ANAMNESE DEMENTIE SAMENVATTINGSKAART, 3D’s -> DEMENTIE, DELIER en DEPRESSIE
NHG
Stap 1: Signaleren
- Veelvoorkomend: geheugenklachten, onaangepast gedrag, stoornis in CRITERIA VOOR DE DIAGNOSE DEMENTIE
uitvoerende functies. Cognitieve of gedragsmatige symptomen die:
- Let ook op minder specifieke signalen (o.a. loopstoornis, verwardheid) en 1. interfereren met het dagelijks functioneren
signalen uit de omgeving. 2. duidelijk toegenomen zijn ten opzichte van eerder niveau van functioneren
3. niet verklaard worden door een delier of depressie
Signalen bij jonge patiënten 4. gediagnosticeerd zijn op basis van anamnese en heteroanamnese
- Bij patiënten < 65 jaar zijn de eerste tekenen van dementie meestal veranderingen in en geobjectiveerd met MMSE en Kloktekentest of RUDAS
gedrag, persoonlijkheid en functioneren: op het werk bijvoorbeeld problemen met
5. cognitieve beperking laten zien in ≥ 2 van de volgende domeinen:
nieuwe of complexe taken; in het gezin bijvoorbeeld verlies van interesse in of
overzicht over het huishouden. o vermogen om nieuwe informatie op te slaan en te onthouden
- Het niet aanslaan van behandeling voor een depressie of burn-out kan een aanwijzing o redeneren en uitvoeren complexe taken, inschattingsvermogen
zijn voor dementie o visuospatiële functies (het zien en verwerken van ruimtelijke
informatie)
Stap 2: Diagnostiek o taalfuncties
- Bespreek voor- en nadelen van dementiediagnostiek. o gedrag en persoonlijkheid
- Besluit samen met patiënt en naasten over opstarten diagnostiek.
Prevalentie
(Hetero) anamnese - 65% ziekte van Alzheimer
o Beperkingen in het dagelijks, beroepsmatig of sociaal functioneren - 22% dementie met een vasculaire component
o Geheugenproblemen o 14% mengbeeld met ziekte van Alzheimer,
o Uitvoering van complexe taken, zoals bedienen huishoudelijke apparaten o 1% mengbeeld met andere vorm,
of organiseren o 7% waarschijnlijk vasculaire dementie
o Visuospatiële functies, zoals herkennen van gezichten of omgeving - 4% fronto-temporale dementie
o Taalfuncties, zoals op woorden komen - 2% Lewy-body-dementie
o Gedrag en persoonlijkheid - 7% dementie als gevolg van een andere oorzaak
o Medicatiegebruik
o geneesmiddelen met anticholinerge effecten kunnen zorgen voor BELEID en BEHANDELING DEMENTIE
cognitieve achteruitgang NHG
o benzodiazepinen en antipsychotica kunnen negatieve invloed hebben op Voorlichting, advies en NIET-medicamenteus
cogn.functioneren Wees duidelijke over diagnose. Relateer de bevindingen en testuitslagen aan de
o Alcohol en druggebruik klachten en alledaagse ADL.
o Recente levensgebeurtenissen Informeer over noodzaak rijgeschikheid. Bespreek optie om wensen vast te leggen in
o Familiair voorkomen van dementie een volmacht, levenstestament of wilsverklaring ACP (Advance Care Planning).
o Opleidingsniveau en/of (uitgeoefend) beroep - Mantelzorger: bied steun, adviseer mantelzorger zichzelf geen beloftes te doen
o Factoren suggestief voor andere oorzaak: depressieve klachten, (blijven zorgn voor partner)
hallucinaties/wanen, alcoholgebruik, uitvalsverschijnselen, recent
hoofdtrauma, problemen met horen of zien Medicamenteus
Cholinesteraseremmers (rivastigmine, galantamine, donepezil) of memantine worden
Lichamelijk onderzoek afgeraden:
Algemeen: deze middelen zijn niet of weinig effectief en hebben wel bijwerkingen (vnml gastro-
- Beoordeel uiterlijke verzorging, handelingen bij uit- en aankleden, intestinaal).
herkenning van voorwerpen. Verwijzing
- Wees alert op head turning sign patiënt kijkt steeds naar naaste om antwoord - Behoefte aan zekerheid over de diagnose dementie
te verifiëren
- Diagnostiek bij mensen die geen Nederlands spreken + onvermogen om RUDAS af
- Meet temperatuur, bloeddruk en pols.
te nemen.
- Onderzoek visus, gehoor, hart en longen.
- Dementie op jonge leeftijd (arbitrair < 65-70 jaar)
- Verricht neurologisch onderzoek bij vermoeden van herseninfarct of - - Aanwijzingen voor dementie anders dan ziekte van Alzheimer of vasculaire
bloeding, parkinsonisme of normal-pressure hydrocephalus. dementie
- Vermoeden van een behandelbare oorzaak voor de cognitieve achteruitgang, zoals
Aanvullend: bij:
- Routinematig laboratoriumonderzoek wordt niet aanbevolen; geen o forse toename stoornissen of achteruitgang in het functioneren
NHG
Stap 1: Signaleren
- Veelvoorkomend: geheugenklachten, onaangepast gedrag, stoornis in CRITERIA VOOR DE DIAGNOSE DEMENTIE
uitvoerende functies. Cognitieve of gedragsmatige symptomen die:
- Let ook op minder specifieke signalen (o.a. loopstoornis, verwardheid) en 1. interfereren met het dagelijks functioneren
signalen uit de omgeving. 2. duidelijk toegenomen zijn ten opzichte van eerder niveau van functioneren
3. niet verklaard worden door een delier of depressie
Signalen bij jonge patiënten 4. gediagnosticeerd zijn op basis van anamnese en heteroanamnese
- Bij patiënten < 65 jaar zijn de eerste tekenen van dementie meestal veranderingen in en geobjectiveerd met MMSE en Kloktekentest of RUDAS
gedrag, persoonlijkheid en functioneren: op het werk bijvoorbeeld problemen met
5. cognitieve beperking laten zien in ≥ 2 van de volgende domeinen:
nieuwe of complexe taken; in het gezin bijvoorbeeld verlies van interesse in of
overzicht over het huishouden. o vermogen om nieuwe informatie op te slaan en te onthouden
- Het niet aanslaan van behandeling voor een depressie of burn-out kan een aanwijzing o redeneren en uitvoeren complexe taken, inschattingsvermogen
zijn voor dementie o visuospatiële functies (het zien en verwerken van ruimtelijke
informatie)
Stap 2: Diagnostiek o taalfuncties
- Bespreek voor- en nadelen van dementiediagnostiek. o gedrag en persoonlijkheid
- Besluit samen met patiënt en naasten over opstarten diagnostiek.
Prevalentie
(Hetero) anamnese - 65% ziekte van Alzheimer
o Beperkingen in het dagelijks, beroepsmatig of sociaal functioneren - 22% dementie met een vasculaire component
o Geheugenproblemen o 14% mengbeeld met ziekte van Alzheimer,
o Uitvoering van complexe taken, zoals bedienen huishoudelijke apparaten o 1% mengbeeld met andere vorm,
of organiseren o 7% waarschijnlijk vasculaire dementie
o Visuospatiële functies, zoals herkennen van gezichten of omgeving - 4% fronto-temporale dementie
o Taalfuncties, zoals op woorden komen - 2% Lewy-body-dementie
o Gedrag en persoonlijkheid - 7% dementie als gevolg van een andere oorzaak
o Medicatiegebruik
o geneesmiddelen met anticholinerge effecten kunnen zorgen voor BELEID en BEHANDELING DEMENTIE
cognitieve achteruitgang NHG
o benzodiazepinen en antipsychotica kunnen negatieve invloed hebben op Voorlichting, advies en NIET-medicamenteus
cogn.functioneren Wees duidelijke over diagnose. Relateer de bevindingen en testuitslagen aan de
o Alcohol en druggebruik klachten en alledaagse ADL.
o Recente levensgebeurtenissen Informeer over noodzaak rijgeschikheid. Bespreek optie om wensen vast te leggen in
o Familiair voorkomen van dementie een volmacht, levenstestament of wilsverklaring ACP (Advance Care Planning).
o Opleidingsniveau en/of (uitgeoefend) beroep - Mantelzorger: bied steun, adviseer mantelzorger zichzelf geen beloftes te doen
o Factoren suggestief voor andere oorzaak: depressieve klachten, (blijven zorgn voor partner)
hallucinaties/wanen, alcoholgebruik, uitvalsverschijnselen, recent
hoofdtrauma, problemen met horen of zien Medicamenteus
Cholinesteraseremmers (rivastigmine, galantamine, donepezil) of memantine worden
Lichamelijk onderzoek afgeraden:
Algemeen: deze middelen zijn niet of weinig effectief en hebben wel bijwerkingen (vnml gastro-
- Beoordeel uiterlijke verzorging, handelingen bij uit- en aankleden, intestinaal).
herkenning van voorwerpen. Verwijzing
- Wees alert op head turning sign patiënt kijkt steeds naar naaste om antwoord - Behoefte aan zekerheid over de diagnose dementie
te verifiëren
- Diagnostiek bij mensen die geen Nederlands spreken + onvermogen om RUDAS af
- Meet temperatuur, bloeddruk en pols.
te nemen.
- Onderzoek visus, gehoor, hart en longen.
- Dementie op jonge leeftijd (arbitrair < 65-70 jaar)
- Verricht neurologisch onderzoek bij vermoeden van herseninfarct of - - Aanwijzingen voor dementie anders dan ziekte van Alzheimer of vasculaire
bloeding, parkinsonisme of normal-pressure hydrocephalus. dementie
- Vermoeden van een behandelbare oorzaak voor de cognitieve achteruitgang, zoals
Aanvullend: bij:
- Routinematig laboratoriumonderzoek wordt niet aanbevolen; geen o forse toename stoornissen of achteruitgang in het functioneren
