Inleiding tot geestelijke gezondheidszorg
(Les 1 – voorzieningen en actoren)
Centrale vragen
Wanneer is er professionele hulp voor geestelijke
gezondheidsproblemen nodig?
Bij wie kan men ten rade?
Wat kan men verwachten?
WANNEER PROFESSIONELE HULP?
Als men zich minder goed voelt en het heeft invloed op het algemene
welbevinden, persoonlijke relaties, contact met de omgeving,
werksituaties of studies dan is hulp aangewezen.
Gevolgen hiervan zouden kunnen zijn dat mensen zich isoleren, niet meer
functioneren in het dagelijks leven of arbeidsongeschiktheid.
WAAR KAN MEN TERECHT?
In eerste instantie de huisarts, die de patiënt daarna kan doorverwijzen
naar gespecialiseerde hulp.
De patiënt kan rechtstreeks beroep doen op het centrum voor geestelijke
gezondheid (CGG) of op psychiaters en psychologen.
WAT KAN MEN VERWACHTEN?
Geen onmiddellijke oplossing.
Hulpverlener heeft als taak ondersteuning en begeleiding.
Ambulante begeleiding.
FASEN IN HET HULPVERLENINGSPROCES
Fase 1: de aanmelding bij de psycholoog of psychiater
Vaak eerst contact via een verwijzer zoals de huisarts
Verzameling van basisgegevens
Afspraak voor intakegesprek
,Fase 2: intake en onderzoek
Probleemanalyse
Polsing naar verwachtingen van patiënt
Rekening mee houden
o Biologische factoren
o Ervaringen uit ontwikkelingsgeschiedenis
o Specifieke factoren zoals emotioneel, cognitief of
gedragsmatig
o Betekenis of functie van sociale netwerk
Fase 3: behandeling
Medicamenteuze – of psychotherapie (of combinatie)
Meer en meer aandacht naar rol als kinesitherapeut in preventie en
behandeling van psychische klachten
Individuele behandeling of behandeling met partner, gezin of in
groep
BETEKENIS PSYCHOTHERAPIE
Psychodynamische therapie
= een gesprekstherapie die zoekt naar onderliggende gedachten,
gevoelens, en motieven. Het helpt patiënten inzicht te krijgen in de
dieperliggende, vaak onbewuste oorzaken om dan hiermee aan de slag te
gaan. De problemen zouden dikwijls terug te voeren zijn op eerdere
ervaringen.
Cognitieve gedragstherapie
= een therapie die veronderstelt dat alle gedrag is aangeleerd. Het richt
zich op het stilstaan bij gedachten en gedragingen van de patiënt om zo te
leren kiezen hoe men met de gedachten en gedragingen kan omgaan in
plaats van er automatisch op te reageren.
Gedachten en gedragingen moeten niet altijd veranderen, maar men kan
er ook mee leren omgaan.
,Systeemtherapie
= een therapie die ervan uitgaat dat problemen grotendeels ontstaan door
de manier waarop mensen met elkaar in interactie staan. De therapie gaat
dan ook aan de slag met heel het gezin of met de relatie.
Het probleem van één persoon in het gezin wordt dan gezien als een
symptoom van het functioneren van het gezin als een geheel.
MEDICATIE
Psychofarmaca = geneesmiddelen die bij psychische problemen of
stoornissen gebruikt worden. Ze veroorzaken fysiologische veranderingen
die psychische gevolgen zullen hebben.
Verschillende groepen van psychofarmaca
Tranquillizers, sedativa of anxiolytica = kalmeermiddelen
Hypnotica = slaapmiddelen
Antidepressiva
Antipsychotica = neuroleptica
Analgetica = pijnstillende middelen
Antipsychotica kunnen motorische en metabole nevenwerkingen hebben.
Hierbij kan de kinesitherapeut helpen om deze tegen te gaan.
SOORTEN ZORG
Intramurale zorg
= zorg die binnen de muren van een instelling verleend wordt waarbij de
mensen opgenomen worden in deze instellingen en hier dan ook meerdere
nachten verblijven.
Psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis (PAAZ)
Heeft twee specifieke functies: crisishulpverlening en liaisonpsychiatrie.
Dringende psychiatrische crisishulpverlening
= kortdurende observatie en behandeling in geval van een acute
psychiatrische crisis.
, Liaisonpsychiatrie
= scheiding tussen psychiatrie en de rest van de geneeskunde in het
algmeen ziekenhuis verkleinen. Met betrekking op psychologische en
psychiatrische opvang van patiënten die opgenomen zijn in medische of
heelkundige diensten waarbij hulp wordt verleend op verzoek van de
geneesheer.
Psychiatrische ziekenhuizen
Het biedt specialistische diagnosestelling en behandeling voor mensen
met psychiatrische stoornissen, meestal multidisciplinair.
De duur en doelstellingen van de behandeling zijn afgestemd op
individuele mogelijkheden en behoeften van de patiënt. Er is zowel
volledige als partiële hospitalisatie mogelijk.
Psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT)
Het is bestemd voor personen met een langdurige en gestabiliseerde
psychische stoornis en voor mensen met een verstandelijke beperking die
nood hebben aan continue begeleiding.
Het is een beschermde collectieve woonvorm voor patiënten die geen
ziekenhuisbehandeling nodig hebben maar nog niet autonoom kunnen
wonen.
Doel: autonomie herwinnen.
Instelling voor personen met een verstandelijke beperking
Tussenvoorzieningen
= semimurale zorg voor mensen die niet zelfstandig wonen, maar die ook
niet opgenomen hoeven te worden.
(Les 1 – voorzieningen en actoren)
Centrale vragen
Wanneer is er professionele hulp voor geestelijke
gezondheidsproblemen nodig?
Bij wie kan men ten rade?
Wat kan men verwachten?
WANNEER PROFESSIONELE HULP?
Als men zich minder goed voelt en het heeft invloed op het algemene
welbevinden, persoonlijke relaties, contact met de omgeving,
werksituaties of studies dan is hulp aangewezen.
Gevolgen hiervan zouden kunnen zijn dat mensen zich isoleren, niet meer
functioneren in het dagelijks leven of arbeidsongeschiktheid.
WAAR KAN MEN TERECHT?
In eerste instantie de huisarts, die de patiënt daarna kan doorverwijzen
naar gespecialiseerde hulp.
De patiënt kan rechtstreeks beroep doen op het centrum voor geestelijke
gezondheid (CGG) of op psychiaters en psychologen.
WAT KAN MEN VERWACHTEN?
Geen onmiddellijke oplossing.
Hulpverlener heeft als taak ondersteuning en begeleiding.
Ambulante begeleiding.
FASEN IN HET HULPVERLENINGSPROCES
Fase 1: de aanmelding bij de psycholoog of psychiater
Vaak eerst contact via een verwijzer zoals de huisarts
Verzameling van basisgegevens
Afspraak voor intakegesprek
,Fase 2: intake en onderzoek
Probleemanalyse
Polsing naar verwachtingen van patiënt
Rekening mee houden
o Biologische factoren
o Ervaringen uit ontwikkelingsgeschiedenis
o Specifieke factoren zoals emotioneel, cognitief of
gedragsmatig
o Betekenis of functie van sociale netwerk
Fase 3: behandeling
Medicamenteuze – of psychotherapie (of combinatie)
Meer en meer aandacht naar rol als kinesitherapeut in preventie en
behandeling van psychische klachten
Individuele behandeling of behandeling met partner, gezin of in
groep
BETEKENIS PSYCHOTHERAPIE
Psychodynamische therapie
= een gesprekstherapie die zoekt naar onderliggende gedachten,
gevoelens, en motieven. Het helpt patiënten inzicht te krijgen in de
dieperliggende, vaak onbewuste oorzaken om dan hiermee aan de slag te
gaan. De problemen zouden dikwijls terug te voeren zijn op eerdere
ervaringen.
Cognitieve gedragstherapie
= een therapie die veronderstelt dat alle gedrag is aangeleerd. Het richt
zich op het stilstaan bij gedachten en gedragingen van de patiënt om zo te
leren kiezen hoe men met de gedachten en gedragingen kan omgaan in
plaats van er automatisch op te reageren.
Gedachten en gedragingen moeten niet altijd veranderen, maar men kan
er ook mee leren omgaan.
,Systeemtherapie
= een therapie die ervan uitgaat dat problemen grotendeels ontstaan door
de manier waarop mensen met elkaar in interactie staan. De therapie gaat
dan ook aan de slag met heel het gezin of met de relatie.
Het probleem van één persoon in het gezin wordt dan gezien als een
symptoom van het functioneren van het gezin als een geheel.
MEDICATIE
Psychofarmaca = geneesmiddelen die bij psychische problemen of
stoornissen gebruikt worden. Ze veroorzaken fysiologische veranderingen
die psychische gevolgen zullen hebben.
Verschillende groepen van psychofarmaca
Tranquillizers, sedativa of anxiolytica = kalmeermiddelen
Hypnotica = slaapmiddelen
Antidepressiva
Antipsychotica = neuroleptica
Analgetica = pijnstillende middelen
Antipsychotica kunnen motorische en metabole nevenwerkingen hebben.
Hierbij kan de kinesitherapeut helpen om deze tegen te gaan.
SOORTEN ZORG
Intramurale zorg
= zorg die binnen de muren van een instelling verleend wordt waarbij de
mensen opgenomen worden in deze instellingen en hier dan ook meerdere
nachten verblijven.
Psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis (PAAZ)
Heeft twee specifieke functies: crisishulpverlening en liaisonpsychiatrie.
Dringende psychiatrische crisishulpverlening
= kortdurende observatie en behandeling in geval van een acute
psychiatrische crisis.
, Liaisonpsychiatrie
= scheiding tussen psychiatrie en de rest van de geneeskunde in het
algmeen ziekenhuis verkleinen. Met betrekking op psychologische en
psychiatrische opvang van patiënten die opgenomen zijn in medische of
heelkundige diensten waarbij hulp wordt verleend op verzoek van de
geneesheer.
Psychiatrische ziekenhuizen
Het biedt specialistische diagnosestelling en behandeling voor mensen
met psychiatrische stoornissen, meestal multidisciplinair.
De duur en doelstellingen van de behandeling zijn afgestemd op
individuele mogelijkheden en behoeften van de patiënt. Er is zowel
volledige als partiële hospitalisatie mogelijk.
Psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT)
Het is bestemd voor personen met een langdurige en gestabiliseerde
psychische stoornis en voor mensen met een verstandelijke beperking die
nood hebben aan continue begeleiding.
Het is een beschermde collectieve woonvorm voor patiënten die geen
ziekenhuisbehandeling nodig hebben maar nog niet autonoom kunnen
wonen.
Doel: autonomie herwinnen.
Instelling voor personen met een verstandelijke beperking
Tussenvoorzieningen
= semimurale zorg voor mensen die niet zelfstandig wonen, maar die ook
niet opgenomen hoeven te worden.
