijn en geen getuigen.
Louter de overeenstemming is eigenlijk al genoeg om een koop-verkoop te
sluiten. Aangezien het mondeling was gaan we terugvallen op het aanvullend
recht. Want er is geen contract met bepaalde inhoud.
Wilsovereenstemming= consensualisme ≠ zakelijk contract ≠ vormelijk contract
Zakelijk contract komt tot stand niet alleen dat we akkoord zijn maar ook van
afgifte van de zaak.
Is het een koop of is het een aanneming of is het beiden ?
1.2 Constitutieve bestanddelen
Eigendomsoverdracht:
principe: vanaf de totstandkoming koop ongeacht levering / betaling
Vanaf dat de koop ontstaat zal de eigendomsoverdracht plaatsvinden (eigenlijk
van aanvullend recht). Je kan contractueel ervan afwijken (soms van de aard van
de zaak, …).
uitzonderingen:
- contractueel overeengekomen afwijking
- omwille van de aard van de zaak (bv. art. 1585 oud BW, art. 1587 oud BW)
- alternatieve koop (vanaf keuze) voorbeeld je hebt twee wagens en je weet
nog niet welke je gaat verkopen /verkopen en pas bij de beslissing is de koop-
3
, verkoop tot stand gekomen. Overdracht gaat pas gebeuren als de zaak
gemaakt is.
- toekomstige zaak (vanaf bestaan)
ingeval van opschortende voorwaarde: koop bestaat, maar koop pas
uitvoerbaar/opeisbaar als opschortende voorwaarde vervuld wordt
voorbeeld aankoop van een huis: je wilt het kopen met opschortende voorwaarde
dat je een lening kan krijgen (de koop komt nu van stand maar zal pas opeisbaar
zijn voor de rechter zodra het niet of wel vervuld is)
belang:
- overdracht eigendom inclusief alle zakelijke rechten
- overdracht risico
behoudens andersluidende, contractuele afwijkingen (bv. eigendomsvoorbehoud)
behoudens koop onder opschortende voorwaarde (risico pas over als voorwaarde
vervuld is)
Vanaf dat de totstandkoming een feit is, gaat de verkoop over (risico ook).
(voorbeeld: verkoop van wagen – boom valt erop) Alles wat er gebeurd door
toeval of overmacht ligt bij de eigenaar.
Opgelet! Verkoper kan enkel eigen zaak verkopen (of opdracht krijgen van
eigenaar om zaak te verkopen), anders kan koper nietigheid van de koop eisen.
Betaling van de prijs
- in geld
- vrij overeen te komen
- prijs bepaald of bepaalbaar
- informatieplicht en betalingsregeling t.a.v. consumenten (in WER)
- ernstig (prijsbewimpeling!)
- soms prijsreglementering door overheid
Partijen kunnen andere voorwaarden toevoegen als bestanddelen voor
totstandkoming van de koop.
Als je iets verkoopt dat niet van u is kan men wijzen op de nietigheid.
We moeten op basis van de elementen in het contract weten wat de prijs is.
(bepaalbaar)
Prijsbewimpeling = je verkoopt een onroerend goed op dat moment zijn er
vermoedens van fraude
Partijen kunnen andere voorwaarden toevoegen als bestanddelen voor
totstandkoming van de koop.
--- voorbeeld: je wil surfen in het buitenland. Een particulier wilt een surfplank
verkopen en je wilt die kopen. Hij zegt dat die die niet kan leveren omdat die
surfplank niet bij hem staat. Je wilt het pas kopen als je zeker weet dat je die
krijgt (overdracht) – je kan dit heraan toevoegen
4
