Verbintenissenrecht:
Hc 1:
-verbintenis= rechtsband tussen de schuldeiser en de schuldenaar (art 5.1 BW)
Één persoon kan niet tegelijkertijd de SE en SA zijn van dezelfde verbintenis
Afdwingbaarheid: een juridische verbintenis is afdwingbaar, SA moet de
verbintenis nakomen en bij niet-nakoming kan SE de nakoming afdwingen (indien
nodig in rechte)
-niet-juridische verbintenissen: (niet afdwingbaar in rechte)
Morele verbintenissen: afspraken die zich in de sociale sfeer bevinden (bv.
Je koopt ticket voor film voor vriend en hij komt niet en je wil het geld
terug)
- Sociale afspraken
- Herenakkoord/gentlemen’s agreement
Natuurlijke verbintenissen: uitvoering kan niet worden afgedwongen maar
restitutie kan niet gevorderd worden in geval van vrijwillige nakoming (bv.
Grootouder draagt bij in de lasten van een kind, maar kan die achteraf niet
terugvorderen) (art 5.3 BW)
-Rechtsband tussen de rechtssubjecten:
Persoonlijke rechten: intern: verhouding tussen personen + extern: geldt
tussen partijen (kan niet afgedwongen worden tov derden MAAR relativiteit
+ tegenwerpelijkheid)
Zakelijke rechten: intern: verhouding tussen een persoon en een zaak +
extern: geldt erga omnes (je kan het tov iedereen doen eerbiedigen)
-Soorten verbintenissen obv voorwerp (art 5.46, lid 1 BW):
- Voorwerp= tot wat SA zich verbindt en waarop SE aanspraak kan maken
Doen (bv. Aannemingsovereenkomst)
Niet-doen (bv. Niet-concurrentiebeding)
Geven (bv. Koopovereenkomst)
Garanderen (bv. borg)
-Soorten verbintenissen obv draagwijdte:
Resultaatsverbintenis= de schuldenaar garandeert resultaat, indien dit
resultaat niet bereikt wordt is het de fout van de schuldenaar (art 5.72, lid
2 BW)
Inspanningsverbintenis= de schuldenaar garandeert dat hij zijn best zal
doen om een resultaat te bereiken. Hij zal handelen als een redelijk en
voorzichtig persoon in dezelfde omstandigheden geplaatst. (art 5.72, lid 1
BW)
Hoe onderscheiden? Kijken in contract, niet in contract? Rechter moet
interpreteren/uitleggen wat de gemeenschappelijke bedoeling van de
partijen is (wat wouden ze bereiken + hoe groot is de kans dat het
1
, resultaat behaald ging worden) dit onderscheid heeft impact op hoe
moeilijk/ makkelijk het wordt voor SE om aan te tonen dat SA de
verbintenis niet nakwam
-Bronnen van verbintenissen (art 5.3 BW)
Rechtshandelingen: iemand stelt een handeling obv een wilsuiting met
de bedoeling voor rechtsgevolgen (art 1.3 BW)
- Meerzijdige: twee of meer personen in de wilsuiting die gebonden willen
zijn
- Eenzijdige: 1 persoon in de wilsuiting die gebonden wilt zijn
Wet: rechtsfeiten waarvan de rechtsgevolgen niet beoogd werden maar
waaraan de wet rechtsgevolgen koppelt
Buitencontractuele aansprakelijkheid: als je schade veroorzaakt door
een fout, moet je die vergoeden (art 6.5 BW)
Oneigenlijke contracten: wetgever grijpt in bij ongewilde
verschuivingen van 2 vermogens: 2 personen met elk een vermogen en
ongewild gaat de ene personen zich verrijken en de andere zich verarmen
(oneigenlijk want gevolgen lijken op contract maar het is niet gewild dus
het is geen echt contract) (art 5.127 BW)
OG 1:
-Contract: meerzijdige rechtshandeling met als doel de contractuele
rechtsverhouding (= ruimer dan het geschrift, bevat ook de interpretatie en
aanvulling) (art 5.4 BW)
Eenzijdig contract: twee of meerdere partijen maar er is maar 1 partij
gebonden/die iets moet doen (bv. Schenking, bruikleen,…)
-Fraus omnia corrumpit: bedrog bederft alles, als iemand iets doet met bedrog
mag hij daar geen voordeel uit halen
-Contractsvrijheid: de vrijheid om een contract aan te gaan voor wat je wil,
met wie je wil, wanneer je wil,… (art 5.14 BW)
-Consensualisme: contracten zijn normaal vormvrij en kunnen ook mondeling
ontstaan, ze ontstaan door de loutere wilsovereenstemming (art 5.28 BW)
-Goede trouw: handelen als redelijk en voorzichtig persoon en niet misbruiken
(art 5.73, 5.117, 1.10 BW)
-bindende kracht: een contract dat geldig tot stand kwam is een soort wet voor
de partijen (art 5.69 BW)
-relativiteit: contract geldt voor de partijen, niet voor derden (art 5.103 BW)
-tegenwerpelijkheid: derden moeten rekening houden met bestaan van
contract (art 5.103 BW)
-Bewijs van rechtshandeling heeft geschrift nodig: als het boven de 3500
euro is (art 8.9 BW)
2
,-B2B: business to business: ondernemingen met elkaar (VI.91/3 /4/6 WER + 5.52
BW)
-B2C: business to customer: onderneming en consument (VI.2, VI.83, VI.84 WER)
-Onderscheid op basis van totstandkoming:
Consensueel: ontstaat door wilsovereenstemming en geen vormvereisten
(de norm) (art 5.5 BW)
Vormelijk: vormvereiste (art 5.5 BW)
Zakelijk: ontstaat doordat voorwerp wordt overgedragen (art 5.5 BW)
-eenzijdig: 1 partij verbonden aan de andere maar geen verbintenis voor de
andere (art 5.6 BW)
-Wederkerig contract= Elke partij is SE en SA maar van verschillende
verbintenissen waartussen er vaak samenhang bestaat (art 5.6 BW)
-bezwarende titel: levert voor elke partij een voordeel op (art 5.7 BW)
-kosteloze titel/om niet: 1 partij heeft voordeel (art 5.7 BW)
-Vergeldend contract: prestaties zijn gelijkwaardig bij ontstaan (art 5.8 BW)
-kanscontract: gelijkwaardigheid van prestaties is onzeker (art 5.8 BW)
-raamcontract: gaan principes overeenkomen waarmee ze later nog contracten
gaan sluiten (art 5.9 BW)
-toetredingscontract: kan niet onderhandeld worden over contract (art 5.10
BW)
-Tweepartijencontract= contract dat door twee partijen of groepen van partijen
is aangegaan. (Contractspartijen met een gelijkaardige rechtspositie kunnen in
een groep gedeeld worden)
-Meerpartijencontract= een contract dat werd aangegaan door meer dan twee
contractspartijen (wanneer ze niet makkelijk in groepen gedeeld kunnen worden)
-Benoemde contracten= wettelijk geregeld door BW of bijz. wet
-Onbenoemde contracten= niet wettelijk geregeld (contractsvrijheid)
-Gemengd contract= contract dat elementen van verschillende benoemde
contracten bevat
HC 2:
-Wilsautonomie= ieder heeft de bevoegdheid om eigen rechtspositie te bepalen
(uit zich door de contractsvrijheid en in het consensualisme) (art 5.14 BW)
3
, -Contractsvrijheid= iedereen is vrij om contracten aan te gaan niet meer
absoluut! (om ‘zwakkere’ partijen te kunnen beschermen) (art 5.14 BW)
Vrij om al dan niet te contracteren (of) (+onderhandelingsvrijheid= vrij
om onderhandelingen aan te gaan of af te breken met de tegenpartij) (art
5.15 BW)
Contractdwang= men is gedwongen om te contracteren
- Feitelijke dwang: Je moet over deze verbintenissen beschikken
(nutsvoorzieningen, minimumbasisbankdiensten, …) (art 1949 oud BW)
- Juridische dwang: gedwongen door de wetgever (autoverzekering,…)
Precontractuele aansprakelijkheid= vrijheid van onderhandelen maar je
mag tijdens dit onderhandelen geen fout begaan (art 5.17 BW)
Verbod op rechtsmisbruik= vrijheid om te contracteren mag niet
uitgevoerd worden op een manier die neerkomt op rechtsmisbruik (manier
die kennelijk de grenzen te buiten gaat, handelen zoals een redelijk en
voorzichtig persoon)
Vrij om de andere contractspartij te kiezen (wie) (+vrijheid om te
‘discrimineren’)
Anti-discriminatierichtlijnen Eu: er mag niet gediscrimineerd worden obv
arbitraire kenmerken die worden verworpen door de maatschappij
(opsomming van verboden discriminatiegronden in de richtlijnen: leeftijd,
geboorte, seksuele geaardheid,…)
- Directe discriminatie: gronden opgenomen in de discriminatiewetten
(verboden, tenzij uitzonderlijke omstandigheden)
- Indirecte discriminatie: gronden niet opgenomen in de discriminatiewetten
(legitiem doel? Noodzakelijk? Passend?)
- Opgelet: discriminatie is enkel verboden als die plaatsvindt in de publieke
sfeer, in de private sfeer ‘doet men wat die wilt’ (bv. Je kiest wie je
uitnodigt voor je verjaardagsfeest)
- Wat met discriminatieverbod? Art 10 en 11 GW zijn enkel op de overheid
vtp
Vrijheid van mededinging= ondernemingen hebben vrijheid van handel
kartelverbod, monopolieverbod,…
Derde-medeplichtigheid aan andermans contractbreuk
Vrij om de inhoud van het contract te bepalen (wat)
Verbintenissenrecht = aanvullend recht (art 1.3 BW)! (=partijen kunnen
zelf aanvullen) (maar uitzonderingen) vrijheid om ‘onbenoemde’
contracten te maken
Vrij om in onderling overleg de contractuele rechtsverhouding te
wijzigen/beëindigen
OG 2:
-Twee manieren om totstandkoming van contract te bekijken:
Statisch= kijken op het precieze moment van de totstandkoming
(handdruk) of alle geldigheidsvereisten aanwezig zijn
4
Hc 1:
-verbintenis= rechtsband tussen de schuldeiser en de schuldenaar (art 5.1 BW)
Één persoon kan niet tegelijkertijd de SE en SA zijn van dezelfde verbintenis
Afdwingbaarheid: een juridische verbintenis is afdwingbaar, SA moet de
verbintenis nakomen en bij niet-nakoming kan SE de nakoming afdwingen (indien
nodig in rechte)
-niet-juridische verbintenissen: (niet afdwingbaar in rechte)
Morele verbintenissen: afspraken die zich in de sociale sfeer bevinden (bv.
Je koopt ticket voor film voor vriend en hij komt niet en je wil het geld
terug)
- Sociale afspraken
- Herenakkoord/gentlemen’s agreement
Natuurlijke verbintenissen: uitvoering kan niet worden afgedwongen maar
restitutie kan niet gevorderd worden in geval van vrijwillige nakoming (bv.
Grootouder draagt bij in de lasten van een kind, maar kan die achteraf niet
terugvorderen) (art 5.3 BW)
-Rechtsband tussen de rechtssubjecten:
Persoonlijke rechten: intern: verhouding tussen personen + extern: geldt
tussen partijen (kan niet afgedwongen worden tov derden MAAR relativiteit
+ tegenwerpelijkheid)
Zakelijke rechten: intern: verhouding tussen een persoon en een zaak +
extern: geldt erga omnes (je kan het tov iedereen doen eerbiedigen)
-Soorten verbintenissen obv voorwerp (art 5.46, lid 1 BW):
- Voorwerp= tot wat SA zich verbindt en waarop SE aanspraak kan maken
Doen (bv. Aannemingsovereenkomst)
Niet-doen (bv. Niet-concurrentiebeding)
Geven (bv. Koopovereenkomst)
Garanderen (bv. borg)
-Soorten verbintenissen obv draagwijdte:
Resultaatsverbintenis= de schuldenaar garandeert resultaat, indien dit
resultaat niet bereikt wordt is het de fout van de schuldenaar (art 5.72, lid
2 BW)
Inspanningsverbintenis= de schuldenaar garandeert dat hij zijn best zal
doen om een resultaat te bereiken. Hij zal handelen als een redelijk en
voorzichtig persoon in dezelfde omstandigheden geplaatst. (art 5.72, lid 1
BW)
Hoe onderscheiden? Kijken in contract, niet in contract? Rechter moet
interpreteren/uitleggen wat de gemeenschappelijke bedoeling van de
partijen is (wat wouden ze bereiken + hoe groot is de kans dat het
1
, resultaat behaald ging worden) dit onderscheid heeft impact op hoe
moeilijk/ makkelijk het wordt voor SE om aan te tonen dat SA de
verbintenis niet nakwam
-Bronnen van verbintenissen (art 5.3 BW)
Rechtshandelingen: iemand stelt een handeling obv een wilsuiting met
de bedoeling voor rechtsgevolgen (art 1.3 BW)
- Meerzijdige: twee of meer personen in de wilsuiting die gebonden willen
zijn
- Eenzijdige: 1 persoon in de wilsuiting die gebonden wilt zijn
Wet: rechtsfeiten waarvan de rechtsgevolgen niet beoogd werden maar
waaraan de wet rechtsgevolgen koppelt
Buitencontractuele aansprakelijkheid: als je schade veroorzaakt door
een fout, moet je die vergoeden (art 6.5 BW)
Oneigenlijke contracten: wetgever grijpt in bij ongewilde
verschuivingen van 2 vermogens: 2 personen met elk een vermogen en
ongewild gaat de ene personen zich verrijken en de andere zich verarmen
(oneigenlijk want gevolgen lijken op contract maar het is niet gewild dus
het is geen echt contract) (art 5.127 BW)
OG 1:
-Contract: meerzijdige rechtshandeling met als doel de contractuele
rechtsverhouding (= ruimer dan het geschrift, bevat ook de interpretatie en
aanvulling) (art 5.4 BW)
Eenzijdig contract: twee of meerdere partijen maar er is maar 1 partij
gebonden/die iets moet doen (bv. Schenking, bruikleen,…)
-Fraus omnia corrumpit: bedrog bederft alles, als iemand iets doet met bedrog
mag hij daar geen voordeel uit halen
-Contractsvrijheid: de vrijheid om een contract aan te gaan voor wat je wil,
met wie je wil, wanneer je wil,… (art 5.14 BW)
-Consensualisme: contracten zijn normaal vormvrij en kunnen ook mondeling
ontstaan, ze ontstaan door de loutere wilsovereenstemming (art 5.28 BW)
-Goede trouw: handelen als redelijk en voorzichtig persoon en niet misbruiken
(art 5.73, 5.117, 1.10 BW)
-bindende kracht: een contract dat geldig tot stand kwam is een soort wet voor
de partijen (art 5.69 BW)
-relativiteit: contract geldt voor de partijen, niet voor derden (art 5.103 BW)
-tegenwerpelijkheid: derden moeten rekening houden met bestaan van
contract (art 5.103 BW)
-Bewijs van rechtshandeling heeft geschrift nodig: als het boven de 3500
euro is (art 8.9 BW)
2
,-B2B: business to business: ondernemingen met elkaar (VI.91/3 /4/6 WER + 5.52
BW)
-B2C: business to customer: onderneming en consument (VI.2, VI.83, VI.84 WER)
-Onderscheid op basis van totstandkoming:
Consensueel: ontstaat door wilsovereenstemming en geen vormvereisten
(de norm) (art 5.5 BW)
Vormelijk: vormvereiste (art 5.5 BW)
Zakelijk: ontstaat doordat voorwerp wordt overgedragen (art 5.5 BW)
-eenzijdig: 1 partij verbonden aan de andere maar geen verbintenis voor de
andere (art 5.6 BW)
-Wederkerig contract= Elke partij is SE en SA maar van verschillende
verbintenissen waartussen er vaak samenhang bestaat (art 5.6 BW)
-bezwarende titel: levert voor elke partij een voordeel op (art 5.7 BW)
-kosteloze titel/om niet: 1 partij heeft voordeel (art 5.7 BW)
-Vergeldend contract: prestaties zijn gelijkwaardig bij ontstaan (art 5.8 BW)
-kanscontract: gelijkwaardigheid van prestaties is onzeker (art 5.8 BW)
-raamcontract: gaan principes overeenkomen waarmee ze later nog contracten
gaan sluiten (art 5.9 BW)
-toetredingscontract: kan niet onderhandeld worden over contract (art 5.10
BW)
-Tweepartijencontract= contract dat door twee partijen of groepen van partijen
is aangegaan. (Contractspartijen met een gelijkaardige rechtspositie kunnen in
een groep gedeeld worden)
-Meerpartijencontract= een contract dat werd aangegaan door meer dan twee
contractspartijen (wanneer ze niet makkelijk in groepen gedeeld kunnen worden)
-Benoemde contracten= wettelijk geregeld door BW of bijz. wet
-Onbenoemde contracten= niet wettelijk geregeld (contractsvrijheid)
-Gemengd contract= contract dat elementen van verschillende benoemde
contracten bevat
HC 2:
-Wilsautonomie= ieder heeft de bevoegdheid om eigen rechtspositie te bepalen
(uit zich door de contractsvrijheid en in het consensualisme) (art 5.14 BW)
3
, -Contractsvrijheid= iedereen is vrij om contracten aan te gaan niet meer
absoluut! (om ‘zwakkere’ partijen te kunnen beschermen) (art 5.14 BW)
Vrij om al dan niet te contracteren (of) (+onderhandelingsvrijheid= vrij
om onderhandelingen aan te gaan of af te breken met de tegenpartij) (art
5.15 BW)
Contractdwang= men is gedwongen om te contracteren
- Feitelijke dwang: Je moet over deze verbintenissen beschikken
(nutsvoorzieningen, minimumbasisbankdiensten, …) (art 1949 oud BW)
- Juridische dwang: gedwongen door de wetgever (autoverzekering,…)
Precontractuele aansprakelijkheid= vrijheid van onderhandelen maar je
mag tijdens dit onderhandelen geen fout begaan (art 5.17 BW)
Verbod op rechtsmisbruik= vrijheid om te contracteren mag niet
uitgevoerd worden op een manier die neerkomt op rechtsmisbruik (manier
die kennelijk de grenzen te buiten gaat, handelen zoals een redelijk en
voorzichtig persoon)
Vrij om de andere contractspartij te kiezen (wie) (+vrijheid om te
‘discrimineren’)
Anti-discriminatierichtlijnen Eu: er mag niet gediscrimineerd worden obv
arbitraire kenmerken die worden verworpen door de maatschappij
(opsomming van verboden discriminatiegronden in de richtlijnen: leeftijd,
geboorte, seksuele geaardheid,…)
- Directe discriminatie: gronden opgenomen in de discriminatiewetten
(verboden, tenzij uitzonderlijke omstandigheden)
- Indirecte discriminatie: gronden niet opgenomen in de discriminatiewetten
(legitiem doel? Noodzakelijk? Passend?)
- Opgelet: discriminatie is enkel verboden als die plaatsvindt in de publieke
sfeer, in de private sfeer ‘doet men wat die wilt’ (bv. Je kiest wie je
uitnodigt voor je verjaardagsfeest)
- Wat met discriminatieverbod? Art 10 en 11 GW zijn enkel op de overheid
vtp
Vrijheid van mededinging= ondernemingen hebben vrijheid van handel
kartelverbod, monopolieverbod,…
Derde-medeplichtigheid aan andermans contractbreuk
Vrij om de inhoud van het contract te bepalen (wat)
Verbintenissenrecht = aanvullend recht (art 1.3 BW)! (=partijen kunnen
zelf aanvullen) (maar uitzonderingen) vrijheid om ‘onbenoemde’
contracten te maken
Vrij om in onderling overleg de contractuele rechtsverhouding te
wijzigen/beëindigen
OG 2:
-Twee manieren om totstandkoming van contract te bekijken:
Statisch= kijken op het precieze moment van de totstandkoming
(handdruk) of alle geldigheidsvereisten aanwezig zijn
4
