Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Hoorcollege en Literatuur samenvatting Wetenschapsfilosofie| Pedagogische wetenschappen | Radboud Universiteit |

Rating
-
Sold
-
Pages
154
Uploaded on
30-06-2026
Written in
2024/2025

Deze documenten omvatten een samenvatting van zowel de hoorcolleges als de literatuur van het vak Wetenschapsfilosofie. Ik heb het vak zelf bij de eerste kans met een 7,8 afgerond.

Institution
Course

Content preview

Wetenschapsfilos
Periode 1 – 2024
ofie
Hoorcolleges en literatuur




Voorderhake, E. (Eline)
RADBOUD UNIVERSITEIT

,Inhoudsopgave
HC 1 – POSITIVISME (04-09)...............................................................................6
KOSTER 1.............................................................................................................................. 6
EPISTEMOLOGIE...................................................................................................................... 6
DE EMPIRISCH-ANALYTISCHE BENADERING.....................................................................................9
POSITIVISME........................................................................................................................... 9
POSITIVISTISCHE GEDRAGSWETENSCHAP.....................................................................................10
COLLEGE 1 – POSITIVISME................................................................................12
KOSTER – H1: WAT IS WETENSCHAP?.......................................................................................12
Wetenschap en common sense....................................................................................12
Wetenschappelijke artikelen......................................................................................... 12
Systematisch nadenken over de praktijk van wetenschappelijk onderzoek..................14
De grenzen van wetenschap........................................................................................15
Wetenschap en samenleving........................................................................................ 15
HC 2 – WAARDEN IN DE WETENSCHAP (06-09)...................................................17
FLASHBAK............................................................................................................................ 17
Epistemologie – Ontologie............................................................................................ 17
KOSTER 3............................................................................................................................ 17
OVERZICHT.......................................................................................................................... 19
NORMATIVITEIT..................................................................................................................... 19
Vier ingrediënten van normativiteit..............................................................................20
SOFT VS. HARD SCIENCE......................................................................................................... 21
DOOR, VOOR EN OVER ONS..................................................................................................... 22
WAARDEVRIJE WETENSCHAP?................................................................................................... 22
COLLEGE 2 – WAARDEN IN DE WETENSCHAP......................................................24
KOSTER – H3: DE EVOLUTIE VAN DE MENS.................................................................................24
De neanderthaler.......................................................................................................... 24
Culturele waarden en overtuigingen.............................................................................25
Ideeën over maatschappelijke ordeningen...................................................................25
Religieuze en levensbeschouwelijke visies...................................................................26
Status, reputatie en financiële belangen......................................................................27
Conclusie...................................................................................................................... 28
HC 3 – LICHAAM EN GEEST (11-09)....................................................................29
KOSTER 4............................................................................................................................ 29
LICHAAM EN GEEST................................................................................................................ 29
Dualisme...................................................................................................................... 29
Cognitivisme................................................................................................................. 29
Belichaamde cognitie................................................................................................... 29
COGNITIVISME...................................................................................................................... 30
PERSOON VERSUS BREIN......................................................................................................... 31
DE ROL VAN LICHAAM EN WERELD............................................................................................ 32
COLLEGE 3 – LICHAAM EN GEEST......................................................................33
KOSTER – H4: EEN PSYCHIATRISCHE STOORNIS – WAT IS DAT?.......................................................33
Een pathofysiologische afwijking..................................................................................33
Afwijking van de statistische norm...............................................................................34
Verlies van betekenis.................................................................................................... 34
Schadelijke dysfunctie.................................................................................................. 35
Sociaal construct.......................................................................................................... 35
Leed en beperkingen waar mensen zelf niet mee om kunnen gaan.............................36
HC 4 – OORZAKEN EN REDENEREN (13-09)........................................................37
KOSTER 5............................................................................................................................ 37
Evidence Based Medicine............................................................................................. 37
1

, De bewijskracht van:.................................................................................................... 37
Het debat over alternatieve geneeskunde en...............................................................37
FOLK PSYCHOLOGY................................................................................................................. 38
Hoe kun je wetenschappelijk nadenken over redenen:.................................................39
HERMENEUTIEK..................................................................................................................... 39
De hermeneutische cirkel (Gadamer):..........................................................................40
Wetenschap.................................................................................................................. 40
Dubbele hermeneutiek................................................................................................. 40
DE TWEE CULTUREN............................................................................................................... 40
Bèta /gamma:............................................................................................................... 41
Alfa:.............................................................................................................................. 41
COLLEGE 4 – OORZAKEN EN REDENEN...............................................................42
KOSTER – H5: REGULIERE EN ALTERNATIEVE GENEESKUNDE...........................................................42
Evidence based medicine............................................................................................. 42
De status van Evidence Based Medicine.......................................................................43
De bewijskracht van Evidence Based Medicine betwijfeld............................................43
HC 5 – DATA EN HYPOTHESEN (18-09)...............................................................45
KOSTER 7............................................................................................................................ 45
OVERZICHT.......................................................................................................................... 45
CONSTRUCTIE OF DEDUCTIE?................................................................................................... 46
INDUCTIE............................................................................................................................. 47
Statistisch..................................................................................................................... 47
Hypothese/ voorspelling............................................................................................... 47
FALSIFICATIE......................................................................................................................... 48
Voorbeeld..................................................................................................................... 48
Logisch positivisme versus Popper:..............................................................................49
DEDUCTIE............................................................................................................................ 51
Problemen met falsificatie:........................................................................................... 51
ABDUCTIE............................................................................................................................ 51
Voordelen:.................................................................................................................... 52
Nadelen:....................................................................................................................... 53
COLLEGE 5 – DATA EN HYPOTHESEN..................................................................54
KOSTER – H7: DE KRITIEK VAN POPPER OP HET STANDAARDBEELD..................................................54
De demarcatie tussen wetenschap en niet-wetenschap...............................................54
Theorie geladen waarneming.......................................................................................54
Theorievorming en waarheid........................................................................................55
HC 6 – WAARNEMEN IS DUIDEN (20-09).............................................................57
KOSTER 8............................................................................................................................ 57
Terugblik....................................................................................................................... 57
KUHN................................................................................................................................. 57
WAARNEMEN IS DUIDEN......................................................................................................... 60
HET HOLISME-PROBLEEM......................................................................................................... 63
COLLEGE 6 – WAARNEMEN IS DUIDEN...............................................................65
KOSTER – H8: DE PARADIGMATHEORIE VAN KUHN.......................................................................65
Normale wetenschap.................................................................................................... 65
Revolutionaire wetenschap........................................................................................... 67
HC 7 – FEITEN EN CONSTRUCTIES (25-09)..........................................................68
KOSTER 9............................................................................................................................ 68
OBJECTIEF-SUBJECTIEF............................................................................................................ 68
FEITEN................................................................................................................................ 68
ALLEDAAGS REALISME............................................................................................................ 69
Alledaags realisme: ons alledaagse wereldbeeld klopt.................................................69
Tegen alledaags realisme:............................................................................................ 69
Bescheiden realisme..................................................................................................... 71

2

, COLLEGE 7 – FEITEN EN CONSTRUCTIES............................................................73
KOSTER – H9: SOCIOLOGIE VAN DE WETENSCHAPPELIJKE KENNIS....................................................73
Sociologisch onderzoek naar de ontwikkeling van kennis.............................................73
De gravitatiegolven van Weber....................................................................................74
Het relativisme van het Strong Programme..................................................................74
HC 8 – ECHTE, SLECHTE EN PSEUDOWETENSCHAP (27-09).................................76
VOORAF.............................................................................................................................. 76
Wetenschappelijke aarden en normen?........................................................................76
KOSTER 11.......................................................................................................................... 76
DE KWESTIE: HOE KUN JE WARE VAN PSEUDOWETENSCHAP ONDERSCHEIDEN?....................................77
Wat is waarheid?.......................................................................................................... 77
DENKFOUTEN – COGNITIEVE ILLUSIES......................................................................................... 78
WETENSCHAPPELIJKHEID......................................................................................................... 80
WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT.............................................................................................81
ECHTE WETENSCHAP.............................................................................................................. 82
COLLEGE 8 – ECHTE EN PSEUDOWETENSCHAP...................................................84
KOSTER – H11: HET KNOWLEDGE FILTER..................................................................................84
Van doorslaggevende naar relevante argumenten.......................................................84
Objectieve criteria en subjectieve overwegingen.........................................................85
Oordeelsvermogen en het forum van deskundigen......................................................85
De ‘Benveniste-affaire)................................................................................................. 86
Methode van convergerend bewijs...............................................................................87
Het Knowledge Filter.................................................................................................... 87
Het bereiken van consensus en de evolutie van de mens............................................89
Het bereiken van consensus en de ontwikkeling van medicijnen.................................90
Slotbeschouwing........................................................................................................... 90
HC 9 – DE GELAAGDE WERELD (02-10)..............................................................92
KOSTER 13.......................................................................................................................... 92
MICRO EN MACRO................................................................................................................. 92
REDUCTIE............................................................................................................................ 92
Argumenten tegen reductionisme................................................................................94
EMERGENTIE........................................................................................................................ 94
STRUCTURE VERSUS AGENCY................................................................................................... 94
Toepassing speltheorie................................................................................................. 95
CONSILIENCE........................................................................................................................ 95
COMPLEMENTARITEIT.............................................................................................................. 97
COLLEGE 9 – DE GELAAGDE WERELD.................................................................98
KOSTER – H13: REDUCTIONISME EN EMERGENTIE IN DE LEVENSWETENSCHAPPEN..............................98
De vraag naar de fysische herleidbaarheid van de ‘bijzondere’ wetenschappen..........98
Een pleidooi voor een niet-reductionistisch materialisme in de levenswetenschappen 98
Focus op emergentie in de levenswetenschappen.....................................................100
Reductionisme, emergentie en mensbeeld.................................................................100
HC 10 – VERKLARING (04-10)..........................................................................101
WETENSCHAPPELIJKE VERKLAREN............................................................................................ 101
Deductief-nomologische verklaringsmodel.................................................................101
Soorten ‘waarom’ vragen........................................................................................... 102
WETENSCHAPSFILOSOFIE IN DE PRAKTIJK...................................................................................103
STRUCTUUR REALISME.......................................................................................................... 103
HULKING..................................................................................................................... 104
Machine metafoor....................................................................................................... 104
Causaliteit in het bio-psycho-socio-culturele domein..................................................106
Ideografisch versus nomothetisch..............................................................................106
WETENSCHAPSFILOSOFIE IN ‘DE PRAKTIJK’.................................................................................106
COLLEGE 10 – VERKLARING............................................................................108

3

Written for

Institution
Study
Unknown

Document information

Uploaded on
June 30, 2026
Number of pages
154
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

$7.69
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller
Seller avatar
eline9447

Get to know the seller

Seller avatar
eline9447 Radboud Universiteit Nijmegen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
-
Member since
1 year
Number of followers
0
Documents
15
Last sold
-

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions