Bewegingspromotie en communicatie samenvatting | VUB | 2025/26

Bewegingspromotie en -
communicatie
Semester 1

, Didactiek van de
bewegingsvorming
Les 1a: Intro, termen, modellen didactisch handelen &
gedragsverandering
Effectief lesgeefgedrag aan de hand van 6 rollen:

 Gastheer: verwelkomt deelnemers bij aanvang en maakt bewust
contact met hen
 Presentator: vangt de aandacht van de deelnemers
 Didacticus: geeft instructies
 Pedagoog: zorgt voor een veilig klimaat
 Afsluiter: laat deelnemers reflecteren en sluit les/sessie op effectieve
manier af
 Coach: ervaren lesgever die focust op het leerproces van de
individuele deelnemer

Terminologie
Opvoeden: education/nurture/raise

 Inleiding in betekenissen, betekenis aan iets geven
Bv. Als kind moet je je rommel opruimen van je ouders als er volk
komt, op den duur ga je dat zelf doen omdat je dit leert

 Visie op het menselijk leven en samenleving
Bv. Hier mensen in de ogen kijken is normaal, in andere landen kan
dit anders opgevat worden

 Zelfstandigheid + volwassenheid
Wees bekommerd op het heden in combinatie met de toekomst
Plezant maken van lessen zodanig dat kinderen gemotiveerd zijn

 Tweezijdig proces in natuurlijk milieu (actieve deelgenootschap)
Bv. Wanneer je als leider van de Chiro veel empathie toont aan je
groep zal dat zich uiten in autonomie en is het proces veel leerrijker

Pedagogiek: pedagogy

 Leer van de opvoeding (opvoedingsleer): concrete opvoedings- en
onderwijsprocessen
 Eind 18e eeuw academische discipline/wetenschap

,  Ontwikkelingen: pluralisering van wetenschapstheorie
Bv. Ecological pedagogy: pedagogy of whole, integral approach,
perspectives of children, …

Pedagogie: pedagogy

 De praktijk van het opvoeden
 Werkelijkheid van opvoeding en onderwijs

Onderwijskunde: educational sciences

 Het ganse onderwijsveld als studieobject
 Op basis van een visie op mens, onderwijs en samenleving

Didactiek: didactics

 Didaskein (Grieks) = onderwijzen, bewijzen, uiteenzetten, niet enkel
wetenschap maar ook kunst

Opvattingen/aanwijzingen praktisch handelen met bedoeling optimaliseren
onderwijsproces

 Tak van de onderwijskunde die zich bezighoudt met het
voorbereiden, uitvoeren en evalueren van concrete
onderwijsleerprocessen
 Leer systematische overdracht van competenties
 Veldgericht, toegepaste wetenschap
 Niet universeel/vaststaand, dynamische wetenschap

Didacticus

 Iemand die didactiek beoefent of bestudeert
 Iemand die goed kan onderwijzen, uitleggen
 Iemand die lerend te werk gaat, met name als wijsgeer of dichter

Methodiek: (teaching) methods

Onderdeel van didactiek & pedagogiek

 Methodologie, de leer van de te volgen methoden (bij onderzoek of
onderwijs)
 Bv bij zwemmen, eerst op het droge zodat ze weten hoe ze moeten
doen en dan pas in het water
 Theorie over mogelijkheden waardoor en middelen waarmee
gestelde doelstellingen bereikt kunnen worden
 Methoden om op meest efficiënte manier les te geven

, Levenslang leren

 LifeLong Learning (LLL), Continuous Professional Development (CPD)
 Onderwijs en opleiding niet meer beperkt tot de jongere leeftijdsfase
 Continue elementen in iemands biografie (educational
autobiography)

Leren leren (Learning to learn)

 Evolutie van externe regulatie (iemand anders die je zegt hoe het
moet) naar zelfregulatie
 Als lerende minder afhankelijk van begeleiding en interventies van
de onderwijsgevende
 Leren kan ook zelf doel en voorwerp van leren zijn
 Sleutelcompetenties met (deels) transversale eindtermen

Didactische modellen
Schematische voorstelling

= referentiekader voor didactisch denken & handelen

 Visualisatie onderwijsleerproces (teaching-learning proces)
 Didactisch handelen doorzichtiger, hanteerbaar en bespreekbaar

Modellen met componenten voor didactisch handelen

Eenvoudigste didactisch model

Het geeft weer dat een
lesgever/leerkracht moet
rekening houden met wie
je voor je hebt. De
lesgever en deelnemer zijn
beide verantwoordelijk
voor het leerproces.