ATP: Vervoer onder geleide temperatuur
Inleiding
- Wat is koud, warm en schommelend temperatuur
- Soorten vervoermiddelen;
o Lucht met luchtverversing
o Geïsoleerd vervoer
o Niet-mechanisch gekookt vervoer
o Mechanisch gekookt vervoer
o Multi-temperaturen vervoermiddel
o Vervoermiddel met gecontroleerde atmosfeer
o Elektrisch vervoermiddel
o Waterstof vervoermiddel
o Verwarmd vervoermiddel
- Temperatuur omstandigheden tijdens het vervoer
- ATP-overeenkomst
o Wat zijn de Verplichtingen?
o Wat zijn de Aansprakelijkheden?
o Hoe ziet een ATP-certificaat eruit?
o Hoe ziet het identificatieteken eruit?
- Soorten vervoer:
o Vervoer van vleesproducten, visproducten en gevogelte
o Vervoer van melk en zuiverproducten
o Vervoer van bakkerijproducten
o Vervoer van vetten en oliën
H1: Geschiedenis
- Gebruik van natuurlijke bronnen (zoals sneeuw en ijs) zijn reeds lang gekend
- Dan handel in natuurijs: nadeel is behoud van temperatuur en capaciteit
- In 1835: kunstmatig ijs ontwikkeld
- In 1930: ontwikkeling van Freon-soorten: hierdoor werd de koelkast bereikbaar voor iedereen
- Na WO2: uitvoer van gekoeld transport over de weg + deur aan deur vervoer. Er was nood aan
groot en kleine voertuigen met geconditioneerd vervoer
Belang van geconditioneerd vervoer (geconditioneerd vervoer= Vervoer onder geleide temperatuur)
- Deze aspecten bepalen de kwaliteit van het eindproduct:
o Productie
o Opslag
o Vervoer + laden en lossen => vervoer onder geleide temperatuur is belangrijk voor de
kwaliteit van het product!
Slecht kwaliteit= product gaat niet naar groothandel = product gaat niet naar
consument
- Geconditioneerd vervoer=
o =gekoeld vervoer + vervoer onder constante temperatuur + beschermen tegen
temperatuur
o =Klimatologische condities creëren zodat het kwaliteitsverlies minimaal is.
1
,- Bv Transport gedurende wintermaanden/zomermaanden. Bv. chocolade die snel smelt, bloemen
die niet mogen bevriezen…
- Essentieel voor kwaliteit, veiligheid en wettelijke conformiteit van temperatuurgevoelige
goederen: verse voeding, medicijn, bloemen bij deze producten is het essentieel om kwaliteit
te behouden
Koude-keten of “cold chain”
- =Ononderbroken reeks van gekoelde productie, opslag naar distributie activiteiten samen met de
bijbehorende uitrusting en logistiek die nodig zijn om een bepaald product met een maximale
kwaliteit af te leveren. (def leerkracht)
- =Product binnen een bepaald laag temperatuurbereik houden van productie tot consumptie (def
powerpoint)
- Wat zijn de risoco’s van temperatuur schommelingen:
o Te hoge temperatuur:
Zorgt voor een versnelde groei van micro-organismen (bacteriën en schimmels)
Zorgt voor sneller bederf van voedingsmiddelen
Zorgt voor het verlies van werkzaamheid van medicijnen
Verwelken van bloemen en planten
o Te lage temperatuur (vriesschade):
Beschadiging van celstructuur bij groenten en fruit
Kristalvorming bij vloeibare medicijnen (waardoor de medicijn onbruikbaar
wordt)
Verandering van textuur bij bepaalde voedingsmiddelen
o Temperatuur schommelingen (temperatuur op en neer, geen constante temperatuur):
Veroorzaakt condensvorming, wat schimmelgroei kan bevorderen
Veroorzaakt stress op producten, wat de houdbaarheid kan verkorten
Kan kwaliteitsverlies optreden (chocolade waar je de witte glans kan zien)
Internationale ATP-akkoord (Frans : accord sur les transports périssables)
- =Een akkoord om de kwaliteit van de bederfbare goederen tijdens het vervoer te behouden
- Dit akkoord bepaalt de temperatuur van het vervoer van bederfelijke levensmiddelen
- Dit akkoord bepaalt de technische eisen van de voertuigen voor dat type transport
- Dit akkoord bepaalt de controlemiddelen aangaande deze eisen (bepaald op welke manieren de
temperatuur gecontroleerd moet worden)
- Het ATP-akkoord is geldig voor internationaal vervoer: per spoor, over de weg of combinatie van
beide
Fenomeen “koude”
- Warmte of koude: geeft de warmtetoestand of temperatuur van een lichaam/product aan
- Moleculen zijn constant in beweging.
o Hoe warmer een voorwerp hoe hoger de temperatuur hoe meer de moleculen
bewegen hoe hoger de kinetische energie (Ekin) van dat lichaam/product zal zijn
Als je dat lichaam/product wilt afkoelen, moet je ervoor zorgen dat de gemiddelde
snelheid van de moleculen naar beneden gaat (dus moet je het koelen)
- Warmteoverdracht=
Als je 2 lichamen hebt van verschillende temperatuur en je die 2 met elkaar in aanraking gaat
brengen. Dan gaat de warmteoverdracht altijd van het warmste naar het koudste punt. (als je
ijblokjes in u drank doet, dan gaat die ijs smelten en gaat de drank afkoelen.)
2
, Dit stopt als beide lichamen dezelde temperatuur hebben.
- Warmte= vorm van energie
- Koude= de afwezigheid van warmte
- Om een product af te koelen:
o Is niet: koude opwekken
o Maar wel: warmte van dat product absorberen
- Een optimale ventilatie (zoals sterke luchtventialtie) zal de koeling van het product beïnvloeden
o Bv blazen in u warme soep zodat die afkoelt
Temperatuur
- Wordt bepaald door het meten
- =Meet een verandering van een stof dat warmte toevoert of warmte afvoert
- =Geeft de warmtegraad aan van een lichaam/product
- De gebruikelijke schalen zijn: celcius, kelvin (is een SI-eenheid), Réaumur en Fahrenheit
- Calorie= warmtehoeveelheid om 1 gram water 1 graad celcius te laten stijgen van 4 graden
celcius
o Wettelijk gezien is deze eenheid niet toegestaan, maar komt nog voor
o Omrekening van SI-stelsel: 1 calorie= 4,18455 Jule (J)
Aggregatietoestand
- 3 vormen aggregatietoestand: vast, vloeibaar en gasvormig
- Tekening dia 11 PPT: Als je water opwarmt, dan gaat die water verdampen en dan krijg je stollen.
Als je water afkoelt, dan zal het water onder 0 graden een vaste vorm krijgen. En die vaste vorm
heet ijs.
- De overgang/omzetting van de ene toestand naar de andere toestand is bij constante
temperatuur, waarbij warmte wordt onttrokken of toegevoegd.
- 2 soorten warmte:
o Latente warmte of verborgen warmte: warmte die we nodig hebben voor fase-overgang
o Voelbare warmte of uitwendige warmte: warmte die we nodig hebben om de
temperatuur te verhogen
o Condensatiewarmte en verdampingswarmte onttrekken wamte
= warmte onttrokken/afgegeven bij overgang vloeistof/gas
Gevolgen van koude
- Materialen:
o Krimpen bij afkoeling
o Zetten uit bij opwarming
o Vb. spoorstaven, maar ook gassen en vloeistoffen
o Water is hier een uitzondering. Water krimpt tot 4 graden celcius en gaat daarna terug uit
zetten bij lagere temperatuur
- Bij koeling kan condenswater ontstaan (vb airco in vrachtwagen) condenswater moet
afgevoerd worden
- In koelruimten gaat ijskristallen op de verdamper afzetten de warmteoverdracht en
luchtstromen worden hierdoor belemmerd Om de warmteoverdracht en luchtstroming goed
te laten verlopen, moeten de ijskristallen verwijderd worden.
- Lage temperaturen zorgen dat materialen bros worden & de elasticiteit daarvan gaat verzakken
- Bij een koelvoertuig heb je aangepast materiaal nodig. afdichtingsmaterialen heb je nodig
Warmte-overdracht
3
Inleiding
- Wat is koud, warm en schommelend temperatuur
- Soorten vervoermiddelen;
o Lucht met luchtverversing
o Geïsoleerd vervoer
o Niet-mechanisch gekookt vervoer
o Mechanisch gekookt vervoer
o Multi-temperaturen vervoermiddel
o Vervoermiddel met gecontroleerde atmosfeer
o Elektrisch vervoermiddel
o Waterstof vervoermiddel
o Verwarmd vervoermiddel
- Temperatuur omstandigheden tijdens het vervoer
- ATP-overeenkomst
o Wat zijn de Verplichtingen?
o Wat zijn de Aansprakelijkheden?
o Hoe ziet een ATP-certificaat eruit?
o Hoe ziet het identificatieteken eruit?
- Soorten vervoer:
o Vervoer van vleesproducten, visproducten en gevogelte
o Vervoer van melk en zuiverproducten
o Vervoer van bakkerijproducten
o Vervoer van vetten en oliën
H1: Geschiedenis
- Gebruik van natuurlijke bronnen (zoals sneeuw en ijs) zijn reeds lang gekend
- Dan handel in natuurijs: nadeel is behoud van temperatuur en capaciteit
- In 1835: kunstmatig ijs ontwikkeld
- In 1930: ontwikkeling van Freon-soorten: hierdoor werd de koelkast bereikbaar voor iedereen
- Na WO2: uitvoer van gekoeld transport over de weg + deur aan deur vervoer. Er was nood aan
groot en kleine voertuigen met geconditioneerd vervoer
Belang van geconditioneerd vervoer (geconditioneerd vervoer= Vervoer onder geleide temperatuur)
- Deze aspecten bepalen de kwaliteit van het eindproduct:
o Productie
o Opslag
o Vervoer + laden en lossen => vervoer onder geleide temperatuur is belangrijk voor de
kwaliteit van het product!
Slecht kwaliteit= product gaat niet naar groothandel = product gaat niet naar
consument
- Geconditioneerd vervoer=
o =gekoeld vervoer + vervoer onder constante temperatuur + beschermen tegen
temperatuur
o =Klimatologische condities creëren zodat het kwaliteitsverlies minimaal is.
1
,- Bv Transport gedurende wintermaanden/zomermaanden. Bv. chocolade die snel smelt, bloemen
die niet mogen bevriezen…
- Essentieel voor kwaliteit, veiligheid en wettelijke conformiteit van temperatuurgevoelige
goederen: verse voeding, medicijn, bloemen bij deze producten is het essentieel om kwaliteit
te behouden
Koude-keten of “cold chain”
- =Ononderbroken reeks van gekoelde productie, opslag naar distributie activiteiten samen met de
bijbehorende uitrusting en logistiek die nodig zijn om een bepaald product met een maximale
kwaliteit af te leveren. (def leerkracht)
- =Product binnen een bepaald laag temperatuurbereik houden van productie tot consumptie (def
powerpoint)
- Wat zijn de risoco’s van temperatuur schommelingen:
o Te hoge temperatuur:
Zorgt voor een versnelde groei van micro-organismen (bacteriën en schimmels)
Zorgt voor sneller bederf van voedingsmiddelen
Zorgt voor het verlies van werkzaamheid van medicijnen
Verwelken van bloemen en planten
o Te lage temperatuur (vriesschade):
Beschadiging van celstructuur bij groenten en fruit
Kristalvorming bij vloeibare medicijnen (waardoor de medicijn onbruikbaar
wordt)
Verandering van textuur bij bepaalde voedingsmiddelen
o Temperatuur schommelingen (temperatuur op en neer, geen constante temperatuur):
Veroorzaakt condensvorming, wat schimmelgroei kan bevorderen
Veroorzaakt stress op producten, wat de houdbaarheid kan verkorten
Kan kwaliteitsverlies optreden (chocolade waar je de witte glans kan zien)
Internationale ATP-akkoord (Frans : accord sur les transports périssables)
- =Een akkoord om de kwaliteit van de bederfbare goederen tijdens het vervoer te behouden
- Dit akkoord bepaalt de temperatuur van het vervoer van bederfelijke levensmiddelen
- Dit akkoord bepaalt de technische eisen van de voertuigen voor dat type transport
- Dit akkoord bepaalt de controlemiddelen aangaande deze eisen (bepaald op welke manieren de
temperatuur gecontroleerd moet worden)
- Het ATP-akkoord is geldig voor internationaal vervoer: per spoor, over de weg of combinatie van
beide
Fenomeen “koude”
- Warmte of koude: geeft de warmtetoestand of temperatuur van een lichaam/product aan
- Moleculen zijn constant in beweging.
o Hoe warmer een voorwerp hoe hoger de temperatuur hoe meer de moleculen
bewegen hoe hoger de kinetische energie (Ekin) van dat lichaam/product zal zijn
Als je dat lichaam/product wilt afkoelen, moet je ervoor zorgen dat de gemiddelde
snelheid van de moleculen naar beneden gaat (dus moet je het koelen)
- Warmteoverdracht=
Als je 2 lichamen hebt van verschillende temperatuur en je die 2 met elkaar in aanraking gaat
brengen. Dan gaat de warmteoverdracht altijd van het warmste naar het koudste punt. (als je
ijblokjes in u drank doet, dan gaat die ijs smelten en gaat de drank afkoelen.)
2
, Dit stopt als beide lichamen dezelde temperatuur hebben.
- Warmte= vorm van energie
- Koude= de afwezigheid van warmte
- Om een product af te koelen:
o Is niet: koude opwekken
o Maar wel: warmte van dat product absorberen
- Een optimale ventilatie (zoals sterke luchtventialtie) zal de koeling van het product beïnvloeden
o Bv blazen in u warme soep zodat die afkoelt
Temperatuur
- Wordt bepaald door het meten
- =Meet een verandering van een stof dat warmte toevoert of warmte afvoert
- =Geeft de warmtegraad aan van een lichaam/product
- De gebruikelijke schalen zijn: celcius, kelvin (is een SI-eenheid), Réaumur en Fahrenheit
- Calorie= warmtehoeveelheid om 1 gram water 1 graad celcius te laten stijgen van 4 graden
celcius
o Wettelijk gezien is deze eenheid niet toegestaan, maar komt nog voor
o Omrekening van SI-stelsel: 1 calorie= 4,18455 Jule (J)
Aggregatietoestand
- 3 vormen aggregatietoestand: vast, vloeibaar en gasvormig
- Tekening dia 11 PPT: Als je water opwarmt, dan gaat die water verdampen en dan krijg je stollen.
Als je water afkoelt, dan zal het water onder 0 graden een vaste vorm krijgen. En die vaste vorm
heet ijs.
- De overgang/omzetting van de ene toestand naar de andere toestand is bij constante
temperatuur, waarbij warmte wordt onttrokken of toegevoegd.
- 2 soorten warmte:
o Latente warmte of verborgen warmte: warmte die we nodig hebben voor fase-overgang
o Voelbare warmte of uitwendige warmte: warmte die we nodig hebben om de
temperatuur te verhogen
o Condensatiewarmte en verdampingswarmte onttrekken wamte
= warmte onttrokken/afgegeven bij overgang vloeistof/gas
Gevolgen van koude
- Materialen:
o Krimpen bij afkoeling
o Zetten uit bij opwarming
o Vb. spoorstaven, maar ook gassen en vloeistoffen
o Water is hier een uitzondering. Water krimpt tot 4 graden celcius en gaat daarna terug uit
zetten bij lagere temperatuur
- Bij koeling kan condenswater ontstaan (vb airco in vrachtwagen) condenswater moet
afgevoerd worden
- In koelruimten gaat ijskristallen op de verdamper afzetten de warmteoverdracht en
luchtstromen worden hierdoor belemmerd Om de warmteoverdracht en luchtstroming goed
te laten verlopen, moeten de ijskristallen verwijderd worden.
- Lage temperaturen zorgen dat materialen bros worden & de elasticiteit daarvan gaat verzakken
- Bij een koelvoertuig heb je aangepast materiaal nodig. afdichtingsmaterialen heb je nodig
Warmte-overdracht
3
