Faculteit Bedrijfswetenschappen en Economie
Stadscampus Schooljaar 2025 - 2026
Prinsstraat 13 Semester 2
2000 Antwerpen
Samenvatting Operations Management
Prof: CHRISTOF DEFRYN
Samenvatting Operations Management |1
,Inhoudsopgave
Prof: CHRISTOF DEFRYN............................................................................................................................................1
1. Grondslagen van Operations Management..........................................................................................................4
1.1 Wat is Operations Management?...............................................................................................................4
1.1.1 Een definitie.....................................................................................................................................4
1.1.2 De geschiedenis van OM.................................................................................................................4
1.1.3 Het transformatieproces.................................................................................................................5
1.1.4 Productieorganisaties versus dienstverlenende organisaties.........................................................6
1.2 Operationele strategie................................................................................................................................6
1.2.1 Niveaus van besluitvorming............................................................................................................7
1.2.2 Productieomgevingen.....................................................................................................................7
1.2.3 Ontwikkeling van operationele strategie........................................................................................8
1.2.4 Belang van het hebben van een duidelijke operationele strategie................................................8
1.3 Nauwe verwante vakgebieden...................................................................................................................9
1.3.1 Supply chain management..............................................................................................................9
1.3.2 Operationeel onderzoek.................................................................................................................9
2. Geaggregeerd productieplan en hoofdproductieschema...................................................................................10
2.1 Productieplanning- en productiecontrolesystemen.................................................................................10
2.1.1 Componenten van een productieplanning- en controlesysteem.................................................10
2.1.2 Enterprise Resource Planning (ERP)-systeem...............................................................................11
2.2.1 Strategieën voor het balanceren van vraag en aanbod................................................................12
2.2.2 Het proces van geaggregeerde planning......................................................................................12
2.2.3 (M)(I)LP-formulering voor de geaggregeerde planner.................................................................16
2.2.4 Geaggregeerde productieplanning bij diensten...........................................................................17
2.2.5 Het totale productieplan...............................................................................................................17
2.3 Hoofdproductieplanning (Master Production Schedule)..........................................................................17
2.3.1 Inleiding en terminologie..............................................................................................................17
2.3.2 Het MPS-proces.............................................................................................................................18
2.3.3 Impact van de productieomgeving op de MPS-eenheid...............................................................19
2.3.4 Haalbaarheid van het MPS............................................................................................................20
3. Inleiding tot voorraadbeheer..............................................................................................................................20
3.1 Het belang van voorraad..........................................................................................................................20
3.2 Verschillende soorten voorraad...............................................................................................................20
3.3 Functies van voorraden............................................................................................................................21
3.4 Doelstelling van voorraadbeheer.............................................................................................................21
3.5 Het voorraadbeheersysteem....................................................................................................................22
3.5.1 Vraagbeheer (Demand management)..........................................................................................22
Samenvatting Operations Management |2
, 3.5.2 Aanbodbeheer (Supply management)..........................................................................................22
3.5.3 Kenmerken van voorraad- en opslagoverwegingen.....................................................................23
3.5.4 Gerelateerde kosten......................................................................................................................23
3.6 ABC-analyse..............................................................................................................................................24
4. Voorraadoptimalisatie voor onafhankelijke vraag..............................................................................................26
4.1 Voorraadmodellen onder een continu beoordelingsbeleid.....................................................................26
4.1.1 Het Economic Oder Quantity (EOQ) model..................................................................................26
4.1.2 Het EOQ-model onder probabilistische vraag..............................................................................28
4.1.3 Het deterministisch EOQ-model met productie...........................................................................29
4.2 Voorraadmodellen onder periodiek beoordelingsbeleid.........................................................................30
4.2.1 Het periodieke (r,S) voorraadmodel.............................................................................................30
5. Materiaalbehoefteplanning (Material Requirements Planning).........................................................................32
5.1 Introductie en terminologie......................................................................................................................32
5.1.1 Bill of Materials.............................................................................................................................32
5.1.2 Het MRP-record.............................................................................................................................33
5.2 Het MRP-proces........................................................................................................................................34
5.3 Lot-sizing technieken................................................................................................................................35
6. Faciliteitsindeling en processelectie....................................................................................................................37
6.1 Proces types..............................................................................................................................................37
6.2 Flexibiliteit versus volume........................................................................................................................38
6.3 Procesgerichte versus productgerichte indeling......................................................................................39
6.4 Productiehoeveelheid versus kosten........................................................................................................39
7. Jop shop productieplanning................................................................................................................................40
7.1 Prestatiemaatstaven en doelstellingen....................................................................................................40
7.2 Het plannen van de werkvolgorde door twee werkcentra......................................................................41
7.3 Het job shop planningsprobleem.............................................................................................................42
8. Flow shop productieplanning..............................................................................................................................45
9. Routeplanning.....................................................................................................................................................50
9.1 Introductie................................................................................................................................................50
9.2 Netwerken en grafieken...........................................................................................................................50
Samenvatting Operations Management |3
, 1. Grondslagen van Operations Management
1.1 Wat is Operations Management?
1.1.1 Een definitie
Operations Management (OM) is het proces van plannen en beheersen van alle
activiteiten met betrekking tot productie en levering van goederen en diensten.
- Het focust op de core business van een bedrijf (geen OM = geen verkoop)
o Hoe kan je de operaties binnen je bedrijf zo efficiënt mogelijk coördineren?
- Alle andere organisatorische functies ondersteunen de OM-functie
- Het gaat over de core business van 1 bedrijf binnen 1 supply chain
o Elk bedrijf binnen 1 supply chain moet dezelfde strategie hebben om een efficiënte
supply chain te verkrijgen => de productwaarde is dan zo hoog mogelijk
- Economic Times: “OM-teams streven naar maximale netto bedrijfswinst door uitgaven en
inkomsten met elkaar in balans te brengen”
1.1.2 De geschiedenis van OM
1) Ambacht in kleine werkplaatsen: 1 persoon verantwoordelijk voor product van begin tot eind
a. Voordelen van vakmanschap: Mogelijkheid tot personalisatie
b. Nadelen van vakmanschap:
i. Geen schaalvoordelen
ii. Trage en dure productie
iii. Inconsistente kwaliteit
2) Industriële Revolutie: van kleine werkplaatsen tot grote fabrieken met veel werkkrachten
a. Nog steeds geen managementpraktijken
3) Grote vraag naar auto’s: vakmanschap kon niet volgen => ‘Taylorisme’ & ‘Fordisme’:
a. Taylor’s “scientific management”:
i. Verantwoordelijkheid van het management:
1. Planning, selectie & training van werknemers
2. Analyseren & optimaliseren van werkmethoden
3. Opsplitsing van managementactiviteiten & werkactiviteiten
4. Samenwerking tussen management & werknemers
ii. Arbeidsverdeling: productieproces opsplitsen in kleine, gemakkelijke taken
(vereist niet zoveel talent & opleiding als bij vakmanschap) =>
standaardisatie
b. Ford’s bewegende assemblagelijn:
i. Wagen beweegt van ene taak naar andere taak en werknemers moeten
klaarstaan (controle wordt verschoven naar machines) => snellere productie
Push-based systemen: producenten anticiperen op vraag van consumenten
o Nadelen: geen productvariëteit, vervreemding van werknemers, kwaliteitsproblemen
en grote voorraden (met mogelijks overproductie)
4) Verbetering van managementpraktijken in Japan: lean productie met nadruk op kwaliteit,
voortdurende verbetering, welzijn van werknemers & het bereiken van klanttevredenheid
Samenvatting Operations Management |4
Stadscampus Schooljaar 2025 - 2026
Prinsstraat 13 Semester 2
2000 Antwerpen
Samenvatting Operations Management
Prof: CHRISTOF DEFRYN
Samenvatting Operations Management |1
,Inhoudsopgave
Prof: CHRISTOF DEFRYN............................................................................................................................................1
1. Grondslagen van Operations Management..........................................................................................................4
1.1 Wat is Operations Management?...............................................................................................................4
1.1.1 Een definitie.....................................................................................................................................4
1.1.2 De geschiedenis van OM.................................................................................................................4
1.1.3 Het transformatieproces.................................................................................................................5
1.1.4 Productieorganisaties versus dienstverlenende organisaties.........................................................6
1.2 Operationele strategie................................................................................................................................6
1.2.1 Niveaus van besluitvorming............................................................................................................7
1.2.2 Productieomgevingen.....................................................................................................................7
1.2.3 Ontwikkeling van operationele strategie........................................................................................8
1.2.4 Belang van het hebben van een duidelijke operationele strategie................................................8
1.3 Nauwe verwante vakgebieden...................................................................................................................9
1.3.1 Supply chain management..............................................................................................................9
1.3.2 Operationeel onderzoek.................................................................................................................9
2. Geaggregeerd productieplan en hoofdproductieschema...................................................................................10
2.1 Productieplanning- en productiecontrolesystemen.................................................................................10
2.1.1 Componenten van een productieplanning- en controlesysteem.................................................10
2.1.2 Enterprise Resource Planning (ERP)-systeem...............................................................................11
2.2.1 Strategieën voor het balanceren van vraag en aanbod................................................................12
2.2.2 Het proces van geaggregeerde planning......................................................................................12
2.2.3 (M)(I)LP-formulering voor de geaggregeerde planner.................................................................16
2.2.4 Geaggregeerde productieplanning bij diensten...........................................................................17
2.2.5 Het totale productieplan...............................................................................................................17
2.3 Hoofdproductieplanning (Master Production Schedule)..........................................................................17
2.3.1 Inleiding en terminologie..............................................................................................................17
2.3.2 Het MPS-proces.............................................................................................................................18
2.3.3 Impact van de productieomgeving op de MPS-eenheid...............................................................19
2.3.4 Haalbaarheid van het MPS............................................................................................................20
3. Inleiding tot voorraadbeheer..............................................................................................................................20
3.1 Het belang van voorraad..........................................................................................................................20
3.2 Verschillende soorten voorraad...............................................................................................................20
3.3 Functies van voorraden............................................................................................................................21
3.4 Doelstelling van voorraadbeheer.............................................................................................................21
3.5 Het voorraadbeheersysteem....................................................................................................................22
3.5.1 Vraagbeheer (Demand management)..........................................................................................22
Samenvatting Operations Management |2
, 3.5.2 Aanbodbeheer (Supply management)..........................................................................................22
3.5.3 Kenmerken van voorraad- en opslagoverwegingen.....................................................................23
3.5.4 Gerelateerde kosten......................................................................................................................23
3.6 ABC-analyse..............................................................................................................................................24
4. Voorraadoptimalisatie voor onafhankelijke vraag..............................................................................................26
4.1 Voorraadmodellen onder een continu beoordelingsbeleid.....................................................................26
4.1.1 Het Economic Oder Quantity (EOQ) model..................................................................................26
4.1.2 Het EOQ-model onder probabilistische vraag..............................................................................28
4.1.3 Het deterministisch EOQ-model met productie...........................................................................29
4.2 Voorraadmodellen onder periodiek beoordelingsbeleid.........................................................................30
4.2.1 Het periodieke (r,S) voorraadmodel.............................................................................................30
5. Materiaalbehoefteplanning (Material Requirements Planning).........................................................................32
5.1 Introductie en terminologie......................................................................................................................32
5.1.1 Bill of Materials.............................................................................................................................32
5.1.2 Het MRP-record.............................................................................................................................33
5.2 Het MRP-proces........................................................................................................................................34
5.3 Lot-sizing technieken................................................................................................................................35
6. Faciliteitsindeling en processelectie....................................................................................................................37
6.1 Proces types..............................................................................................................................................37
6.2 Flexibiliteit versus volume........................................................................................................................38
6.3 Procesgerichte versus productgerichte indeling......................................................................................39
6.4 Productiehoeveelheid versus kosten........................................................................................................39
7. Jop shop productieplanning................................................................................................................................40
7.1 Prestatiemaatstaven en doelstellingen....................................................................................................40
7.2 Het plannen van de werkvolgorde door twee werkcentra......................................................................41
7.3 Het job shop planningsprobleem.............................................................................................................42
8. Flow shop productieplanning..............................................................................................................................45
9. Routeplanning.....................................................................................................................................................50
9.1 Introductie................................................................................................................................................50
9.2 Netwerken en grafieken...........................................................................................................................50
Samenvatting Operations Management |3
, 1. Grondslagen van Operations Management
1.1 Wat is Operations Management?
1.1.1 Een definitie
Operations Management (OM) is het proces van plannen en beheersen van alle
activiteiten met betrekking tot productie en levering van goederen en diensten.
- Het focust op de core business van een bedrijf (geen OM = geen verkoop)
o Hoe kan je de operaties binnen je bedrijf zo efficiënt mogelijk coördineren?
- Alle andere organisatorische functies ondersteunen de OM-functie
- Het gaat over de core business van 1 bedrijf binnen 1 supply chain
o Elk bedrijf binnen 1 supply chain moet dezelfde strategie hebben om een efficiënte
supply chain te verkrijgen => de productwaarde is dan zo hoog mogelijk
- Economic Times: “OM-teams streven naar maximale netto bedrijfswinst door uitgaven en
inkomsten met elkaar in balans te brengen”
1.1.2 De geschiedenis van OM
1) Ambacht in kleine werkplaatsen: 1 persoon verantwoordelijk voor product van begin tot eind
a. Voordelen van vakmanschap: Mogelijkheid tot personalisatie
b. Nadelen van vakmanschap:
i. Geen schaalvoordelen
ii. Trage en dure productie
iii. Inconsistente kwaliteit
2) Industriële Revolutie: van kleine werkplaatsen tot grote fabrieken met veel werkkrachten
a. Nog steeds geen managementpraktijken
3) Grote vraag naar auto’s: vakmanschap kon niet volgen => ‘Taylorisme’ & ‘Fordisme’:
a. Taylor’s “scientific management”:
i. Verantwoordelijkheid van het management:
1. Planning, selectie & training van werknemers
2. Analyseren & optimaliseren van werkmethoden
3. Opsplitsing van managementactiviteiten & werkactiviteiten
4. Samenwerking tussen management & werknemers
ii. Arbeidsverdeling: productieproces opsplitsen in kleine, gemakkelijke taken
(vereist niet zoveel talent & opleiding als bij vakmanschap) =>
standaardisatie
b. Ford’s bewegende assemblagelijn:
i. Wagen beweegt van ene taak naar andere taak en werknemers moeten
klaarstaan (controle wordt verschoven naar machines) => snellere productie
Push-based systemen: producenten anticiperen op vraag van consumenten
o Nadelen: geen productvariëteit, vervreemding van werknemers, kwaliteitsproblemen
en grote voorraden (met mogelijks overproductie)
4) Verbetering van managementpraktijken in Japan: lean productie met nadruk op kwaliteit,
voortdurende verbetering, welzijn van werknemers & het bereiken van klanttevredenheid
Samenvatting Operations Management |4
