Recht 3.2
Hoofdstuk 7 samenlevingsvormen en scheiding
Personen en familie recht (boek 1 burgerlijk wetboek (BW)
- Het recht op de naam, woonplaats, burgerlijke stand
- Het huwelijk
- Het geregistreerd partnerschap
- Rechten en verplichtingen van echtgenoten
- De wettelijke gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden
- Ontbinding van het huwelijk
- Scheiding van tafel en bed en ontbinding van huwelijk daarna
- Afstamming
- Adapotie
- Minderjarigheid
- Omgang en informatie
- Curatele
- Levensonderhoud
- Afwezigheid, vermissing en vaststelling van overlijden
- Onderbewindstelling en mentorschap voor meerderjarigen
Verwantschap
,Samenwonen
Gevolgen voor:
- Rechten en plichten naar elkaar toe
- Situatie kinderen (afstamming)
- Pensioen
- Erfrecht
- Sociale zekerheid (uitkeringen en toeslagen)
Gevolgen samenwonen
WW-, WAO- OF WIA- uitkering: samenwonen heeft geen financiele gevolgen. Alleen
als men een toeslag op een van deze uitkeringen ontvangt telt de gezinssituarie
mee. De aanvulling op de uitkering vanuit de toeslagenweg kan geheel of gedeeltelijk
komen te vervallen.
Bijstand:
- Kostendelersnorm: uitkering wordt verlaagd als de woning wordt gedeeld met
meer volwassenen. Reden: de woonkosten kunnen worden gedeeld.
- Gezamenlijke huishouding: dat is als je samenwoont en voor elkaar zorgt of
allebei bijdraagt in de kosten van de huishouding. Door de gezamenlijke
huishouding kan de uitkering lager worden of zelf vervallen.
AOW: samenwonende krijgt minder AOW dan alleenwonende. Reden: het leven voor
een alleenstaande is duurder dan voor mensen die de kosten van wonen en
levensonderhoud met elkaar kunnen delen. Daarom is de AOW-uitkering voor een
alleenstaande gelijk aan 70% van het miniumloon. Voor een gehuwde of
samenwonende is dat 50% van het miniumloon. (dit geld niet voor samenwonen met
huurder of met ouder/kind)
Zorg- en huurtoeslag: samenwonen kan gevolgen hebben op het recht op en
eventueel op de hoogte van de toeslag (medebewoner) (m.n. huurtoeslag)
Wettelijk geregeld:
- Huwelijk
- Geregistreerd partnerschap
Niet wettelijk geregeld:
- Samenwonen (met of zonder contract)
Wettelijke samenlevingsvormen
Tot 1998: alleen huwelijk met partners van verschillend geslacht
1998: ook geregistreerd partnerschap al dan niet verschillend geslacht
2001: ook huwelijk met partners van gelijk en verschillend geslacht (NL eerste land
ter wereld)
, Niet wettelijke samenlevingsvorm: samenwonen
Zonder contract, gevolgen voor:
- Financien
- Kinderen
Met contract: zelf zaken rondom financien en kinderen regelen, mits binnen wettelijke
grenzen.
Geregistreerd partnerschap
Art. 1: 80 a e.v. BW
Vrijwel identiek aan het huwelijk (80b)
Verschillen:
- Totstandkoming
- Beeindiging
- GP kent geen scheiding van tafel en bed
Per 1 april 2014 belangrijkste verschil opgeheven! Geregistreerde partners nu beiden
ook automatisch juridisch ouder bij geboorte kind! Uitzondering: twee mannen
Art 1:80 BW: omzetting GP in huwelijk mogelijk
Verplichtingen huwelijk
1:81 BW: Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij
zijn verplicht elkander het nodige te verschaffen.
1:82 BW: Echtgenoten zijn jegens elkaar verplicht de tot het gezin behorende
minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden en de kosten van die verzorging
en opvoeding te dragen.
1:83 BW: Echtgenoten verschaffen elkaar desgevraagd inlichtingen over het door
hen gevoerde bestuur alsmede over de stand van hun goederen en schulden.
1:84 lid 1 BW: De kosten der huishouding, daaronder begrepen de kosten van
verzorging en opvoeding van de kinderen, komen ten laste van het gemene inkomen
van de echtgenoten.
1:85 BW: De ene echtgenoot is naast de andere voor het geheel aansprakelijk voor
de door deze ten behoeve van de gewone gang van de huishouding aangegane
verbintenissen.
Gemeenschap van goederen
Getrouwd vóór 1 januari 2018: Heb je geen huwelijkse voorwaarden opgesteld dan is
er vanaf de trouwdag een ‘gemeenschap van goederen’ waar alles in terecht is
gekomen, dus ook eigen spaargeld en eigen schulden van vóór het huwelijk. Krijg je
tijdens het huwelijk een erfenis of een schenking van iemand, dan komt ook dat in
die ene grote pot terecht.
Hoofdstuk 7 samenlevingsvormen en scheiding
Personen en familie recht (boek 1 burgerlijk wetboek (BW)
- Het recht op de naam, woonplaats, burgerlijke stand
- Het huwelijk
- Het geregistreerd partnerschap
- Rechten en verplichtingen van echtgenoten
- De wettelijke gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden
- Ontbinding van het huwelijk
- Scheiding van tafel en bed en ontbinding van huwelijk daarna
- Afstamming
- Adapotie
- Minderjarigheid
- Omgang en informatie
- Curatele
- Levensonderhoud
- Afwezigheid, vermissing en vaststelling van overlijden
- Onderbewindstelling en mentorschap voor meerderjarigen
Verwantschap
,Samenwonen
Gevolgen voor:
- Rechten en plichten naar elkaar toe
- Situatie kinderen (afstamming)
- Pensioen
- Erfrecht
- Sociale zekerheid (uitkeringen en toeslagen)
Gevolgen samenwonen
WW-, WAO- OF WIA- uitkering: samenwonen heeft geen financiele gevolgen. Alleen
als men een toeslag op een van deze uitkeringen ontvangt telt de gezinssituarie
mee. De aanvulling op de uitkering vanuit de toeslagenweg kan geheel of gedeeltelijk
komen te vervallen.
Bijstand:
- Kostendelersnorm: uitkering wordt verlaagd als de woning wordt gedeeld met
meer volwassenen. Reden: de woonkosten kunnen worden gedeeld.
- Gezamenlijke huishouding: dat is als je samenwoont en voor elkaar zorgt of
allebei bijdraagt in de kosten van de huishouding. Door de gezamenlijke
huishouding kan de uitkering lager worden of zelf vervallen.
AOW: samenwonende krijgt minder AOW dan alleenwonende. Reden: het leven voor
een alleenstaande is duurder dan voor mensen die de kosten van wonen en
levensonderhoud met elkaar kunnen delen. Daarom is de AOW-uitkering voor een
alleenstaande gelijk aan 70% van het miniumloon. Voor een gehuwde of
samenwonende is dat 50% van het miniumloon. (dit geld niet voor samenwonen met
huurder of met ouder/kind)
Zorg- en huurtoeslag: samenwonen kan gevolgen hebben op het recht op en
eventueel op de hoogte van de toeslag (medebewoner) (m.n. huurtoeslag)
Wettelijk geregeld:
- Huwelijk
- Geregistreerd partnerschap
Niet wettelijk geregeld:
- Samenwonen (met of zonder contract)
Wettelijke samenlevingsvormen
Tot 1998: alleen huwelijk met partners van verschillend geslacht
1998: ook geregistreerd partnerschap al dan niet verschillend geslacht
2001: ook huwelijk met partners van gelijk en verschillend geslacht (NL eerste land
ter wereld)
, Niet wettelijke samenlevingsvorm: samenwonen
Zonder contract, gevolgen voor:
- Financien
- Kinderen
Met contract: zelf zaken rondom financien en kinderen regelen, mits binnen wettelijke
grenzen.
Geregistreerd partnerschap
Art. 1: 80 a e.v. BW
Vrijwel identiek aan het huwelijk (80b)
Verschillen:
- Totstandkoming
- Beeindiging
- GP kent geen scheiding van tafel en bed
Per 1 april 2014 belangrijkste verschil opgeheven! Geregistreerde partners nu beiden
ook automatisch juridisch ouder bij geboorte kind! Uitzondering: twee mannen
Art 1:80 BW: omzetting GP in huwelijk mogelijk
Verplichtingen huwelijk
1:81 BW: Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij
zijn verplicht elkander het nodige te verschaffen.
1:82 BW: Echtgenoten zijn jegens elkaar verplicht de tot het gezin behorende
minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden en de kosten van die verzorging
en opvoeding te dragen.
1:83 BW: Echtgenoten verschaffen elkaar desgevraagd inlichtingen over het door
hen gevoerde bestuur alsmede over de stand van hun goederen en schulden.
1:84 lid 1 BW: De kosten der huishouding, daaronder begrepen de kosten van
verzorging en opvoeding van de kinderen, komen ten laste van het gemene inkomen
van de echtgenoten.
1:85 BW: De ene echtgenoot is naast de andere voor het geheel aansprakelijk voor
de door deze ten behoeve van de gewone gang van de huishouding aangegane
verbintenissen.
Gemeenschap van goederen
Getrouwd vóór 1 januari 2018: Heb je geen huwelijkse voorwaarden opgesteld dan is
er vanaf de trouwdag een ‘gemeenschap van goederen’ waar alles in terecht is
gekomen, dus ook eigen spaargeld en eigen schulden van vóór het huwelijk. Krijg je
tijdens het huwelijk een erfenis of een schenking van iemand, dan komt ook dat in
die ene grote pot terecht.
