Onbedoelde blindheid bias:
Deze bias treedt op wanneer mensen zich zo sterk concentreren op een specifiek punt, dat
ze andere zeer opvallende zaken over het hoofd zien.
Halo-effect bias:
Mensen hebben vaak de neiging om alles óf als volledig slecht óf volledig goed te
beoordelen. Het vinden van een middenweg, bijvoorbeeld het accepteren dat Hitler een
kindervriend was, is voor veel mensen moeilijk.
Spotlight-bias:
Mensen hebben vaak de gedachte dat ze in het middelpunt van de belangstelling staan in
het leven van anderen, terwijl in werkelijkheid niemand zo veel met jou bezig is als jij zelf
denkt.
Confirmation bias:
Wanneer Systeem 1 al een beslissing heeft genomen over een bepaald onderwerp, gaan
mensen met het rationele systeem op zoek naar rechtvaardiging voor die beslissing, zonder
dat dit noodzakelijk rationeel is.
Loss aversion:
Mensen hechten meer waarde aan het vermijden van verliezen dan aan het behalen van
winsten. Als gevolg hiervan nemen mensen vaak meer risico's om verliezen te voorkomen.
Biases in het beleid
In beleidsvoering worden talloze beslissingen genomen, en het streven is om deze
beslissingen op een rationele manier te maken. Helaas wordt dit bemoeilijkt door de
confirmation bias, waarbij we met ons snelle en irrationele, maar niet-objectieve "systeem 1"
al een keuze maken en vervolgens met "systeem 2" die keuze moeten rechtvaardigen. Dit
kan ertoe leiden dat beleidsmakers ten onrechte geloven dat ze een rationele beslissing
nemen, terwijl ze eigenlijk slechts bevestiging zoeken voor een al genomen besluit.
Stel je bijvoorbeeld voor dat een burgemeester een beslissing moet nemen over het
migrantenbeleid in een bepaalde gemeente. Voordat ze naar de feiten kijkt, hoort ze dat het
gaat om Marokkaanse migranten. De burgemeester heeft in het verleden een negatieve
ervaring gehad met een Marokkaans persoon. Ze is een eerlijk persoon en geeft deze
migranten kwestie een eerlijke kans en gaat ze op zoek naar alle relevante informatie.
Uiteindelijk komt de burgemeester tot de conclusie dat het niet verstandig is om
Marokkaanse migranten in de gemeente te verwelkomen, om bepaalde redenen. Ze denkt
dat ze een rationele beslissing heeft genomen en kan deze beslissing goed uitleggen.
Vaak is het zo dat in de werkelijkheid de burgemeester met haar irrationele "systeem
1" al de keuze gemaakt om de Marokkaanse migranten niet te verwelkomen, waarschijnlijk
gebaseerd op haar eerdere negatieve ervaring. Ze begrijpt zelf ook wel dat deze ervaring
geen sterk argument is in de migranten kwestie, maar het heeft wel negatieve gevoelens
over Marokkaanse migranten teweeggebracht, wat systeem 1 kan hebben beïnvloed. Toen
de burgemeester de relevante informatie ging onderzoeken, bevestigde ze eigenlijk alleen
maar wat ze onbewust al had besloten. Daardoor woog de informatie die tegen het