OG 3 Cyclusstoornissen
30/09/2025
Wat is een cyclusstoornis en abnormaal bloedverlies + wat is normale
menstruele cyclus?
‘Normale’ menstruatie: cyclusduur: 24 tot 38 dagen (gem: 28d), eisprong gem: dag 14,
menstruatieduur: 4,5 tot 8 dagen en hoeveelheid bloedverlies: 5 tot 80ml (onderzoek van
Treloar)
Cyclusstoornis
Hangt af van levensfase (regelmaat, duur, hoeveelheid en frequentie)
Amenorroe: uitblijven van menstrueel bloedverlies in reproductieve levensfase (gedurende 6
maanden)
Primaire amenorroe: uitblijven van menarche tot na 16j
o Ook als menarche 5 jaar na eerste borstontwikkeling niet heeft plaatsgevonden
Secundaire amenorroe: uitblijven van menstruatie gedurende >6m na eerder wel
aanwezig te zijn geweest
o Sommige richtlijnen hanteren 3 maanden en sommige 6 maanden
Oligoamenorroe: weinig frequente menstruatie (interval >35d, maar <6m tussen
menstruaties)
o Gynaecologisch boek: <6-8 periodes van menstruatie pet jaar
, OG 3 Cyclusstoornissen
30/09/2025
Functionele amenorroe: a.g.v. stoornis in hormonale regulatie van cyclus (afwezigheid
organische oorzaak)
Onregelmatige menstruele cyclus: cycluslengte van minder dan 21d of langer dan 35d
Polymenorroe: cycluslengte van minder dan 21 dagen
Hevig menstrueel bloedverlies = menorragie: cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve
levensfase, waarvan vrouw hinder ondervindt in dagelijks leven
Abnormaal vaginaal bloedverlies
Vaginaal bloedverlies dat anders is dan ervoor
Hevig menstrueel bloedverlies = menorragie:
o Niet-cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarvan vrouw hinder
ondervindt in dagelijks leven
Onregelmatig bloedverlies:
o Niet-cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarbij menstruaties niet
meer afzonderlijk zijn te herkennen
o Komt vooral voor in de 1e jaren na de menarche en in de jaren voor de menopauze
o Vaak geen specifieke oorzaak
Intermenstrueel bloedverlies:
o Bloedverlies in de periode tussen herkenbare menstruaties
o Kan zowel op een vast als op een wisselend tijdstip in de cyclus optreden
Acuut hevig bloedverlies (zowel cyclisch als niet-cyclisch):
o Hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarvoor de vrouw directe
behandeling vraagt
Contactbloeding – post-coïtusbloeding:
o Bloedverlies na seks of makkelijk bloedende cervix bij inwendig onderzoek
(reproductieve levensfase of in postmenopauze)
Postmenopauzaal bloedverlies:
o Bloedverlies dat >1 jaar na laatste menstruatie (menopauze) optreedt
Wat zijn de oorzaken van cyclusstoornissen?
Hypothalamo-hypofysaire oorzaken
Bij sommige vormen ligt het probleem in de hersenen
o De hypothalamus geeft het hormoon GnRH niet goed af
o De hypofyse maakt daardoor te weinig hormonen FSH en LH
Deze hormonen zijn nodig om follikels in eierstokken te laten groeien en eisprong op te
wekken. Zonder voldoende FSH en LH stopt groei van follikels in vroeg stadium en komt er
geen eisprong.
Doordat follikels niet goed doorgroeien maken granulosacellen in eierstokken te weinig
oestrogeen aan
=> daardoor blijft endometrium in een onrijp/heel vroeg stadium en kan het zich niet
helemaal opbouwen
De belangrijkste oorzaken van deze lage oestrogeenproductie en oligomenorroe zijn:
o Genetische oorzaken (erfelijk) = congenitaal idiopathisch hypogonadotroop
hypogonadisme (IHH)
Probleem in afgifte van GnRH door hypothalamus
Kenmerken: geen of onvolledige seksuele ontwikkeling op 18j en lage waarden
van FSH en LH
Meisjes met GnRH tekort: lengte vaak boven gemiddeld, botleeftijd lager,
botdichtheid lager
o Metabole oorzaken (gewichtsafname, stress, ziekte)
Frequentste oorzaak van cyclusstoornissen
Te laag vetgehalte in het lichaam
30/09/2025
Wat is een cyclusstoornis en abnormaal bloedverlies + wat is normale
menstruele cyclus?
‘Normale’ menstruatie: cyclusduur: 24 tot 38 dagen (gem: 28d), eisprong gem: dag 14,
menstruatieduur: 4,5 tot 8 dagen en hoeveelheid bloedverlies: 5 tot 80ml (onderzoek van
Treloar)
Cyclusstoornis
Hangt af van levensfase (regelmaat, duur, hoeveelheid en frequentie)
Amenorroe: uitblijven van menstrueel bloedverlies in reproductieve levensfase (gedurende 6
maanden)
Primaire amenorroe: uitblijven van menarche tot na 16j
o Ook als menarche 5 jaar na eerste borstontwikkeling niet heeft plaatsgevonden
Secundaire amenorroe: uitblijven van menstruatie gedurende >6m na eerder wel
aanwezig te zijn geweest
o Sommige richtlijnen hanteren 3 maanden en sommige 6 maanden
Oligoamenorroe: weinig frequente menstruatie (interval >35d, maar <6m tussen
menstruaties)
o Gynaecologisch boek: <6-8 periodes van menstruatie pet jaar
, OG 3 Cyclusstoornissen
30/09/2025
Functionele amenorroe: a.g.v. stoornis in hormonale regulatie van cyclus (afwezigheid
organische oorzaak)
Onregelmatige menstruele cyclus: cycluslengte van minder dan 21d of langer dan 35d
Polymenorroe: cycluslengte van minder dan 21 dagen
Hevig menstrueel bloedverlies = menorragie: cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve
levensfase, waarvan vrouw hinder ondervindt in dagelijks leven
Abnormaal vaginaal bloedverlies
Vaginaal bloedverlies dat anders is dan ervoor
Hevig menstrueel bloedverlies = menorragie:
o Niet-cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarvan vrouw hinder
ondervindt in dagelijks leven
Onregelmatig bloedverlies:
o Niet-cyclisch hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarbij menstruaties niet
meer afzonderlijk zijn te herkennen
o Komt vooral voor in de 1e jaren na de menarche en in de jaren voor de menopauze
o Vaak geen specifieke oorzaak
Intermenstrueel bloedverlies:
o Bloedverlies in de periode tussen herkenbare menstruaties
o Kan zowel op een vast als op een wisselend tijdstip in de cyclus optreden
Acuut hevig bloedverlies (zowel cyclisch als niet-cyclisch):
o Hevig bloedverlies in reproductieve levensfase, waarvoor de vrouw directe
behandeling vraagt
Contactbloeding – post-coïtusbloeding:
o Bloedverlies na seks of makkelijk bloedende cervix bij inwendig onderzoek
(reproductieve levensfase of in postmenopauze)
Postmenopauzaal bloedverlies:
o Bloedverlies dat >1 jaar na laatste menstruatie (menopauze) optreedt
Wat zijn de oorzaken van cyclusstoornissen?
Hypothalamo-hypofysaire oorzaken
Bij sommige vormen ligt het probleem in de hersenen
o De hypothalamus geeft het hormoon GnRH niet goed af
o De hypofyse maakt daardoor te weinig hormonen FSH en LH
Deze hormonen zijn nodig om follikels in eierstokken te laten groeien en eisprong op te
wekken. Zonder voldoende FSH en LH stopt groei van follikels in vroeg stadium en komt er
geen eisprong.
Doordat follikels niet goed doorgroeien maken granulosacellen in eierstokken te weinig
oestrogeen aan
=> daardoor blijft endometrium in een onrijp/heel vroeg stadium en kan het zich niet
helemaal opbouwen
De belangrijkste oorzaken van deze lage oestrogeenproductie en oligomenorroe zijn:
o Genetische oorzaken (erfelijk) = congenitaal idiopathisch hypogonadotroop
hypogonadisme (IHH)
Probleem in afgifte van GnRH door hypothalamus
Kenmerken: geen of onvolledige seksuele ontwikkeling op 18j en lage waarden
van FSH en LH
Meisjes met GnRH tekort: lengte vaak boven gemiddeld, botleeftijd lager,
botdichtheid lager
o Metabole oorzaken (gewichtsafname, stress, ziekte)
Frequentste oorzaak van cyclusstoornissen
Te laag vetgehalte in het lichaam
