ONDERZOEKSMETHODOLOGIE
D0T98a
2025-2026
,Inhoud
Hoofdstuk 1: kenmerken v/h wetenschappelijk onderzoek in de bedrijfseconomie ............................. 2
Wetenschappelijk onderzoek .............................................................................................................. 2
Wat levert wetenschappelijk onderzoek op? .................................................................................. 2
Drie niveaus van onderzoek ............................................................................................................ 8
Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek .............................................................................. 10
Kwaliteit van onderzoek ................................................................................................................ 12
Hoofdstuk 2: het onderzoeksproces ..................................................................................................... 12
Wetenschappelijk onderzoek is vooral een proces ........................................................................... 12
Van probleem naar probleemstelling................................................................................................ 13
Onderzoek Bedrijfseconomische Wetenschappen ....................................................................... 13
De wetenschappelijke (deductieve) methode .............................................................................. 13
Classificatie van onderzoeksproces ................................................................................................... 17
Twee onderzoeksbenaderingen .................................................................................................... 17
Classificatie volgens onderzoeksdoelen ....................................................................................... 19
Literatuuronderzoek (zelfstudie)....................................................................................................... 20
Functie v/e literatuuroverzicht...................................................................................................... 20
Informatiebronnen ........................................................................................................................ 21
Types van informatiebronnen ....................................................................................................... 22
Hoe formuleer je een goede zoekopdracht?................................................................................. 24
Informatie evalueren ..................................................................................................................... 24
Plagiaat .......................................................................................................................................... 25
Bepalen van de Theorie en de Hypothesen ...................................................................................... 25
Theoretisch kader .......................................................................................................................... 25
Verklaar de relaties a.d.h.v. theorie .............................................................................................. 27
Samenvattend................................................................................................................................ 28
Ethische bekommernissen ................................................................................................................ 29
Ethische kadering .......................................................................................................................... 29
Behandeling van de deelnemers ................................................................................................... 29
Datamanagement .......................................................................................................................... 29
Integriteit ....................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 3: onderzoeksmethoden in de bedrijfseconomie (kernhoofdstuk)..................................... 30
Situering van onderzoeksmethoden ................................................................................................. 30
Methoden van verzamelen ............................................................................................................... 32
OBSERVATIE ................................................................................................................................... 32
BEVRAGING (c.q. survey) (Flipped classroom) .............................................................................. 35
1
, MANIPULATIE (c.q. experimenten) ............................................................................................... 39
Kenmerken van experimenten ...................................................................................................... 40
Gecombineerde methoden ............................................................................................................... 49
Kwalitatief onderzoek (Flipped classroom) ................................................................................... 49
Secundaire data ............................................................................................................................. 60
De econometrische methode ........................................................................................................ 61
Wegwijs bij de selectie van de methode ........................................................................................... 71
Hoofdstuk 1: kenmerken v/h wetenschappelijk
onderzoek in de bedrijfseconomie
(Vooral veel voorbeelden gezien deze les)
Redenen dat de cijfers/ resultaten vertekend kunnen zijn?
- non-response error
- representatie probleem → zijn de juiste mensen bereikt
- steekproefgrootte
- geheugen v/d mensen → puur geheugenprobleem, of gebiased (mensen willen zich beter
voordoen)
Wetenschappelijk onderzoek
Wat levert wetenschappelijk onderzoek op?
Pragmatische invalshoek
1. Manager & Organisatie
Belang van wetenschap voor de manager
- Oplossen van dagelijkse problemen wordt verrijkt met kennis
o vb. Als ik opleiding organiseer voor werknemers, gaan ze dan makkelijker weggaan
naar een ander bedrijf?
o Vb. Als ik de deur van mijn winkel dichtlaat om energie te besparen, blijven de
klanten dan weg?
- Oplossen van grote (risicovolle) problemen wordt versterkt met kennis
o Extra varianten van mijn producten fabriceren?
▪ Te weinig => minder markt, minder winst
▪ Te veel => veel kosten, winstverlies
- Manager kan goed & slecht onderzoek onderscheiden
o Kent grote lijnen v/d literatuur, de onderzoekstechnieken die tot aanvaardbare
kennis leiden
- Academische/onderzoekende houding maakt manager bewust van alternatieve verklaringen
voor een bepaald fenomeen & zijn/haar (intuïtieve, vaak foute) verklaring
2
, o Academische houding = manier v. denken waar je steeds nuances gebruikt (niet
steeds krachtige ja's & nee’s)
▪ (zeer belangrijk) → de tijd nemen om de omstandigheden te begrijpen
o Alternatieve verklaring = een andere mogelijke oorzaak voor een bepaald fenomeen
▪ Oorzaak-gevolg relatie → de beslissing = heel erg afhankelijk v/d verklaring
v/e fenomeen
▪ belangrijk: het gaat over dezelfde realiteit, en je gaat opzoek naar een totaal
verschillende verklaring dan de intuïtieve verklaring → de strategie die je
gaat toepassen voor het oplossen is anders
o Vb. verkoop van mijn product daalt maand na maand. Intuïtieve verklaring: “er komt
goedkope concurrentie uit China “
▪ Alternatieve verklaring: slechte reviews, mooie beloftes door Chinese sites
(bv. kortingen), niet meer nieuw/ innovatief genoeg
➔ Academische houding maakt managers bewust v/d complexiteit v/d verklaring
o Er kunnen zich onvermoede interacties voordoen tussen causale factoren
▪ interacties= afhankelijkheden in de realiteit die de dingen vaak moeilijker
maken dan wat je op het 1e zicht zou denken
80% v/d consumenten= prijssensitief
20% = kwaliteit
witte lijn = gemiddelde consument
(bestaat niet!) → kan misleidende info
geven
kruis tussen groen& rood = de interactie
▪ VB. Prijspromoties leiden tot verhoogde verkoop. Maar ze kunnen bij
sommige segmenten tot verminderde kooplust leiden omdat lage prijzen
lage kwaliteit suggereren. Als je de interactie niet onderzoekt, mis je dat.
➔ Niet elke bevinding kan veralgemeend worden naar de gehele populatie, naar andere
tijden, naar andere contexten, andere culturen
➔ Belangrijk om de doelgroep & omgevingsfactoren te kennen
Belang van wetenschap voor het bedrijf/organisatie
- Kostenbesparend
o Verkeerde verklaring kan veel geld kosten (bv. Omgekeerde causaliteit)
▪ Omgekeerde causaliteit: blindstaren op 1 richting zorgt ervoor dat je
belangrijke info misloopt
▪ Vb. adverteren → verkoopcijfers
▪ Maar wat als bedrijven meer adverteren als er meer budget is (door hogere
verkoopcijfers?)
o Probleemdetectie
3
D0T98a
2025-2026
,Inhoud
Hoofdstuk 1: kenmerken v/h wetenschappelijk onderzoek in de bedrijfseconomie ............................. 2
Wetenschappelijk onderzoek .............................................................................................................. 2
Wat levert wetenschappelijk onderzoek op? .................................................................................. 2
Drie niveaus van onderzoek ............................................................................................................ 8
Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek .............................................................................. 10
Kwaliteit van onderzoek ................................................................................................................ 12
Hoofdstuk 2: het onderzoeksproces ..................................................................................................... 12
Wetenschappelijk onderzoek is vooral een proces ........................................................................... 12
Van probleem naar probleemstelling................................................................................................ 13
Onderzoek Bedrijfseconomische Wetenschappen ....................................................................... 13
De wetenschappelijke (deductieve) methode .............................................................................. 13
Classificatie van onderzoeksproces ................................................................................................... 17
Twee onderzoeksbenaderingen .................................................................................................... 17
Classificatie volgens onderzoeksdoelen ....................................................................................... 19
Literatuuronderzoek (zelfstudie)....................................................................................................... 20
Functie v/e literatuuroverzicht...................................................................................................... 20
Informatiebronnen ........................................................................................................................ 21
Types van informatiebronnen ....................................................................................................... 22
Hoe formuleer je een goede zoekopdracht?................................................................................. 24
Informatie evalueren ..................................................................................................................... 24
Plagiaat .......................................................................................................................................... 25
Bepalen van de Theorie en de Hypothesen ...................................................................................... 25
Theoretisch kader .......................................................................................................................... 25
Verklaar de relaties a.d.h.v. theorie .............................................................................................. 27
Samenvattend................................................................................................................................ 28
Ethische bekommernissen ................................................................................................................ 29
Ethische kadering .......................................................................................................................... 29
Behandeling van de deelnemers ................................................................................................... 29
Datamanagement .......................................................................................................................... 29
Integriteit ....................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 3: onderzoeksmethoden in de bedrijfseconomie (kernhoofdstuk)..................................... 30
Situering van onderzoeksmethoden ................................................................................................. 30
Methoden van verzamelen ............................................................................................................... 32
OBSERVATIE ................................................................................................................................... 32
BEVRAGING (c.q. survey) (Flipped classroom) .............................................................................. 35
1
, MANIPULATIE (c.q. experimenten) ............................................................................................... 39
Kenmerken van experimenten ...................................................................................................... 40
Gecombineerde methoden ............................................................................................................... 49
Kwalitatief onderzoek (Flipped classroom) ................................................................................... 49
Secundaire data ............................................................................................................................. 60
De econometrische methode ........................................................................................................ 61
Wegwijs bij de selectie van de methode ........................................................................................... 71
Hoofdstuk 1: kenmerken v/h wetenschappelijk
onderzoek in de bedrijfseconomie
(Vooral veel voorbeelden gezien deze les)
Redenen dat de cijfers/ resultaten vertekend kunnen zijn?
- non-response error
- representatie probleem → zijn de juiste mensen bereikt
- steekproefgrootte
- geheugen v/d mensen → puur geheugenprobleem, of gebiased (mensen willen zich beter
voordoen)
Wetenschappelijk onderzoek
Wat levert wetenschappelijk onderzoek op?
Pragmatische invalshoek
1. Manager & Organisatie
Belang van wetenschap voor de manager
- Oplossen van dagelijkse problemen wordt verrijkt met kennis
o vb. Als ik opleiding organiseer voor werknemers, gaan ze dan makkelijker weggaan
naar een ander bedrijf?
o Vb. Als ik de deur van mijn winkel dichtlaat om energie te besparen, blijven de
klanten dan weg?
- Oplossen van grote (risicovolle) problemen wordt versterkt met kennis
o Extra varianten van mijn producten fabriceren?
▪ Te weinig => minder markt, minder winst
▪ Te veel => veel kosten, winstverlies
- Manager kan goed & slecht onderzoek onderscheiden
o Kent grote lijnen v/d literatuur, de onderzoekstechnieken die tot aanvaardbare
kennis leiden
- Academische/onderzoekende houding maakt manager bewust van alternatieve verklaringen
voor een bepaald fenomeen & zijn/haar (intuïtieve, vaak foute) verklaring
2
, o Academische houding = manier v. denken waar je steeds nuances gebruikt (niet
steeds krachtige ja's & nee’s)
▪ (zeer belangrijk) → de tijd nemen om de omstandigheden te begrijpen
o Alternatieve verklaring = een andere mogelijke oorzaak voor een bepaald fenomeen
▪ Oorzaak-gevolg relatie → de beslissing = heel erg afhankelijk v/d verklaring
v/e fenomeen
▪ belangrijk: het gaat over dezelfde realiteit, en je gaat opzoek naar een totaal
verschillende verklaring dan de intuïtieve verklaring → de strategie die je
gaat toepassen voor het oplossen is anders
o Vb. verkoop van mijn product daalt maand na maand. Intuïtieve verklaring: “er komt
goedkope concurrentie uit China “
▪ Alternatieve verklaring: slechte reviews, mooie beloftes door Chinese sites
(bv. kortingen), niet meer nieuw/ innovatief genoeg
➔ Academische houding maakt managers bewust v/d complexiteit v/d verklaring
o Er kunnen zich onvermoede interacties voordoen tussen causale factoren
▪ interacties= afhankelijkheden in de realiteit die de dingen vaak moeilijker
maken dan wat je op het 1e zicht zou denken
80% v/d consumenten= prijssensitief
20% = kwaliteit
witte lijn = gemiddelde consument
(bestaat niet!) → kan misleidende info
geven
kruis tussen groen& rood = de interactie
▪ VB. Prijspromoties leiden tot verhoogde verkoop. Maar ze kunnen bij
sommige segmenten tot verminderde kooplust leiden omdat lage prijzen
lage kwaliteit suggereren. Als je de interactie niet onderzoekt, mis je dat.
➔ Niet elke bevinding kan veralgemeend worden naar de gehele populatie, naar andere
tijden, naar andere contexten, andere culturen
➔ Belangrijk om de doelgroep & omgevingsfactoren te kennen
Belang van wetenschap voor het bedrijf/organisatie
- Kostenbesparend
o Verkeerde verklaring kan veel geld kosten (bv. Omgekeerde causaliteit)
▪ Omgekeerde causaliteit: blindstaren op 1 richting zorgt ervoor dat je
belangrijke info misloopt
▪ Vb. adverteren → verkoopcijfers
▪ Maar wat als bedrijven meer adverteren als er meer budget is (door hogere
verkoopcijfers?)
o Probleemdetectie
3
