Recht
Wat is recht HC 1...................................................................................................................................... 4
1. Recht wat is dat eigenlijk.................................................................................................................. 4
1.1. Een geheel van gedragsregels................................................................................................... 4
1.2. Die de overheid heeft uitgewerkt............................................................................................... 5
1.3. En die door de overheid afdwingbaar worden gemaakt door middel van sancties.....................5
1.3.1. Burgerlijke zaak................................................................................................................... 5
1.3.2. Burgerlijke rechtbanken....................................................................................................... 5
1.3.3. Burgerrechtelijke sancties................................................................................................... 6
1.3.4. Strafzaak............................................................................................................................. 6
1.3.5. Strafrechtbanken................................................................................................................. 6
1.3.6. Strafrechtelijke sancties...................................................................................................... 7
1.4. Ter bescherming van vitale maatschappelijke belangen............................................................7
Strafrecht: de vier constructieve elementen van een misdrijf..................................................................7
1. Het materiaal element...................................................................................................................... 7
2. De toerekeningsvatbaarheid............................................................................................................. 7
2.1. Algemeen opzet – bijzonder opzet............................................................................................. 7
2.2. Onachtzaamheid – onopzettelijk handelen.................................................................................8
2.3. Niet toerekeningsvatbaar........................................................................................................... 8
3. De strafwaardigheid.......................................................................................................................... 8
4. Wederrechtelijkheid.......................................................................................................................... 8
5. Strafwetboek..................................................................................................................................... 8
Digitaal leerpad 1: het strafprocesrecht -> titels kloppen niet helemaal..................................................9
1. Begin van de strafrechtelijke procedure............................................................................................ 9
1.1. Wijzen van ‘opstart’................................................................................................................... 9
1.2. Klacht......................................................................................................................................... 9
1.3. Benadeelde persoon.................................................................................................................. 9
1.4. Burgerlijke partij......................................................................................................................... 9
2. Fase van onderzoek........................................................................................................................ 10
3. Strafonderzoek............................................................................................................................... 10
3.1. Opsporingsonderzoek............................................................................................................... 10
3.2. Gerechtelijk onderzoek............................................................................................................. 11
4. Onderzoeksdaden........................................................................................................................... 11
4.1. Arrestatie, voorlopig hechtenis en vrijheid onder voorwaarden................................................11
4.2. Andere mogelijke onderzoeksdaden......................................................................................... 12
4.2.1. Huiszoeking....................................................................................................................... 12
4.2.2. Inkijkoperatie..................................................................................................................... 12
4.2.3. Onderzoekshandelingen m.b.t. telefoongebruik................................................................12
4.2.4. Onderzoek aan het lichaam...............................................................................................12
4.2.5. Deskundigenonderzoek..................................................................................................... 12
1
, 4.2.6. Verhoren............................................................................................................................ 12
5. Fase van berechting........................................................................................................................ 13
6. Bevoegde rechtbank en beslissing.................................................................................................. 13
6.1. Procedure tijdens de zitting...................................................................................................... 13
7. Strafrechtelijke sancties.................................................................................................................. 14
7.1. Straf......................................................................................................................................... 14
7.2. Modaliteiten van de gevangenisstraf, geldboete, werkstraf.....................................................14
7.3. Internering............................................................................................................................... 15
7.3.1. Wat is internering.............................................................................................................. 15
7.3.2. Wettelijk kader.................................................................................................................. 15
7.3.3. Forensisch psychiatrisch deskundigenonderzoek.............................................................16
7.3.4. Beslissing tot internering................................................................................................... 16
8. Fase van de uitvoering – strafuitvoeringsrecht................................................................................16
8.1. Geldboete................................................................................................................................ 16
8.2. Werkstraf.................................................................................................................................. 17
8.3. Opsluiting – gevangenisstraf.................................................................................................... 17
8.3.1. De psychosociale dienst binnen de strafinrichtingen (PSD)...............................................17
8.4. Elektronisch toezicht................................................................................................................ 18
8.4.1. ET bij voorlopige hechtenis................................................................................................18
8.4.2. ET als alternatief voor de gevangenisstraf........................................................................18
8.4.3. ET als autonome straf........................................................................................................ 18
8.5. Probatie/opschorting – uitstel.................................................................................................. 19
8.6. De uitvoering van de internering..............................................................................................19
8.6.1. KBM................................................................................................................................... 19
8.6.2. Modaliteiten...................................................................................................................... 19
8.6.3. Definitieve invrijheidstelling..............................................................................................19
Seksueel strafrecht HC 2........................................................................................................................ 20
1. Inleiding.......................................................................................................................................... 20
2. Vier basismisdrijven........................................................................................................................ 21
2.1. Aantasting van de seksuele integriteit.....................................................................................21
2.2. Verkrachting............................................................................................................................. 22
2.3. Voyeurisme.............................................................................................................................. 23
2.4. Niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud....................................................24
3. Seksuele uitbuiting van minderjarigen............................................................................................25
3.1. Beelden van seksueel misbruik van minderjarigen..................................................................25
3.2. Grooming................................................................................................................................. 25
3.3. Ontucht en prostitutie.............................................................................................................. 26
4. Openbare zedenschennis................................................................................................................ 27
4.1. Zedenschennis door het vervaardigen of verspreiden van inhoud van extreem pornografische
of gewelddadige aard...................................................................................................................... 27
4.2. Zedenschennis door handelingen: exhibitionisme....................................................................27
2
,Het Vlaamse jeugddelinquentierecht HC 3............................................................................................. 27
1. Inleiding.......................................................................................................................................... 27
2. Het decreet jeugddelinquentierecht 2019.......................................................................................27
2.1. Nieuwe terminologie – duidelijke taal.......................................................................................27
2.2. Leeftijden................................................................................................................................. 28
2.3. De 3 fasen van de rechtspleging..............................................................................................28
2.3.1. De fase van het onderzoek – mogelijke interventies van het jeugdparket.........................28
2.3.2. De fase van berechting..................................................................................................... 29
2.3.3. De definitieve rechtspleging.............................................................................................. 30
Integrale jeugdhulp................................................................................................................................ 32
1. Integraal......................................................................................................................................... 32
2. Modulering...................................................................................................................................... 32
3. Rechtstreeks toegankelijke en niet rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp.......................................33
3.1. Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp......................................................................................33
3.2. Niet rechtstreekse toegankelijke hulp......................................................................................33
4. Vrijwillige of buitenrechtelijke en gerechtelijke jeugdhulp...............................................................33
4.1. VOS – verontrustende situatie.................................................................................................. 34
4.2. Gemandateerde voorzieningen: OCJ en VK..............................................................................34
4.3. Maatschappelijke noodzaak – gemandateerde voorzieningen via M-document........................34
4.3.1. Aanvaarde en onderhandelde hulp....................................................................................35
4.3.2. Interventierecht – de overgang van buitengerechtelijke naar gerechtelijke hulpverlening 35
4.3.3. Gerechtelijke hulpverlening...............................................................................................35
De bijzondere bescherming van de persoon HC 4..................................................................................36
1. Bescherming persoon met psychiatrische aandoening...................................................................36
1.1. Toepassingsgebied................................................................................................................... 36
1.2. Procedure................................................................................................................................. 37
1.2.1. De gewone procedure....................................................................................................... 37
1.2.2. Spoedprocedure................................................................................................................ 38
1.3. Opname in 2 fasen................................................................................................................... 40
1.3.1. Fase 1: de fase van observatie.......................................................................................... 40
1.3.2. Fase 2: verder verblijf........................................................................................................ 40
1.3.3. Einde van de opname........................................................................................................ 40
1.4. Rechten van de beschermde persoon......................................................................................40
2. Bewindvoering................................................................................................................................ 41
2.1. De beschermde persoon.......................................................................................................... 41
2.1.1. De feitelijke bekwaamheid................................................................................................ 41
2.1.2. De rechtsbekwaamheid..................................................................................................... 41
2.1.3. De handelingsbekwaamheid..............................................................................................41
2.1.4. Wilsbekwaamheid.............................................................................................................. 41
2.1.5. De handelingsonbekwaamheid.......................................................................................... 42
2.1.6. Omvang van de handelingsonbekwaamheid.....................................................................42
3
, 2.1.7. Gradatie van de handelingsonbekwaamheid.....................................................................42
2.2. Bewindsmaatregelen................................................................................................................ 42
2.3. Rechtelijke bescherming.......................................................................................................... 42
2.3.1. Wat is het?......................................................................................................................... 42
2.3.2. Voorwaarden..................................................................................................................... 43
2.3.3. Duur van het bewind......................................................................................................... 43
2.3.4. Soorten: persoon en/of goederen......................................................................................43
2.3.5. Systeem: bijstand en/of vertegenwoordiging....................................................................45
2.3.6. Hoogstpersoonlijke handelingen........................................................................................45
2.3.7. Machtigingen..................................................................................................................... 46
2.3.8. Hoe wordt een bewindvoering aangevraagd?....................................................................47
2.3.9. De beschikking tot aanstelling van een bewindvoerder.....................................................47
2.3.10. Eind van het bewind........................................................................................................ 47
2.3.11. Bekendmaking................................................................................................................. 48
2.3.12. Uitwerking beschermingsmaatregel................................................................................48
De bijzondere bescherming van de minderjarige: HOB en ouderlijk gezag HC 5....................................49
1. Minderjarigheid............................................................................................................................... 49
2. Bijzonder beschermingsstatuut....................................................................................................... 49
2.2. De handelingsonbekwaamheid van de minderjarige................................................................49
2.2.1. Vertegenwoordiging van de minderjarige..........................................................................50
2.3. Een minderjarige staat in principe onder gezag tot aan de meerderjarigheid..........................52
2.3.1. Voogdijgezag..................................................................................................................... 52
2.3.2. Ouderlijk gezag................................................................................................................. 52
Wat is recht HC 1
1. Recht wat is dat eigenlijk
Definitie: een geheel van gedragsregels die de overheid heeft uitgewerkt en die door haar verplicht
worden opgelegd aan de burgers ter bescherming van vitale maatschappelijke belangen
4 elementen van de definitie:
1.1. Een geheel van gedragsregels
Leefregels die een bepaald “gedrag” voorschrijven (normatief) -> hele menselijke samenleving wordt
beheerst door een samenspel van gedragsregels -> die kunnen
Gebodsbepaling
o Vb. je moet belastingen betalen
Verbodsbepaling
o Vb. je mag niet doden
Rechtsregels gebieden of verbieden. Ze beperken de vrijheid van de persoon, maar hij krijgt
(rechts)zekerheid in de plaats.
4
Wat is recht HC 1...................................................................................................................................... 4
1. Recht wat is dat eigenlijk.................................................................................................................. 4
1.1. Een geheel van gedragsregels................................................................................................... 4
1.2. Die de overheid heeft uitgewerkt............................................................................................... 5
1.3. En die door de overheid afdwingbaar worden gemaakt door middel van sancties.....................5
1.3.1. Burgerlijke zaak................................................................................................................... 5
1.3.2. Burgerlijke rechtbanken....................................................................................................... 5
1.3.3. Burgerrechtelijke sancties................................................................................................... 6
1.3.4. Strafzaak............................................................................................................................. 6
1.3.5. Strafrechtbanken................................................................................................................. 6
1.3.6. Strafrechtelijke sancties...................................................................................................... 7
1.4. Ter bescherming van vitale maatschappelijke belangen............................................................7
Strafrecht: de vier constructieve elementen van een misdrijf..................................................................7
1. Het materiaal element...................................................................................................................... 7
2. De toerekeningsvatbaarheid............................................................................................................. 7
2.1. Algemeen opzet – bijzonder opzet............................................................................................. 7
2.2. Onachtzaamheid – onopzettelijk handelen.................................................................................8
2.3. Niet toerekeningsvatbaar........................................................................................................... 8
3. De strafwaardigheid.......................................................................................................................... 8
4. Wederrechtelijkheid.......................................................................................................................... 8
5. Strafwetboek..................................................................................................................................... 8
Digitaal leerpad 1: het strafprocesrecht -> titels kloppen niet helemaal..................................................9
1. Begin van de strafrechtelijke procedure............................................................................................ 9
1.1. Wijzen van ‘opstart’................................................................................................................... 9
1.2. Klacht......................................................................................................................................... 9
1.3. Benadeelde persoon.................................................................................................................. 9
1.4. Burgerlijke partij......................................................................................................................... 9
2. Fase van onderzoek........................................................................................................................ 10
3. Strafonderzoek............................................................................................................................... 10
3.1. Opsporingsonderzoek............................................................................................................... 10
3.2. Gerechtelijk onderzoek............................................................................................................. 11
4. Onderzoeksdaden........................................................................................................................... 11
4.1. Arrestatie, voorlopig hechtenis en vrijheid onder voorwaarden................................................11
4.2. Andere mogelijke onderzoeksdaden......................................................................................... 12
4.2.1. Huiszoeking....................................................................................................................... 12
4.2.2. Inkijkoperatie..................................................................................................................... 12
4.2.3. Onderzoekshandelingen m.b.t. telefoongebruik................................................................12
4.2.4. Onderzoek aan het lichaam...............................................................................................12
4.2.5. Deskundigenonderzoek..................................................................................................... 12
1
, 4.2.6. Verhoren............................................................................................................................ 12
5. Fase van berechting........................................................................................................................ 13
6. Bevoegde rechtbank en beslissing.................................................................................................. 13
6.1. Procedure tijdens de zitting...................................................................................................... 13
7. Strafrechtelijke sancties.................................................................................................................. 14
7.1. Straf......................................................................................................................................... 14
7.2. Modaliteiten van de gevangenisstraf, geldboete, werkstraf.....................................................14
7.3. Internering............................................................................................................................... 15
7.3.1. Wat is internering.............................................................................................................. 15
7.3.2. Wettelijk kader.................................................................................................................. 15
7.3.3. Forensisch psychiatrisch deskundigenonderzoek.............................................................16
7.3.4. Beslissing tot internering................................................................................................... 16
8. Fase van de uitvoering – strafuitvoeringsrecht................................................................................16
8.1. Geldboete................................................................................................................................ 16
8.2. Werkstraf.................................................................................................................................. 17
8.3. Opsluiting – gevangenisstraf.................................................................................................... 17
8.3.1. De psychosociale dienst binnen de strafinrichtingen (PSD)...............................................17
8.4. Elektronisch toezicht................................................................................................................ 18
8.4.1. ET bij voorlopige hechtenis................................................................................................18
8.4.2. ET als alternatief voor de gevangenisstraf........................................................................18
8.4.3. ET als autonome straf........................................................................................................ 18
8.5. Probatie/opschorting – uitstel.................................................................................................. 19
8.6. De uitvoering van de internering..............................................................................................19
8.6.1. KBM................................................................................................................................... 19
8.6.2. Modaliteiten...................................................................................................................... 19
8.6.3. Definitieve invrijheidstelling..............................................................................................19
Seksueel strafrecht HC 2........................................................................................................................ 20
1. Inleiding.......................................................................................................................................... 20
2. Vier basismisdrijven........................................................................................................................ 21
2.1. Aantasting van de seksuele integriteit.....................................................................................21
2.2. Verkrachting............................................................................................................................. 22
2.3. Voyeurisme.............................................................................................................................. 23
2.4. Niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud....................................................24
3. Seksuele uitbuiting van minderjarigen............................................................................................25
3.1. Beelden van seksueel misbruik van minderjarigen..................................................................25
3.2. Grooming................................................................................................................................. 25
3.3. Ontucht en prostitutie.............................................................................................................. 26
4. Openbare zedenschennis................................................................................................................ 27
4.1. Zedenschennis door het vervaardigen of verspreiden van inhoud van extreem pornografische
of gewelddadige aard...................................................................................................................... 27
4.2. Zedenschennis door handelingen: exhibitionisme....................................................................27
2
,Het Vlaamse jeugddelinquentierecht HC 3............................................................................................. 27
1. Inleiding.......................................................................................................................................... 27
2. Het decreet jeugddelinquentierecht 2019.......................................................................................27
2.1. Nieuwe terminologie – duidelijke taal.......................................................................................27
2.2. Leeftijden................................................................................................................................. 28
2.3. De 3 fasen van de rechtspleging..............................................................................................28
2.3.1. De fase van het onderzoek – mogelijke interventies van het jeugdparket.........................28
2.3.2. De fase van berechting..................................................................................................... 29
2.3.3. De definitieve rechtspleging.............................................................................................. 30
Integrale jeugdhulp................................................................................................................................ 32
1. Integraal......................................................................................................................................... 32
2. Modulering...................................................................................................................................... 32
3. Rechtstreeks toegankelijke en niet rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp.......................................33
3.1. Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp......................................................................................33
3.2. Niet rechtstreekse toegankelijke hulp......................................................................................33
4. Vrijwillige of buitenrechtelijke en gerechtelijke jeugdhulp...............................................................33
4.1. VOS – verontrustende situatie.................................................................................................. 34
4.2. Gemandateerde voorzieningen: OCJ en VK..............................................................................34
4.3. Maatschappelijke noodzaak – gemandateerde voorzieningen via M-document........................34
4.3.1. Aanvaarde en onderhandelde hulp....................................................................................35
4.3.2. Interventierecht – de overgang van buitengerechtelijke naar gerechtelijke hulpverlening 35
4.3.3. Gerechtelijke hulpverlening...............................................................................................35
De bijzondere bescherming van de persoon HC 4..................................................................................36
1. Bescherming persoon met psychiatrische aandoening...................................................................36
1.1. Toepassingsgebied................................................................................................................... 36
1.2. Procedure................................................................................................................................. 37
1.2.1. De gewone procedure....................................................................................................... 37
1.2.2. Spoedprocedure................................................................................................................ 38
1.3. Opname in 2 fasen................................................................................................................... 40
1.3.1. Fase 1: de fase van observatie.......................................................................................... 40
1.3.2. Fase 2: verder verblijf........................................................................................................ 40
1.3.3. Einde van de opname........................................................................................................ 40
1.4. Rechten van de beschermde persoon......................................................................................40
2. Bewindvoering................................................................................................................................ 41
2.1. De beschermde persoon.......................................................................................................... 41
2.1.1. De feitelijke bekwaamheid................................................................................................ 41
2.1.2. De rechtsbekwaamheid..................................................................................................... 41
2.1.3. De handelingsbekwaamheid..............................................................................................41
2.1.4. Wilsbekwaamheid.............................................................................................................. 41
2.1.5. De handelingsonbekwaamheid.......................................................................................... 42
2.1.6. Omvang van de handelingsonbekwaamheid.....................................................................42
3
, 2.1.7. Gradatie van de handelingsonbekwaamheid.....................................................................42
2.2. Bewindsmaatregelen................................................................................................................ 42
2.3. Rechtelijke bescherming.......................................................................................................... 42
2.3.1. Wat is het?......................................................................................................................... 42
2.3.2. Voorwaarden..................................................................................................................... 43
2.3.3. Duur van het bewind......................................................................................................... 43
2.3.4. Soorten: persoon en/of goederen......................................................................................43
2.3.5. Systeem: bijstand en/of vertegenwoordiging....................................................................45
2.3.6. Hoogstpersoonlijke handelingen........................................................................................45
2.3.7. Machtigingen..................................................................................................................... 46
2.3.8. Hoe wordt een bewindvoering aangevraagd?....................................................................47
2.3.9. De beschikking tot aanstelling van een bewindvoerder.....................................................47
2.3.10. Eind van het bewind........................................................................................................ 47
2.3.11. Bekendmaking................................................................................................................. 48
2.3.12. Uitwerking beschermingsmaatregel................................................................................48
De bijzondere bescherming van de minderjarige: HOB en ouderlijk gezag HC 5....................................49
1. Minderjarigheid............................................................................................................................... 49
2. Bijzonder beschermingsstatuut....................................................................................................... 49
2.2. De handelingsonbekwaamheid van de minderjarige................................................................49
2.2.1. Vertegenwoordiging van de minderjarige..........................................................................50
2.3. Een minderjarige staat in principe onder gezag tot aan de meerderjarigheid..........................52
2.3.1. Voogdijgezag..................................................................................................................... 52
2.3.2. Ouderlijk gezag................................................................................................................. 52
Wat is recht HC 1
1. Recht wat is dat eigenlijk
Definitie: een geheel van gedragsregels die de overheid heeft uitgewerkt en die door haar verplicht
worden opgelegd aan de burgers ter bescherming van vitale maatschappelijke belangen
4 elementen van de definitie:
1.1. Een geheel van gedragsregels
Leefregels die een bepaald “gedrag” voorschrijven (normatief) -> hele menselijke samenleving wordt
beheerst door een samenspel van gedragsregels -> die kunnen
Gebodsbepaling
o Vb. je moet belastingen betalen
Verbodsbepaling
o Vb. je mag niet doden
Rechtsregels gebieden of verbieden. Ze beperken de vrijheid van de persoon, maar hij krijgt
(rechts)zekerheid in de plaats.
4
